| Krzysztof Chamiec | |
| Prawdziwe imię i nazwisko | Krzysztof Jaxa-Chamiec |
| Data i miejsce urodzenia | 2 lutego 1930 Andruga, |
| Data i miejsce śmierci | 11 października 2001 Warszawa, |
| Zawód | aktor |
| Współmałżonek | 1. Aleksandra Grzędzianka-Chamiec (rozwód) 2. Joanna Jędryka (rozwód) 3. Joanna Sobieska (rozwód) 4. Laura Łącz |
| Lata aktywności | 1948-2001 |
| Odznaczenia | |
Krzysztof Chamiec, właściwie Krzysztof Jaxa-Chamiec (ur. 2 lutego 1930 w Andrudze, zm. 11 października 2001 w Warszawie) – polski aktor, teatralny, filmowy i telewizyjny.
Spis treści |
Urodził się 2 lutego 1930 w Andrudze k. Włodzimierza Wołyńskiego, w powiecie sarneńskim na Wołyniu. Syn ziemianina i hodowcy rolnego Bronisława Jaxy-Chamca i Jadwigi z domu Mierzejewskiej, pisarki.
Po II wojnie światowej był dwukrotnie aresztowany za przynależność jego rodziny do AK, najpierw przez Rosjan, a następnie przez UB. Ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. 1 marca 1949 zadebiutował w lubelskim Teatrze Muzycznym, gdzie grał do 1951. Później przeniósł się do Szczecina, gdzie występował w Teatrze Polskim (1951–1952). W latach 1952–1953 grał w Teatrze im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie, a w latach 1954–1955 w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu.
W 1954 zdał aktorski egzamin eksternistyczny w PWST w Krakowie. W latach 1955–1957 ponownie aktor Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Występował na deskach Starego Teatru (1957–1959) i Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1959-62), a następnie w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (1962–1967). Od 1967 związany z teatrami warszawskimi: Klasycznym (1967–1968), Ateneum (1968–1971), Narodowym (1971–1974 i 1981–1990), Polskim (1974–1981), Na Woli (1990–1991) oraz z Centrum Sztuki im. Stanisława Ignacego Witkiewicza (1991–1992).
Występował w Teatrze Telewizji i Teatrze Sensacji "Kobra" oraz w Teatrze Polskiego Radia.
O swoim zawodzie mówił:
| „ | Teatr jest dla aktora nie wysychającym źródłem emocji. Nawet jeśli chwilowo mam go dosyć, po pewnym czasie powraca jeszcze silniejsza fascynacja. Liczyłem, że w końcu się od niej uwolnię, ale nic z tego!. Udaje mi się to tylko do momentu, póki nie wejdę do teatru. | ” |
Na ekranie filmowym zadebiutował w 1961 rolą hrabiego Alfreda Łaskiego w Komediantach Mari Kaniewskiej. Wystąpił w kilkudziesięciu filmach polskich i zagranicznych. Jego emploi (męski, wyniosły, pewny siebie) predestynowało go do grania ról mundurowych, zwłaszcza oficerów, ludzi wykształconych, dyplomatów, arystokratów, cudzoziemców; często odtwarzał postaci historyczne.
Członek SPATiF-ZASP, w latach 1957–1982 członek Zarządu Oddziału Warszawskiego tego stowarzyszenia.
W latach stanu wojennego, ten wybitny aktor działał jako organizator „nowego” ZASP-u, „związku cechowego” (jak to sam określa), powołanego wówczas wraz z innymi, podobnymi „cechami” – a warto przypomnieć, że inspirację do sprowadzenia związków twórczych do funkcji cechów, czyli stowarzyszeń rzemieślniczych, zawdzięczał reżim stanu wojennego koncepcjom niemieckim z lat 30., kiedy analogicznym sposobem rozprawiano się z niewygodnymi organizacjami intelektualistów i artystów. W tychże latach 80., otrzymał Chamiec szereg wysokich odznaczeń (Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1984), srebrny medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1985), Złoty Ekran (1983), Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (1985), nagroda na Opolskich Konfrontacjach Teatralnych (1986), Nagroda Prezydenta Warszawy (1986)). Reakcję środowiska na „zasługi” jednego ze swych wybitniejszych przedstawicieli, opisuje sam Chamiec w wywiadzie zamieszczonym w książce Komedianci. Rzecz o bojkocie – wywiad dominuje rozgoryczenie aktora, spowodowane ostracyzmem społeczności teatralnej – dawni przyjaciele na jego widok przechodzili na drugą stronę ulicy, albo mijali go, udając, że nie widzą.
Zmarł na raka płuc[2], a został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu w Krężnicy Jarej k. Lublina.
Był mężem Aleksandry Grzędzianki-Chamiec, Joanny Jędryki, Joanny Sobieskiej, a później Laury Łącz.