| Lancia | |
 | |
| Forma prawna | S.p.A. |
| Założyciel(e) | Vincenzo Lancia |
| Data założenia | 29 listopada 1906 |
| Lokalizacja | Turyn,  Włochy |
| Siedziba | Corso Giovanni Agnelli 200 10125 Turyn |
| Branża | Motoryzacyjna |
| Produkty | samochody |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
| Strona internetowa | |
Lancia (wym. lan-cza) – marka samochodów osobowych włoskiej firmy, którą w 1906 roku w Turynie założył Vincenzo Lancia i Claudio Fogolin. Od 1969 roku firma należy do koncernu Fiat.
Spis treści |
W listopadzie 1906 r. powstała firma "Lancia & Cie". Pierwszym modelem samochodu Lancia wytwarzanym seryjnie była Lancia Alfa opracowana w 1907 roku a produkowana w latach 1908-1909. Do 1930 roku kolejne modele firmy oznaczano literami greckiego alfabetu. Wiele późniejszych samochodów nosiło kobiece imiona. Słynnym modelem z okresu międzywojennego była Lancia Lambda z 1922 – pierwszy samochód na świecie niezależnym zawieszeniem przednich kół i nadwoziem samonośnym. Marka Lancia szybko zaczęła być uważana za luksusową. Samochody Lancia znane były i są z eleganckich i ładnych nadwozi.
Pod koniec 1954 Lancia zaprezentowała również pojazd przeznaczony do wyścigów Formuły 1 (Lancia D50), jednakże ze względu na kłopoty finansowe wycofano się z wyścigów po sezonie 1955 i od 1956 samochody występowały pod marką Ferrari.
Oprócz samochodów osobowych firma produkowała również modele użytkowe. W stosunkowo niewielkich liczbach powstawały ciężarówki, autobusy, trolejbusy i pojazdy wojskowe. Powstał w tym celu osobny oddział "Lancia Veicoli Industriali", który w 1975 roku wszedł w skład nowo tworzonej spółki Iveco. Wkrótce potem zaprzestano produkcji samochodów użytkowych pod marką "Lancia".
W latach 60. modele tej firmy produkowano w fabrykach w Chivasso, Turynie i Bolzano. Od 1969 firma Lancia należy do koncernu Fiat, lecz wciąż produkuje samochody pod własną nazwą. W ramach tego koncernu zwiększono poziom produkcji z około 40 tys. sztuk rocznie do około 150-200 tys. sztuk rocznie. Pod koniec lat 70. podporządkowano firmie Lancia producenta małych samochodów Autobianchi. Od 1980 r. firma Lancia sprzedawała jedynie nowe modele tej firmy w swojej zagranicznej sieci jako Lancia Y10. W 1996 r. zrezygnowano z marki Autobianchi także na rynku włoskim.
W latach 90. w ramach restrukturyzacji zamknięto zakład firmy w Arese, a produkcję przeniesiono do fabryk Fiata. Przykładowo najmniejsze modele serii Lancia Y a następnie Lancia Ypsilon powstawały w zakładzie Fiata w Melfi koło Neapolu, a obecnie są produkowane w zakładzie w Termini Imerese na Sycylii. Od 1994 roku duże vany firmy powstają w zakładzie firmy Sevel Nord w Hordain we Francji. Najnowsze plany koncernu zmierzają do jej zwiększenia z około 110-120 tys. do 300 tys. sztuk rocznie. W ramach tego planu jesienią 2008 roku do produkcji weszła m.in. najnowsza wersja Lancii Delta.
Na początku lat 50. Lancia zwiększyła swoje zaangażowanie w sportach motorowych po przejęciu firmy przez syna założyciela firmy - Gianni'ego Lancię. Lancia znana ze swoich śmiałych i niekonwencjonalnych rozwiązań zaczęła odnosić sukcesy. W 1954 Lancia zbudowała bolid F1 o nazwie D50. Debiut nastąpił w Hiszpanii podczas ostatniego wyścigu sezonu 1954. Alberto Ascari przejechał najszybsze okrążenie w kwalifikacjach i wywalczył pierwsze miejsce startowe. W 1955 na torze Monza podczas prywatnych testów Ascari zginął prowadząc Ferrari 750. Z powodu problemów finansowych i śmierci Ascariego Lancia wycofała się z mistrzostw. Ferrari zakupiło bolidy Lancii na sezon 1956, w których Juan Manuel Fangio zdobył tytuł mistrzowski. Mimo krótkiej historii w F1 Lanciia odeszła mając na koncie dwa zwycięstwa i dziesięć podiów.
W 1974 roku Lancia wystawiła do rywalizacji w rajdach model Stratos HF i po raz pierwszy zdobyła mistrzostwo konstruktorów w rajdowych mistrzostwach świata. Utrzymała je przez kolejne dwa lata. W 1983 ponownie zdobyła mistrzowski tytuł, tym razem za sprawą modelu 037. W latach 1987-1992 Lancia całkowicie zdominowała rajdy zdobywając 6 tytułów mistrzowskich pod rząd różnymi wersjami modelu Delta. Po rozczarowującym sezonie 1993 ostatecznie wycofała się z rywalizacji w rajdach. Lancia do dziś jest najbardziej utytułowanym zespołem w historii WRC.
Bardziej znane modele po II wojnie światowej:
| |||||||||||||||||||||||
| Samochody Lancia produkowane w latach 1908-1939 — następne » | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Typ silnika | Lata 1900-1909 | Lata 1910-1919 | Lata 1920-1929 | Lata 1930-1939 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | |
| V4 | Lambda | Artena | Aprilia | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Augusta | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| R4 | Alfa-12hp | Beta-15/20hp | Epsilon | Theta-35hp | Dikappa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gamma-20hp | Eta-30/50hp | Kappa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Delta-20/30hp | Zeta-12/15hp | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| R6 | Dialfa-18hp | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| V8 | Astura | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Trikappa | Dilambda | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| V12 | 12 cil V | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| « wcześniejsze — Samochody Lancia produkowane w latach 1940–1979 — następne » | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Segment | Lata 1940-1949 | Lata 1950-1959 | Lata 1960-1969 | Lata 1970-1979 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | |
| kompakty | …Ardea | Appia | Fulvia | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| klasa niższa-średnia | …Aprilia | Flavia | Beta | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| klasa wyższa-średnia luksusowe | Aurelia | Flaminia | 2000 | Gamma | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| coupé | Fulvia Coupé / Sport | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Beta Coupé / Spider / Montecarlo | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Aurelia | Flaminia | Gamma Coupé | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| sportowe | Stratos | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| wyścigowe | D23/D24 | D50 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||
