| Leon X Leo Decimus | ||
| Giovanni di Lorenzo de' Medici | ||
| Papież | ||
 | ||
| ||
| Data i miejsce urodzenia | 11 grudnia 1475 Florencja | |
| Data i miejsce śmierci | 1 grudnia 1521 Watykan | |
| Wyznanie | katolickie | |
| Kościół | rzymskokatolicki | |
| Prezbiterat | 15 marca 1513 | |
| Nominacja biskupia | 9 grudnia 1510 | |
| Sakra biskupia | 17 marca 1513 | |
| Kreacja kardynalska | 9 marca 1489 (ogłoszona 26 marca 1492) Innocenty VIII | |
| Kościół tytularny | S. Maria in Domnica | |
| Pontyfikat | 11 marca 1513 | |
Leon X, łac. Leo X, wł. Giovanni di Lorenzo de' Medici (ur. 11 grudnia 1475 we Florencji, zm. 1 grudnia 1521 w Watykanie) − papież w okresie od 11 marca 1513 roku do śmierci.
Młodszy syn władcy Florencji, Wawrzyńca Wspaniałego de' Medici, oraz Clarissy Orsini. Kardynałem został w wieku 13 lat. W młodości wiele podróżował i stykał się z wybitnymi osobistościami swojej epoki.
Był, podobnie jak jego poprzednik Juliusz II, człowiekiem wykształconym i mecenasem sztuki. Za jego pontyfikatu wciąż trwały prace przy dekoracji Kaplicy Sykstyńskiej. Zatrudniał artystów takich jak Michał Anioł, Rafael Santi czy Donato Bramante.
Zawiódł natomiast Leon X nadzieje zwolenników kościelnej reformy, która miała się dokonać podczas Soboru Laterańskiego V. Sobór ten, otwarty 1513 roku jeszcze przez Juliusza II, nie przyniósł żadnych istotnych owoców i zakończył się potępieniem przez Leona X koncyliaryzmu. Papież był krytykowany dodatkowo za luksusy, nepotyzm i przepych, jakim się otaczał. Taki stan rzeczy doprowadził do powstania na dworze papieskim silnej opozycji wewnętrznej, próbowano nawet papieża otruć.
Za czasów Leona X doszło do znamiennego w skutki wystąpienia reformatora Kościoła, Marcina Lutra. W 1515 Leon X wznowił rozpisane na początku wieku przez Juliusza II odpusty, z których dochody przeznaczone były na budowę nowej Bazyliki świętego Piotra. Odpusty te wzbudziły dyskusje – jako szczególnie kontrowersyjny odbierany był zwłaszcza fakt, że Albrecht Brandenburski, arcybiskup Magdeburga, arcybiskup Moguncji oraz biskup Halberstadt w jednej osobie, który kupił sobie te urzędy kościelne za pieniądze i musiał w tym celu zaciągnąć kredyt wysokości 29 000 guldenów reńskich w złocie, teraz dostał od Leona X dochody z kazań odpustowych w celu zwrócenia bankowi Fuggerów zaciągniętej pożyczki. Wzbudziło to reakcję Lutra, z którego tezami papież nie chciał jednak dyskutować. W 1519 Luter zakwestionował magisterium papieża i wyłożył naukę reformacyjną. Leon X odpowiedział na to 15 czerwca 1520 bullą Exsurge Domine, w której zagroził Lutrowi ekskomuniką. Ponieważ Luter publicznie spalił papieską bullę, został ekskomunikowany 3 stycznia 1521 roku. W tym samym roku 1 grudnia papież zmarł, nie zdając sobie prawdopodobnie sprawy z doniosłości reformacji i wpływu, jaki wywrze nauka Lutra na dzieje Kościoła.
Grobowiec papieża znajduje się w rzymskiej bazylice Najświętszej Maryi Panny powyżej Minerwy.
Był ostatnim papieżem niemającym święceń kapłańskich w chwili wyboru.
Spis treści |
Szwajcarski historyk protestancki stwierdził, że Leon X był ateistą (Co się atoli uczucia religijnego dotyczy, to tego u Leona nie było zgoła ani śladu[1]). Niewiarę papieża potwierdził również Pietro Sarpi w 1619 roku[2].
Antykatolicka polemika XVI wieku przypisywała papieżowi Leonowi X słowa: „Wszystkie wieki mogą poświadczyć jak korzystna była dla nas ta bajka o Chrystusie.” Informacje tą można znaleźć w satyrycznej pracy "The pageant of Popes" (1574 r.) anglikanina Johna Bale'a[3]. Według Pierre Bayle wypowiedź ta występuje po raz pierwszy w tej książce i to bez żadnych odnośników i szczegółowych informacji, dlatego już w XVIII wieku uznano ją za nieautentyczną[4]. Elizabeth Knowles w książce "What they didn't say: a book of misquotations" (wyd. Oxford) zalicza cytat do przypisywanych fałszywie[3].
Leon X był też oskarżany o posiadanie homoseksualnych kochanków. Zarzuty tego rodzaju pojawiają się głównie we współczesnych i późniejszych paszkwilach, często o polemicznym charakterze, ale powtarza je także np. związany z Medyceuszami historyk Francesco Guicciardini[5]. Wiarygodność tych zarzutów jest różnie oceniana przez historyków. Za wiarygodne uznał je włoski biograf Leona X Cesare Falconi[6]. W sposób mniej lub bardziej zdecydowany odrzucili je natomiast Paul Strathern[7], a także Ferdinand Gregorovius i Ludwig von Pastor[8]. Pastor zwrócił uwagę, że o rzekomej rozwiązłości Leona X milczą raporty dobrze zazwyczaj poinformowanych ambasadorów przy Stolicy Apostolskiej, a sam Guicciardini nie był członkiem dworu papieskiego, lecz pracownikiem administracji na prowincji. Ponadto Pastor przytoczył także przeciwstawne opinie o moralności Leona X innych współczesnych temu papieżowi autorów (np. Matteo Herculano).
| Poprzednik Juliusz II |  | Papież 1513-1521 | | Następca Hadrian VI |
