Planetarium w Budapeszcie (2008 r.)
TIT Budapesti Planetàrium - planetarium w Budapeszcie, mieszczące się w Nèpliget, założone w 1977 roku. W latach 1980–2010 mieścił się w nim Lasertheater.
[edytuj] Historia planetarium
W 1920 roku dyrektor obserwatorium górskiego Antal Tass zaproponował budowę planetarium. W 1940 roku astronom György Kulin zaproponował zakup projektora Carl-Zeiis Jen. W 1961 roku zakupiono projektor typu Zeiss ZKP-1. W 1944 roku projektor przybył do kraju z Niemiec, ale szybko zaginął w czasie wojny. W 1966 roku Jen Zeiss zamówił projektor, który przywieziono na Węgry w 1969 roku. Budowę planetarium zaproponowano najpierw na Wyspie Małgorzaty oraz na górze Gellerta, ale ponieważ nie otrzymano pozwolenia na budowę, postanowiono je ustawić w Népliget. Budowa planetarium trwała w latach 1975–1977. Ostatecznie otworzono je 17 sierpnia 1977 roku. 20 sierpnia odbył się pierwszy pokaz astronomiczny.
[edytuj] Wygląd planetarium
Budynek planetarium pokryty jest kolistą kopułą o średnicy 23 m. Posiada rozmiar 1000 metrów kwadratowych. Sala planetarium mieści 400 osób, a sala wystawowa 500 osób.
[edytuj] Historia Lasertheater
W 1980 roku w planetarium został otworzony Lasertheater i działał do 2010 roku. W Lasertheater wystawiono następujące przedstawienia:
- W 1983 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Mike'a Oldfielda.
- W 1986 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Pink Floyd; również w 1986 grupa Queen po koncercie na Népstadionie odwiedziła planetarium, gdzie Lasertheater zaprezentował jej 20-minutowy spektakl do ich muzyki.
- W 1987 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Led Zeppelin i Genesis.
- W 1988 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Jeana Michela-Jarre'a.
- W 1989 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Depeche Mode.
- W 1990 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki U2.
- W 1991 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Dire Straits.
- Na początku 1994 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Queen; pod koniec roku zaprezentowano spektakl laserowy do muzyki Vangelisa; spektakl laserowy do muzyki Vangelisa był najczęściej granym przedstawieniem w Lasertheater.
- W 1995 roku miał premierę spektakl laserowy do kantaty Carla Orffa Carmina Burana.
- W 1997 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki The Beatles.
- W 1998 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Mozarta.
- W 1999 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Madonny. W tym samym roku spektakle laserowe do muzyki Pink Floyd, Vangelisa, Madonny i Led Zeppelin zaprezentowano w formacie 3D.
- W 2001 roku miał premierę spektakl laserowy do muzyki Apocalyptyki w formacie 3D.
- W 2002 roku miały premiery spektakle laserowe do muzyki Beethovena i Enigmy. W tym samym roku pozostało osiem stałych prezentacji laserowych do 2010 roku. Były to prezentacje do muzyki: Vangelisa, Carminy Burany, Pink Floyd, Enigmy, Madonny, Jeana-Michela Jarre'a, Queen i Mike'a Oldfielda.
- W 2003 roku premierę miały prezentacje laserowe do muzyki bluesowej oraz do muzyki polinezyjskiej.
- W 2004 roku premierę miały prezentacje laserowe do utworu Maurice'a Ravela Bolero oraz do muzyki Roxette.
- W 2005 roku przedstawiono nową prezentację laserową do muzyki Locomotiv GT oraz odbyła się premiera prezentacji laserowej z wybranymi najlepszymi utworami z 25-lecia działalności Lasertheater (tzw. Best of...). "Best of"... było dziewiąta stałą prezentacją laserową, która dołączyła do ośmiu wcześniejszych z 2002 roku.
- W 2006 roku premierę miała prezentację laserową do muzyki Bacha.
- 6 marca 2007 roku odbyła się pięćsetna prezentacja laserowa do muzyki Jeana-Michela Jarre'a oraz zaprezentowano po raz pierwszy spektakl laserowy do muzyki AC/DC. W tym samym roku w październiku odbyły się dwa koncerty grupy NEO.
- W 2008 roku premierę miał spektakl laserowy do folklorystycznej muzyki węgierskiej.
- W 2009 roku zaprezentowano po raz pierwszy spektakl laserowy do muzyki Béli Bartoka, tzw. Concerto, wznowiono spektakl do muzyki Depeche Mode, odbyła się tysięczna prezentacja laserowa do muzyki Pink Floyd oraz odbyła się premiera spektaklu laserowego do muzyki Michaela Jacksona w związku z jego śmiercią. 2 lutego 2009 roku fragmenty spektaklu z Lasertheater zostały umieszczone na serwisie YouTube i były aż do 2010 roku. 15 kwietnia 2009 roku na węgierskiej stronie Depeche Mode umieszczono fragment spektaklu laserowego w Lasertheater z 9 kwietnia bieżącego roku.
- W 2010 roku odbyła się siedemsetna prezentacja laserowa do muzyki Mike'a Oldfielda oraz odbyły się premiery spektakli laserowych do muzyki The Rolling Stones i Prodigy. 15 grudnia 2010 roku Lasertheater na wniosek węgierskiego trybunału musiał zakończyć działalność. Przed zamknięciem Lasertheater na rok 2011 planował premiery spektakli laserowych do muzyki następujących artystów: muzyki granej na trąbce (tzw. Eufónia), Guns N'Roses i Jimiego Hendrixa.
[edytuj] Linki zewnętrzne
