243 Ida i jej księżyc Daktyl
Księżyce planetoid lub moonletki (ang. moonlets) – ciała o rozmiarach do kilkunastu czy kilkudziesięciu kilometrów, w przypadku planetoid z pasa głównego, po nawet kilkaset w przypadku obiektów transneptunowych, obiegające centralną planetoidę, tak jak ma to miejsce w przypadku satelitów planet.
O tym, czy dane ciało może uchodzić za „księżyc” jakiejś planetoidy, decyduje stosunek rozmiarów obydwu składników układu. Jeśli ciała są zbliżone rozmiarami, uważa się taki układ za podwójny.
Pierwszym odkrytym naturalnym satelitą planetoidy (nie licząc odkrywanych pośrednio w wyniku analizy krzywych zmian jasności tych ciał niebieskich) był Daktyl – księżyc planetoidy Idy. Obecnie znanych jest już ponad sto trzydzieści (maj 2007) planetoid posiadających księżyce. Są wśród nich planetoidy wszystkich rodzajów – od pasa głównego, poprzez Trojańczyków po obiekty z pasa Kuipera. Ilość odkrywanych księżyców lawinowo rośnie.
[edytuj] Niektóre planetoidy posiadające naturalne satelity
| Nazwa | Typ orbity | Średnica (km)
(bądź rozmiar) | Nazwa księżyca | Średnica księżyca (km)
(bądź rozmiar) | Odległość między ciałami (km) |
|---|
| 22 Kalliope | Pas główny planetoid | (231,4×175,3×146,1) | Linus | 38±6 | 1065±8 |
| 45 Eugenia | Pas główny planetoid | 214,6±4,2 | Petit-Prince | 12,7±0,8 | 1184±12 |
| 87 Sylvia | Pas główny planetoid | (384×264×232) | Romulus | 18±4 | 1356±5 |
| Remus | 7±2 | 706±5 |
| 90 Antiope | Pas główny planetoid | (93,0×87,0×83,6) | S/2000 (90) 1 | (89,4×82,8×79,6) | 170±1 |
| 107 Camilla | Pas główny planetoid | 222,6±17,1 (325×223×139) | S/2001 (107) 1 | 9±1 | 1235±16 |
| 121 Hermione | Pas główny planetoid | 209,0±4,7
(265×180×180) | S/2002 (121) 1, nieoficjalna nazwa LaFayette | 18 | 794,7±2,1 |
| 130 Elektra | Pas główny planetoid | 182,3±11,8 | S/2003 (130) 1 | 4 | 1252±30 |
| 243 Ida | Pas główny planetoid | (59,8×25,4×18,6) | Daktyl | (1,6×1,4×1,2) | 108 |
| 283 Emma | Pas główny planetoid | 148,1±4,6 | S/2003 (283) 1 | 12 | 596±3 |
| 379 Huenna | Pas główny planetoid | 92,3±1,7 | S/2003 (379) 1 | 7 | 3400±11 |
| 617 Patroclus | Trojańczyk na orbicie Jowisza | 105 | Menoetius | 95 | 610 |
| 762 Pulcova | Pas główny planetoid | 137,1±3,2 | S/2000 (762) 1 | 20 | 810 |
| 809 Lundia | Pas główny planetoid | 7-10 | S/2005 (809) 1 | 7-10 | 10-20 |
| 854 Frostia | Pas główny planetoid | ok. 15 | S/2004 (854) 1 | ok. 10 | ~25-50 |
| 1089 Tama | Pas główny planetoid | 12,9 | S/2003 (1089) 1 | 9 | 20 |
| 1313 Berna | Pas główny planetoid | 11 | S/2004 (1313) 1 | 11 | 35 |
| 1509 Esclangona | Pas główny planetoid | 12 | S/2003 (1509) 1 | 4 | 140 |
| 1862 Apollo | Planetoida typu Apollo | 1,7 | S/2005 (1862) 1 | 0,08 | 3 |
| 3671 Dionysus | Planetoida bliska Ziemi | 1,5 | S/1997 (3671) 1 | 0,4 | 2,2 |
| 3749 Balam | Pas główny planetoid | 7 | S/2002 (3749) 1 | 1,5 | 310±20 |
| (26308) 1998 SM165 | Obiekt transneptunowy | 420? | S/2001 (26308) 1 | 170? | 11 310±110 |
| (47171) 1999 TC36 | Plutonek | 350-470 | S/2001 (47171) 1 | 140 | 7640±460 |
| (66391) 1999 KW4 | Planetoida bliska Ziemi | 1,2 | S/2001 (66391) 1 | 0,36 | 2,6 |
| 69230 Hermes | Planetoida typu Apollo | ~0,4 | S/2003 (69230) 1 | ~0,4 | ~1 |
[edytuj] Zobacz też
