| Lambert Wilson | |
 | |
| Data i miejsce urodzenia | 3 sierpnia 1958 Neuilly-sur-Seine, Francja |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Lambert Wilson (ur. 3 sierpnia 1958 w Neuilly-sur-Seine) – francuski aktor filmowy, teatralny, radiowy i telewizyjny, piosenkarz.
Spis treści |
Jeden z dwóch synów znakomitego francuskiego aktora, Georges'a Wilsona, i fotomodelki, Nicole. Ma pochodzenie irlandzkie. Wychowywał się dosłownie w cieniu sceny, wśród przyjaciół-aktorów. Pierwsze kroki aktorskie stawiał na scenie Théâtre National Populaire w 1974 roku. W latach 1974-78 studiował w Drama Center w Londynie. Debiutował w niewielkiej ekranowej roli u boku takich sław jak Jane Fonda, Vanessa Redgrave i Meryl Streep w dramacie Julia (1977) Freda Zinnemanna, u którego zagrał po pięciu latach efektowną postać wysokogórskiego przewodnika w dramacie Pięć dni pewnego lata (Five Days One Summer, 1982) z Seanem Connerym. Jego ostre rysy twarzy i orli nos sprawiły, że obsadzony został w roli heroicznego romantyka, mesmeryzującego pustynnego szejka Jaffara w niezależnym dramacie przygodowym Sahara (1983) z Brooke Shields.
Na liście jego filmowych sukcesów i nominacji do nagrody Cezara są takie kreacje jak: rola szalonego terrorysty w dramacie Andrzeja Żuławskiego Kobieta publiczna (La Femme publique, 1984) z Valérie Kaprisky, postać desperackiego współlokatora agenta nieruchomośći w melodramacie Spotkanie (Rendez-vous, 1985) z Juliette Binoche i Wadeckiem Stanczakiem, uduchowionego księdza w dramacie biograficznym Zima 54 – ksiądz Pierre (Hiver 54, l'abbé Pierre, 1989) z Claudią Cardinale, Marc Duveyrier w komedii muzycznej Znamy tę piosenkę (On connaît la chanson, 1997) z Sabine Azémą i Jane Birkin oraz Arthus de Poulignac w komedii Wielki świat (Jet Set, 2000) z udziałem Samuela Le Bihana i Ornelli Muti. Imponował wszechstronnością jako zimny i cyniczny Mikołaj Stawrogin w ekranizacji powieści Fiodora Dostojewskiego Biesy (Les Possédés, 1988) w reżyserii Andrzeja Wajdy. W 1990 roku w Paryżu odebrał honorową nagrodę im. Jeana Gabina.
Komercyjnym sukcesem światowym była kreacja Merowinga w kasowej hollywoodkiej produkcji sci-fi Matrix Reaktywacja (The Matrix Reloaded, 2003) i sequelu Matrix Rewolucje (The Matrix Revolutions, 2003). Pojawił się jako czarny charakter cyniczny miliarder w adaptacji powieści Clive'a Cusslera Sahara (2005) z Matthew McConaughey'em. Jednak za rolę bezwzględnego szefa imperium finansowego koncernu kosmetycznego "Hedare Beauty" w nieudanym hollywoodzkim filmie sensacyjnym Kobieta-Kot (Catwoman, 2004) z Halle Berry i Sharon Stone zdobył nominację do nagrody Złotej Maliny dla najgorszego aktora drugoplanowego.
Ekranową karierę znakomicie łączył z karierą sceniczną. Grał w przedstawieniach: Ostatni (Les Derniers) Maksima Gorkiego (1978), Teatr Graal (Graal théâtre) Florence Delay (1981), Miłość miłości (L'Amour de L'Amour) Jeana-Louisa Barraulta (1984), Leokadia (Léocadia) Jeana Anouilha (1986), Maszyna piekelna (La Machine infernale) Jeana Cocteau (1986), Celestyna (La Célestine) Fernando de Rojasa (1989), Eurydyka (Eurydice) Jeana Anouilha (1991) w reż. jego ojca, Ruy Blas Victora Hugo (1992) w reż. jego ojca, Pigmalion. Romans w pięciu aktach (1993) G.B. Shawa, Z prochu powstałeś (Ashes to Ashes) Harolda Pintera (1998) i Debata w Valladolid (La Controverse de Valladolid) Jeana-Claude'a Carrière (1999). Wystąpił także w dwóch wyreżyserowanych przez siebie sztukach – Kaprysy Marianny (Les Caprices de Marianne) Alfreda de Musseta (1994) i Berenika (Bérénice) Jeana Baptiste Racine (2001) prezentowanym na festiwalu teatralnym w Awinionie i Chaillot National Theatre w Paryżu. Pojawił się również w musicalach: Lambert Wilson Chante (1990), Uroczystość nauk humanistycznych (Lettres à Gala) Paula Éluarda (1995), Mała nocna muzyka (A Little Night Music) z Judi Dench na londyńskiej scenie Royal National Theater (1996), Demony cudów (Démons et merveilles) Françoise d'Eaubonne (1997), Męczeństwo Św. Sebastiana (Le Martyre de Saint-Sébastien) Claude Debussya i Gabriele d'Annunzio (1998), Noce (Les Nuits) Alfreda de Musseta (2001), Amerykańska noc (La Nuit américaine) w reż. Hélène Vincent (2005) i Dobrze! Teraz zatańczmy (Eh bien ! Dansez maintenant) Vladimira Cosmy (2006).
W 1989 roku sprawdził się także jako piosenkarz (baryton), debiutując albumem Musicals (wyd. EMI) z piosenkami wielkich musicali amerykańskich, a roku 1996 wydał płytę Démons et merveilles (wyd. Virgin Classics) z klasycznymi piosenkami ze złotego okresu kinematografii francuskiej. A jako narrator współpracował z najsławniejszymi dyrygentami takimi jak Mścisław Rostropowicz, Prêtre Mazur, Charles Dutoit i Seiji Ozawa, brał udział w rejestracji Le Martyre de Saint Sebastien Claude Debussy'ego, Lelio Hectora Berlioza, L'Histoire du Soledat Igora Strawinskiego i Manfred Roberta Schumanna. W 2004 roku nagrał płytę Musicals (wyd. EMI) z orkiestrą filharmonii w Monte Carlo pod dyrygenturą Johns McGlinnsa, gdzie znalazły się takie piosenki jak Maria z West Side Story, There But For You Go I z Brigadoon Lernera i Loewe'a, The Cafe Song z musicalu Nędznicy, Johanna z Sweeney Todd Stephena Sondheima, Love Song z Miłosne życie (Love Life) Kurta Weilla i Alana Jaya Lernera, It Must Be So z Candide Leonarda Bernsteina, i Silly People z Mała nocna muzyka (A Little Night Music) Sondheima, Finishing the Hat z Niedziela w parku z Jerzym (Sunday in the Park with George), You Do Something to Me z Pięćdziesięcio milionowy Francuz (Fifty Million Frenchmen) Cole Portera, Never Will I Marry z Greenwillow Franka Loessera.
