Kwasy tłuszczowe omega-3

Budowa chemiczna ALA

Budowa chemiczna EPA

Budowa chemiczna DHA

Kwasy tłuszczowe omega-3 (zwane też kwasami tłuszczowymi n-3 lub ω-3) – nienasycone kwasy tłuszczowe, których ostatnie wiązanie podwójne w łańcuchu węglowym znajduje się przy trzecim od końca atomie węgla. Do tej grupy należą m.in. wielonienasycone kwasy pełniące ważną rolę w odżywianiu człowieka:

• kwas α-linolenowy (ALA)
• Kwas eikozapentaenowy (EPA)
• Kwas dokozaheksaenowy (DHA)

[edytuj] Wpływ na zdrowie

W kilku badaniach stwierdzono możliwe działanie przeciwnowotworowe kwasów tłuszczowych omega-3 (zwłaszcza w przypadku raka piersi, okrężnicy i prostaty)^[1][2][3]. Ostatnie badania sugerują też, że kwasy te spowalniają starzenie się komórek^[4].

Istnieją silne dowody naukowe, że spożycie kwasów tłuszczowych omega-3 wiąże się z obniżeniem poziomu trójglicerydów we krwi^[5][6][7][8] i regularne przyjmowanie zmniejsza ryzyko wtórnych i pierwotnych zawałów serca^{[9][10][11][12]}.

Pewne korzyści odnotowano również w takich stanach chorobowych, jak zaburzenia rytmu serca^[13][14][15] oraz reumatoidalne zapalenie stawów^[16][17]. W jednym z badań na grupie 32 pacjentów z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów (MIZS) stwierdzono istotny spadek CRP po zastosowaniu suplementacji kwasów tłuszczowych omega-3^[18]. W innym badaniu, 23 dzieci chorych na MIZS podzielono losowo na dwie grupy. W pierwszej grupie zwiększono zawartość kwasów omega-3 w diecie, a w drugiej nie. Po 5 miesiącach eksperymentu, średnia dzienna dawka ibuprofenu przyjmowanego przez dzieci w pierwszej grupie spadła z 28,4 mg/kg do 23,4 mg/kg, a w drugiej grupie średnia dawka ibuprofenu spadła z 23,7 mg/kg do 22,7 mg/kg^[19].

Ważna jest odpowiednia proporcja kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w diecie^[20]. Kwasy omega-6 (a zwłaszcza kwas arachidonowy) ułatwiają produkcję prostaglandyn, czyli hormonów prozapalnych. Z kolei kwasy omega-3 działają hamująco na stan zapalny, gdyż w organizmie konkurują z kwasami omega-6, zmniejszając ich stężenie w tkankach oraz ograniczając ich reakcje z enzymami ^[21] [1]. Wg danych National Institutes of Health, Amerykanie zwykle spożywają zbyt dużo kwasów omega-6 w porównaniu do kwasów omega-3. Proporcje tych dwóch typów kwasów są bardziej korzystne w diecie śródziemnomorskiej (stosunkowo ubogiej w kwasy omega-6) oraz w diecie Japończyków i Grenlandczyków (bogatej w kwasy omega-3)[2].

Znaczny nadmiar kwasów omega-3 może być szkodliwy, więc należy stosować umiarkowane dawki (szczególnie u osób cierpiących na cukrzycę i choroby krążenia)^[22][23][24].

[edytuj] Występowanie w tłuszczach spożywczych

W poniższej tabeli znajduje się porównanie wartości energetycznej (w kilokaloriach) różnych rodzajów tłuszczów spożywczych oraz zawartość w nich kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 (w miligramach), w przeliczeniu na łyżkę stołową tłuszczu^[25].

[edytuj] Zobacz też

• kwasy tłuszczowe omega-6

Przypisy