Liga Mistrzów UEFA (ang. UEFA Champions League, wym. /juːˈeɪfə ˈtʃæmpiənz ˈliːg/) – międzynarodowe, klubowe rozgrywki piłkarskie, utworzone z inicjatywy UEFA w 1992, jako kontynuacja Pucharu Europy Mistrzów Klubowych (zwanego też Pucharem Europy lub Pucharem Mistrzów) i regularnie prowadzone przez tę organizację od sezonu 1992/1993 w ramach europejskich pucharów, przeznaczone dla najlepszych męskich drużyn klubowych (zajmujących czołowe miejsca w europejskich ligach krajowych), rozgrywane na Europejskich stadionach. Są to najbardziej prestiżowe klubowe zmagania piłkarskie w Europie.
[edytuj] Historia rozgrywek
Piłkarski Puchar Europy Mistrzów Krajowych został formalnie utworzony 26 lutego 1955 – jako pierwszy z europejskich pucharów – z inicjatywy Gabriela Hanota, reportera francuskiego dziennika sportowego L'Équipe, a jego pierwszą edycję przeprowadzono w sezonie 1955/1956. Od I rundy (ewentualnie rundy eliminacyjnej) do fazy półfinałowej rozgrywany był on systemem pucharowym, tj. w formie dwumeczu (spotkanie "u siebie" i "na wyjeździe"), po którym zwycięzca awansował do kolejnej rundy, a przegrywający odpadał z dalszej rywalizacji. Pojedynek finałowy stanowiło natomiast jedno spotkanie, organizowane na neutralnym stadionie. Od sezonu 1991/1992 zmagania przybrały formę rozgrywek grupowych (dwie 4-zespołowe grupy), z jednomeczowym finałem dla zwycięzców każdej z nich. Przed rozpoczęciem edycji 1992/1993 zmieniono ich oficjalną nazwę na "Liga Mistrzów", gruntownie przy tym reformując ich formułę, przez co rywalizacja prowadzona pod tym szyldem stała się najbardziej prestiżowym i komercyjnym przedsięwzięciem piłkarskim na świecie. W kolejnych sezonach powiększono liczbę uczestniczących w nim drużyn z 8 – przez 16 (od 1994/1995) i 24 (od 1997/1998) – do 32 (od 1999/2000), dopuszczając do udziału nie tylko mistrzów poszczególnych krajów, ale – w przypadku najsilniejszych federacji – również drużyny zajmujące drugie, trzecie, a nawet czwarte miejsca w końcowej tabeli najwyższego szczebla ligowego. Stworzono w ten sposób turniej w którym rywalizują najlepsze drużyny europejskie, a niejednokrotnie na świecie. Dotychczas najczęściej w Lidze Mistrzów triumfował Real Madryt, a po nim AC Milan i Liverpool.
[edytuj] Hymn Ligi Mistrzów
Oficjalny utwór rozgrywek Ligi Mistrzów UEFA jest adaptacją hymnu koronacyjnego George Fridericha Händla "Zadok the Priest" dokonaną przez Tony'ego Brittena w 1992 roku. Został wykonany przez Royal Philharmonic Orchestra. Refren śpiewany jest w trzech oficjalnych językach UEFA: angielskim, francuskim i niemieckim. Pełna wersja utworu trwa około trzech minut. Istnieją również krótsze warianty hymnu poprzedzające i kończące każdy mecz rozgrywany w ramach rozgrywek pucharu.
[edytuj] Obecny system rozgrywek

Oficjalny symbol Ligi Mistrzów
Rozgrywki grupowe są poprzedzone eliminacjami, w których biorą udział mistrzowie niżej sklasyfikowanych krajów oraz drużyny z trzecich i czwartych miejsc z najlepszych lig europejskich. Sama Liga Mistrzów składa się z dwóch faz. Pierwsza – faza grupowa, gdzie 32 drużyny grają w 8 grupach po 4 w każdej. Wszystkie drużyny grają ze sobą dwa razy. Z każdej grupy awansują dwa najlepsze kluby, natomiast trzecia drużyna awansuje do Ligi Europy. Druga faza – play off rozgrywana jest systemem pucharowym. Drużyny z danej pary grają ze sobą dwa razy – raz u siebie, raz na wyjeździe. Do finału awansują dwie drużyny, które rozgrywają tylko jedno spotkanie na ustalonym przed startem rozgrywek neutralnym stadionie.
[edytuj] Reforma rozgrywek
Od sezonu 2009/10, zgodnie z zarządzeniem Komitetu Wykonawczego UEFA z 30 listopada 2007, została przeprowadzona reforma dotycząca uczestnictwa drużyn. Ma ona ułatwić awans do fazy grupowej zespołom z lig europejskich zajmujących niższe lokaty w klubowym rankingu UEFA.
Według reformy, 22 zespoły mają zapewniony bezpośredni awans do fazy grupowej, czyli o 6 więcej niż przedtem. Dodatkowe lokaty to mistrzowie lig, które zajmują 10-12 miejsce w rankingu UEFA oraz zespoły, które uplasują się na 3. miejscu w ligach, które zajmują 1-3 lokatę w rankingu. Pozostałe 10 lokat w Lidze Mistrzów przeznaczone jest dla zwycięzców eliminacji. W przeciwieństwie do starego formatu, zespoły zajmujące np. 4. lokatę w lidze angielskiej nie będą rywalizowały z mistrzami Polski, bo eliminacje będą dwutorowe. O pierwsze pięć miejsc walczą ze sobą mistrzowie federacji 13-53 (oprócz Liechtensteinu), a o pozostałe pięć nie-mistrzowie z federacji 1-15. Poza tym, datę finału przesunięto ze środy na sobotę 20 tygodnia kalendarzowego, na godzinę 20:45 CET[1][2]. Ponadto IV runda eliminacyjna jest obsługiwana przez UEFA tak samo jak faza grupowa.
Decyzja ta spotkała się ze sprzeciwem grupy G-14. Platini zapowiedział jednak, że reforma zostanie przeprowadzona bez względu na jakiekolwiek protesty, a G-14 została rozwiązana po ugodzie z FIFA i UEFA w sprawie rekompensat za kontuzje zawodników podczas meczów Mistrzostw Świata i Europy[3].
[edytuj] Kwalifikacje

Mapa Państw przystępujących do fazy grupowej UEFA Champions League
Członek UEFA przystępujący do fazy grupowej
Członek UEFA, niebędący dotychczas reprezentowany w fazie grupowej rozgrywek
Państwa nie będące członkami UEFA
Rozgrywki ligi mistrzów, podobnie jak w sezonie 2011/2012 rozpoczynają się rundą kwalifikacyjną nazwaną Robin round tournament z 32 drużynami, w której to drużyny (które zapewniły sobie wcześniejszy dostęp do rozgrywek) rozgrywają mecze bezpośrednio między sobą. Runda jest poprzedzona kwalifikacjami drużyn, które nie uzyskały bezpośrednio wejścia do właściwego turnieju. Drużyny zostały podzielone na dwie grupy kwalifikacyjne według zakwalifikowanych wcześniej z rozgrywek krajowych.
[edytuj] Finały Pucharu Mistrzów
Puchar Europy Mistrzów Klubowych:
- 1956
Real Madryt –
Stade de Reims 4:3 (2:2) - 1957
Real Madryt –
Fiorentina 2:0 (0:0) - 1958
Real Madryt –
AC Milan 3:2 (0:0, 2:2, 2:2), po dogrywce - 1959
Real Madryt –
Stade de Reims 2:0 (1:0) - 1960
Real Madryt –
Eintracht Frankfurt 7:3 (3:1) - 1961
SL Benfica –
FC Barcelona 3:2 (2:1) - 1962
SL Benfica –
Real Madryt 5:3 (2:3) - 1963
AC Milan –
SL Benfica 2:1 (0:1) - 1964
Inter Mediolan –
Real Madryt 3:1 (1:0) - 1965
Inter Mediolan –
SL Benfica 1:0 (1:0) - 1966
Real Madryt –
Partizan Belgrad 2:1 (0:0) - 1967
Celtic F.C. –
Inter Mediolan 2:1 (0:1) - 1968
Manchester United F.C. –
SL Benfica 4:1 (0:0, 1:1, 4:1), po dogrywce - 1969
AC Milan –
Ajax Amsterdam 4:1 (2:0) - 1970
Feyenoord Rotterdam –
Celtic F.C. 2:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce - 1971
Ajax Amsterdam –
Panathinaikos Ateny 2:0 (1:0) - 1972
Ajax Amsterdam –
Inter Mediolan 2:0 (0:0) - 1973
Ajax Amsterdam –
Juventus F.C. 1:0 (1:0) - 1974
Bayern Monachium –
Atlético Madryt 1:1 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce i 4:0(1:0) - 1975
Bayern Monachium –
Leeds United 2:0 (0:0) - 1976
Bayern Monachium –
AS Saint-Étienne 1:0 (0:0) - 1977
Liverpool F.C. –
Borussia Mönchengladbach 3:1 (1:0) - 1978
Liverpool F.C. –
FC Brugge 1:0 (0:0) - 1979
Nottingham Forest F.C. –
Malmö FF 1:0 (1:0) - 1980
Nottingham Forest F.C. –
Hamburger SV 1:0 (1:0) - 1981
Liverpool F.C. –
Real Madryt 1:0 (0:0) - 1982
Aston Villa F.C. –
Bayern Monachium 1:0 (0:0) - 1983
Hamburger SV –
Juventus F.C. 1:0 (1:0) - 1984
Liverpool F.C. –
AS Roma 1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne: 4:2 - 1985
Juventus F.C. –
Liverpool F.C. 1:0 (0:0) - 1986
Steaua Bukareszt –
FC Barcelona 0:0, po dogrywce, karne: 2:0 - 1987
FC Porto –
Bayern Monachium 2:1 (0:1) - 1988
PSV Eindhoven –
SL Benfica 0:0, po dogrywce, karne: 6:5 - 1989
AC Milan –
Steaua Bukareszt 4:0 (3:0) - 1990
AC Milan –
SL Benfica 1:0 (0:0) - 1991
FK Crvena Zvezda Belgrad –
Olympique Marsylia 0:0, po dogrywce, karne: 5:3 - 1992
FC Barcelona –
Sampdoria Genua 1:0 (0:0, 0:0, 1:0), po dogrywce
Liga Mistrzów UEFA:
| Finał sezonu | Finaliści Ligi Mistrzów | Wynik | Stadion |
|---|
| 26.05.1993 | Olympique Marsylia – AC Milan | 1:0 (1:0) | Stadion Olimpijski w Monachium |
|---|
| 18.05.1994 | AC Milan – FC Barcelona | 4:0 (2:0) | Stadion Olimpijski w Atenach |
|---|
| 24.05.1995 | Ajax Amsterdam – AC Milan | 1:0 (0:0) | Ernst Happel Stadion |
|---|
| 22.05.1996 | Juventus F.C. – Ajax Amsterdam | 1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:2 | Stadio Olimpico (Rzym) |
|---|
| 28.05.1997 | Borussia Dortmund – Juventus F.C. | 3:1 (2:0) | Stadion Olimpijski w Monachium |
|---|
| 20.05.1998 | Real Madryt – Juventus F.C. | 1:0 (0:0) | Amsterdam ArenA |
|---|
| 26.05.1999 | Manchester United F.C. – Bayern Monachium | 2:1 (0:1) | Camp Nou |
|---|
| 24.05.2000 | Real Madryt – Valencia CF | 3:0 (1:0) | Stade de France |
|---|
| 23.05.2001 | Bayern Monachium – Valencia CF | 1:1 (0:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 5:4 | Stadion Giuseppe Meazzy |
|---|
| 15.05.2002 | Real Madryt – Bayer Leverkusen | 2:1 (2:1) | Hampden Park |
|---|
| 28.05.2003 | AC Milan – Juventus F.C. | 0:0 (0:0, 0:0, 0:0), po dogrywce, karne 3:2 | Old Trafford |
|---|
| 26.05.2004 | FC Porto – AS Monaco | 3:0 (1:0) | Veltins-Arena |
|---|
| 25.05.2005 | Liverpool F.C. – AC Milan | 3:3 (0:3, 3:3, 3:3), po dogrywce, karne 3:2 | Atatürk Olimpiyat Stadyumu |
|---|
| 17.05.2006 | FC Barcelona – Arsenal F.C. | 2:1 (0:1) | Stade de France |
|---|
| 23.05.2007 | AC Milan – Liverpool F.C. | 2:1 (1:0) | Stadion Olimpijski w Atenach |
|---|
| 21.05.2008 | Manchester United F.C. – Chelsea F.C. | 1:1 (1:1, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 6:5 | Stadion Łużniki |
|---|
| 26.05.2009 | FC Barcelona – Manchester United F.C. | 2:0 (1:0) | Stadio Olimpico (Rzym) |
|---|
| 22.05.2010 | Inter Mediolan – Bayern Monachium | 2:0 (1:0) | Estadio Santiago Bernabéu |
|---|
| 28.05.2011 | FC Barcelona – Manchester United F.C. | 3:1 (1:1) | Stadion Wembley |
|---|
| 19.05.2012 | Chelsea F.C. – Bayern Monachium | 1:1 (0:0, 1:1, 1:1), po dogrywce, karne 4:3 | Allianz Arena |
|---|
| 25.05.2013 | | ( ) | Stadion Wembley |
|---|
| 2014 | | ( ) | Estádio da Luz |
|---|
[edytuj] Osiągnięcia według klubów
| Drużyna | Triumfator | Finalista | Triumfator (lata) | Finalista (lata) | Triumfator po 1992 | Finalista po 1992 |
|---|
Real Madryt | 9 | 3 | (1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, 1998, 2000, 2002) | (1962, 1964, 1981) | 3 (1998, 2000, 2002) | 0 |
AC Milan | 7 | 4 | (1963, 1969, 1989, 1990, 1994, 2003, 2007) | (1958, 1993, 1995, 2005) | 3 (1994, 2003, 2007) | 3 (1993, 1995, 2005) |
Liverpool F.C. | 5 | 2 | (1977, 1978, 1981, 1984, 2005) | (1985, 2007) | 1 (2005) | 1 (2007) |
Bayern Monachium | 4 | 5 | (1974, 1975, 1976, 2001) | (1982, 1987, 1999, 2010, 2012) | 1 (2001) | 3 (1999, 2010, 2012) |
FC Barcelona | 4 | 3 | (1992, 2006, 2009, 2011) | (1961, 1986, 1994) | 3 (2006, 2009, 2011) | 1 (1994) |
Ajax Amsterdam | 4 | 2 | (1971, 1972, 1973, 1995) | (1969, 1996) | 1 (1995) | 1 (1996) |
Inter Mediolan | 3 | 2 | (1964, 1965, 2010) | (1967, 1972) | 1 (2010) | 0 |
Manchester United F.C. | 3 | 2 | (1968, 1999, 2008) | (2009, 2011) | 2 (1999, 2008) | 2 (2009, 2011) |
SL Benfica | 2 | 5 | (1961, 1962) | (1963, 1965, 1968, 1988, 1990) |
Juventus F.C. | 2 | 5 | (1985, 1996) | (1973, 1983, 1997, 1998, 2003) | 1 (1996) | 3 (1997, 1998, 2003) |
Nottingham Forest F.C. | 2 | 0 | (1979, 1980) | – |
FC Porto | 2 | 0 | (1987, 2004) | – | 1 (2004) | 0 |
Chelsea F.C. | 1 | 1 | (2012) | (2008) | 1 (2012) | 1 (2008) |
Hamburger SV | 1 | 1 | (1983) | (1980) |
Steaua Bukareszt | 1 | 1 | (1986) | (1989) |
Olympique Marsylia | 1 | 1 | (1993) | (1991) | 1 (1993) | 0 |
Celtic F.C. | 1 | 1 | (1967) | (1970) |
Feyenoord Rotterdam | 1 | 0 | (1970) | – |
Aston Villa | 1 | 0 | (1982) | – |
PSV Eindhoven | 1 | 0 | (1988) | – |
FK Crvena Zvezda Belgrad | 1 | 0 | (1991) | – |
Borussia Dortmund | 1 | 0 | (1997) | – | 1 (1997) | 0 |
Stade de Reims | 0 | 2 | – | (1956, 1959) |
Valencia CF | 0 | 2 | – | (2000, 2001) | 0 | 2 (2000, 2001) |
AC Fiorentina | 0 | 1 | – | (1957) |
Eintracht Frankfurt | 0 | 1 | – | (1960) |
Partizan Belgrad | 0 | 1 | – | (1966) |
Panathinaikos Ateny | 0 | 1 | – | (1971) |
Atlético Madryt | 0 | 1 | – | (1974) |
Leeds United | 0 | 1 | – | (1975) |
AS Saint-Étienne | 0 | 1 | – | (1976) |
Borussia Mönchengladbach | 0 | 1 | – | (1977) |
Club Brugge | 0 | 1 | – | (1978) |
Malmö FF | 0 | 1 | – | (1979) |
AS Roma | 0 | 1 | – | (1984) |
Sampdoria Genua | 0 | 1 | – | (1992) |
Bayer Leverkusen | 0 | 1 | – | (2002) | 0 | 1 (2002) |
AS Monaco | 0 | 1 | – | (2004) | 0 | 1 (2004) |
Arsenal F.C. | 0 | 1 | – | (2006) | 0 | 1 (2006) |
Triumfator i finalista po 1992 dotyczą osiągnięć klubów, po zmianach w 1992 roku
[edytuj] Najlepsi strzelcy
Zestawienie piłkarzy, którzy zdobyli najwięcej goli we wszystkich meczach w Lidze Mistrzów UEFA (od 1955 roku, łącznie z meczami kwalifikacyjnymi, bez Pucharu UEFA) według stanu na 08 kwietnia 2012
Pogrubioną czcionką - zostali zaznaczeni piłkarze, którzy kontynuują karierę piłkarską
Skróty:
- FP – mecze fazy pucharowej
- FG – mecze fazy grupowej
- FK – mecze fazy kwalifikacyjnej
| # | Piłkarz | Państwo | Gole | Gole w FP | Gole w FG | Gole w FK | Mecze | Skuteczność | Lata | Kluby |
|---|
| 1 | Raúl González Blanco | Hiszpania | 71[4][5] | 16 | 53 | 0 | 136 | 0,50 | 1995- | Real Madryt (66), Schalke 04 Gelsenkirchen (5) |
| 2 | Ruud van Nistelrooy | Holandia | 60 | 6 | 50 | 4 | 81 | 0,74 | 1998- | PSV (9), Manchester United (38), Real Madryt (13) |
| 3 | Andrij Szewczenko | Ukraina | 59 | 17 | 29 | 13 | 115 | 0,51 | 1994- | Dynamo Kijów (22), AC Milan (33), Chelsea F.C. (4) |
| 4 | Lionel Messi | Argentyna | 51 | 26 | 25 | 0 | 68 | 0,75 | 2005- | FC Barcelona (52) |
| 4 | Thierry Henry | Francja | 51 | 12 | 38 | 1 | 114 | 0,45 | 1997- | AS Monaco (7), Arsenal (35), FC Barcelona (9) |
| 6 | Filippo Inzaghi | Włochy | 50[6] | 16 | 30 | 4 | 85 | 0,59 | 1997- | Juventus (17), AC Milan (33) |
| 7 | Alfredo Di Stéfano | Argentyna | 49 | | | | 58 | 0,84 | 1955-1964 | Real Madryt (49) |
| 8 | Eusébio | Portugalia | 46 | | | | 64 | 0,72 | 1961-1974 | Benfica (46) |
| 9 | Alessandro Del Piero | Włochy | 44 | 9 | 33 | 2 | 92 | 0,48 | 1995- | Juventus (44) |
| 10 | Cristiano Ronaldo | Portugalia | 39 | 20 | 18 | 1 | 84 | 0,46 | 2003– | Manchester United (16), Real Madryt (23) |
| 10 | Fernando Morientes | Hiszpania | 39 | 9 | 24 | 6 | 104 | 0,38 | 1997-2009 | Real Madryt (19), AS Monaco (9), Liverpool FC (3), Valencia CF (8) |
| 12 | Ferenc Puskás | Węgry | 36 | | | | 41 | 0,88 | 1956-1966 | Kispest Honvéd Budapeszt (1), Real Madryt (35) |
| 13 | Gerd Müller | Niemcy | 35 | | | | 35 | 1,00 | 1972-1977 | Bayern Monachium (35) |
| 14 | Didier Drogba | Wybrzeże Kości Słoniowej | 33 | 9 | 24 | 0 | 63 | 0,51 | 2003- | Olympique Marsylia (5), Chelsea F.C. (28) |
| 15 | David Trezeguet | Francja | 32 | 6 | 23 | 3 | 61 | 0,52 | 1997- | AS Monaco (4), Juventus (28) |
| 16 | Serhij Rebrow | Ukraina | 31 | 1 | 19 | 11 | 68 | 0,46 | 1993-2007 | Dynamo Kijów (31) |
| 16 | Rivaldo | Brazylia | 31 | 2 | 25 | 4 | 78 | 0,40 | 1997-2007 | FC Barcelona (25), AC Milan (2), Olympiakos SFP (3), AEK Ateny (1) |
| 18 | Samuel Eto'o | Kamerun | 30 | 2 | 25 | 3 | 79 | 0.44 | 2004- | RCD Mallorca (2), FC Barcelona (18), Inter Mediolan (10) |
| 18 | Francisco Gento | Hiszpania | 30 | | | | 89 | 0,34 | 1955-1969 | Real Madryt (30) |
| 18 | Patrick Kluivert | Holandia | 30 | 4 | 25 | 1 | 75 | 0,40 | 1994-2006 | Ajax Amsterdam (9), FC Barcelona (21) |
| 21 | Ryan Giggs | Walia | 29[7] | 6 | 23 | –- | 137 | 0.21 | 1993- | Manchester United (29) |
| 21 | Roy Makaay | Holandia | 29 | 2 | 27 | 0 | 61 | 0,48 | 2000-2007 | Deportivo La Coruña (12), Bayern Monachium (17) |
| 23 | Hernán Crespo | Argentyna | 28 | 5 | 20 | 3 | 70 | 0,40 | 1997- | Parma (2), Lazio Rzym (5), Inter Mediolan (11), Chelsea F.C. (4), Milan (6) |
| 23 | Mário Jardel | Brazylia | 28 | 3 | 22 | 3 | 48 | 0,58 | 1996-2001 | FC Porto (19), Galatasaray SK (9) |
| 23 | Jean-Pierre Papin | Francja | 28 | 12 | 3 | 13 | 37 | 0,76 | 1989-1994 | Olympique Marsylia (19), AC Milan (7), Bayern Monachium (2) |
.......
[edytuj] Osiągnięcia polskie w Lidze Mistrzów
[edytuj] Polscy piłkarze, zdobywcy Pucharu Europy
[edytuj] grający w pierwszej 11
[edytuj] Polskie kluby w Lidze Mistrzów
Polskie kluby w eliminacjach Ligi Mistrzów
Przypisy
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Zwycięzcy Pucharu Europy i Ligi Mistrzów |
|---|
| | Puchar Europy | | 
 | | | Liga Mistrzów | |
|
| Rozgrywki UEFA |
|---|
| | Klubowe: | | | | Reprezentacyjne: | | | | Młodzieżowe: | | | | Kobiece: | | | | Futsal: | |
|