Lokalizacje kwater Hitlera
Führerhauptquartier (FHQ, pol. Główna Kwatera Wodza) – obiekt lub kompleks obiektów którym określano w hitlerowskich Niemczech w czasie II wojny światowej miejsce, z którego oficjalnie sprawował władzę wódz (niem. Führer) – Adolf Hitler.
[edytuj] Geneza pojęcia
Samo pojęcie FHQ zostało stworzone 1 września 1939 na użytek zewnętrzny, ponieważ w gazetach, radio czy kronikach filmowych użycie tej nazwy miało wymiar uniwersalny i wskazywało na samą górę władzy bez względu na to, gdzie ona się znajdowała. Kryptonimów kwatery używano dopiero na odpowiednio wysokim poziomie utajnienia i też wstrzemięźliwie, dlatego też jadący do OKH Anna oficer raczej stwierdził, że jedzie do FHQ lub FHQ Wolfsschanze niż podał dokładny typ i kryptonim kwatery.
Istniały także miejsca takie jak Kancelaria Rzeszy (niem. Reichskanzlei), rezydencja Berghof potocznie zwany "Górą" czy bunkier pod Kancelarią Rzeszy (niem. Führerbunker), które były faktycznymi FHQ, lecz nie miały kryptonimów.
[edytuj] Składniki kwatery
Integralnymi składnikami FHQ były także posiadające swoje kryptonimy i często odrębne lokalizacje kwatery:
Często OKW była lokowana wręcz na terenie FHQ lub w bezpośrednim sąsiedztwie, natomiast OKM nie opuszczała w ogóle terenu Rzeszy. Wynikało to ze znaczenia poszczególnych placówek wg zasady; im ważniejsza tym bliżej Hitlera.
Łącznie, w czasie wojny Niemcy zbudowali ponad 150 stałych i ruchomych obiektów mogących być składnikami centrów dowodzenia i nadających się do wykorzystania jako elementy FHQ.
[edytuj] Struktura kwatery
[edytuj] Dowódcy kwatery
[edytuj] Lista kwater
Lista zawiera wykaz rzeczywistych FHQ. Nie pokrywa się ona z wykazem wszystkich obiektów, które powstały jako FHQ, gdyż część z nich nigdy się nimi nie stała zarówno z powodu zmiany planów strategicznych jak i chociażby zbyt dużego w mniemaniu führera komfortu lub też po wybudowaniu stały w zapomnieniu i po pewnym czasie były adaptowane od nowa do innych celów.
| Kryptonim | Nazwa polska | Lokalizacja | Okres wykorzystania | Główny cel użycia | Uwagi |
|---|
| Amerika | Pociąg Specjalny Ameryka | Pomorze Zachodnie, Dolny Śląsk, Górny Śląsk | wrzesień 1939 | inwazja na Polskę | Führersonderzug |
| FHQ Felsennest | Skalne Gniazdo | Rodert, na południe od Bad Münstereifel, Niemcy | maj 1940 | inwazja na Francję | Anlage F |
| FHQ Wolfsschlucht I | Wilczy Jar 1 | Brûly-de-Pesche, obok Couvin, w Walonii, Belgia | czerwiec 1940 | inwazja na Francję | |
| FHQ Tannenberg | Góra Jodłowa | Kniebis, na zachód od Freudenstadt, Schwarzwald, Niemcy | czerwiec/lipiec 1940 | zwiedzanie Linii Maginota | Anlage T |
| FHQ Frühlingssturm | Wiosenna Burza | Mönichkirchen, na południe od Wiener Neustadt, Austria | kwiecień 1941 | inwazja na Grecję i Jugosławię | Führersonderzug |
| FHQ Wolfsschanze | Wilczy Szaniec | Gierłoż, na wschód od Kętrzyna, warmińsko-mazurskie | 1941-1944 | wojna ze Związkiem Radzieckim | Anlage Nord, Askania Nord |
| Anlage Süd | Strzyżów, Cieszyna-Stępina | Strzyżów, na północ od Krosna | sierpień 1941 | wojna ze Związkiem Radzieckim | Askania Süd |
| FHQ Wehrwolf | Wilkołak | na północ od Winnicy, Ukraina | 1942-1943 | wojna ze Związkiem Radzieckim | Anlage Eichenhein |
| FHQ Wolfsschlucht II | Wilczy Jar 2 | Margival, na wschód od Soissons, Francja | czerwiec 1944 | operacja "Overlord" | Führersonderzug |
| FHQ Adlerhorst | Orle Gniazdo | Ziegenberg, na zachód od Ober-Mörlen, góry Taunus, Niemcy | grudzień 1944 | niemiecka ofensywa w Ardenach | Anlage A |
[edytuj] Dokładne okresy pobytu Hitlera w każdej z FHQ
Pozostałości bunkra Hitlera - największy obiekt kwatery. Grubość stropu można oszacować dzięki wejściu znajdującemu się w lewym-dolnym rogu zdjęcia.
- Razem około 830 dni
W miejscu, w którym był bunkier pod ogrodem Kancelarii Rzeszy znajduje się teraz osiedlowy parking
[edytuj] Bibliografia
- Kwatery Główne Führera, Franz W. Seidler, Dieter Zeigert, wyd. Colori 2001, ISBN 83-913459-6-3
- Kwatery Wojenne Hitlera, Ian M. Baxter, wyd. Bellona 2001, ISBN 83-11-09268-0
- Teczka Hitlera; materiały wieloletniego śledztwa utajnionego przez Stalina, (ДЕЛО Но-1-Г-23), pod red. Henrik Eberle & Matthias Uhl, wyd. Świat Książki 2005, ISBN 83-247-0047-1
- Kwatery Wojenne Hitlera, opr. płk. A. Z. Siekański, wyd. Zysk i S-ka Wydawnictwo s.j., Poznań 2007, ISBN 978-83-7506-071-3
[edytuj] Zobacz też
