| Liga Polskich Rodzin | |
| Skrót | LPR |
| Lider | Witold Bałażak |
| Data założenia | 21 kwietnia 2001 |
| Adres siedziby | ul. Hoża 9, 04-017 Warszawa |
| Deklarowana ideologia polityczna | narodowy konserwatyzm, narodowa demokracja, eurosceptycyzm |
| Deklarowane poglądy gospodarcze | solidaryzm, częściowy autarkizm |
| Liczba członków | ok. 6000 (styczeń 2008) |
| Członkostwo międzynarodowe | brak |
| Europejska Grupa Parlamentarna | ostatnio niezrzeszeni, wcześniej Niepodległość i Demokracja oraz Unia na rzecz Europy Narodów |
| Młodzieżówka | Ruch Młodych LPR (w latach 2001–2006 Młodzież Wszechpolska) |
| Barwy | biel czerwień lazur (błękit) |
| Obecni posłowie | 0 |
| Obecni senatorowie | 0 |
| Obecni eurodeputowani | 0 |
| strona oficjalna | |
| PolskaTen artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Polski Władza wykonawcza Władza sądownicza |
Liga Polskich Rodzin (LPR) – polska prawicowa partia polityczna, powstała 21 kwietnia 2001 (zarejestrowana sądownie 30 maja 2001) z połączenia Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego i Stronnictwa Narodowego, których wspólne władze wybrano na I Kongresie LPR 5 maja 2001. W skład Komitetu Wyborczego Ligi Polskich Rodzin weszły także inne ugrupowania prawicy, m.in. Ruch Odbudowy Polski, Ruch Katolicko-Narodowy, Porozumienie Polskie i Przymierze dla Polski.
Organizacją młodzieżową, która pomogła utworzyć LPR i z nią współpracowała, była Młodzież Wszechpolska (reaktywowana 2 grudnia 1989 przez byłego prezesa LPR – Romana Giertycha). W związku z ujawnianymi coraz liczniej skandalami dotyczącymi tej organizacji, 12 grudnia 2006 Roman Giertych odciął się od MW, jako młodzieżówkę partii powołując Ruch Młodych LPR.
W latach 2001–2007 partia posiadała reprezentację w polskim parlamencie, a w okresie 2004–2009 w Parlamencie Europejskim. Od 2006 do 2007 ugrupowanie wchodziło w skład koalicji rządowej z Prawem i Sprawiedliwością i Samoobroną RP.
Ze stronnictwem związany był miesięcznik "Racja Polska".
Spis treści |
Członkowie Ligi Polskich Rodzin wywodzą się głównie ze środowisk związanych z Stronnictwem Narodowo-Demokratycznym i Stronnictwem Narodowym. Główną inicjatywą, która przyczyniła się do powstania partii była Liga Rodzin.
Oficjalną datą powstania partii jest 5 maja 2001 (kiedy to przeprowadzono I Kongres LPR), jednak decyzję o jej powołaniu podjęto na posiedzeniu Zarządu Głównego Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego w dniu 21 kwietnia 2001. 5 maja tego samego roku na nadzwyczajnym Kongresie Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego zmieniono nazwę na "Liga Polskich Rodzin". Oficjalnie SND przyjęło nową nazwę podczas Kongresu. 19 maja 2001 na posiedzeniu Rady Naczelnej Stronnictwa Narodowego poparto utworzenie LPR. Jednak część działaczy ruchu narodowego niezadowolona z funkcjonowania wspólnego ugrupowania podjęła ponownie działalność pod szyldem SN, organizując 15 września 2001 Kongres Nadzwyczajny. Stronnictwo Narodowe kontynuowało odrębną działalność do 31 stycznia 2004, kiedy to przekształcono partię SN w Stowarzyszenie "Stronnictwo Narodowe".
5 maja 2001 na nadzwyczajnym Kongresie Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego zmieniono nazwę partii na "Liga Polskich Rodzin". 11 maja powołano komitet wyborczy Liga Polskich Rodzin. 1 lipca tego samego roku partia ogłosiła start kampanii wyborczej przed wyborami parlamentarnymi. Hasło wyborcze Ligi Polskich Rodzin brzmiało "Aby Polska Polską była". Komitet jednoczył wszystkie znaczące ugrupowania radykalnej prawicy poza środowiskami skupionymi w konkurencyjnym Komitecie Wyborczym Alternatywa Ruch Społeczny[1]. Głównymi partiami, które zawarły sojusz wyborczy z LPR, były: Porozumienie Polskie (Jana Łopuszańskiego), Ruch Katolicko-Narodowy (Antoniego Macierewicza) – obie 22 czerwca, Przymierze dla Polski (Gabriela Janowskiego) – 23 lipca oraz Ruch Odbudowy Polski (Jana Olszewskiego) – 28 lipca. W wyborach parlamentarnych w 2001 LPR uzyskała 1 025 148 głosów, tj. 7,87% poparcia, co przełożyło się na 38 mandatów poselskich oraz 2 senatorskie. Partia była w opozycji do rządu Leszka Millera. Znalezienie się w parlamencie LPR zawdzięczało głównie nieformalnemu patronatowi wpływowej radiostacji – Radio Maryja. Jednak już wkrótce po wyborach rozpoczął się trwający kilka lat proces stopniowego wycofywania poparcia tego radia dla LPR. Również niedługo po wyborach poszczególni posłowie LPR zaczęli opuszczać klub parlamentarny w większości tworząc własne koła poselskie. Kolejno powstawały nowe koła:
(data powstania, nazwa koła poselskiego, lider ugrupowania)
Obok odpływu znacznej ilości posłów z klubu LPR dołączyło jednak do niego kilku posłów z innych klubów parlamentarnych. Na koniec kadencji liczył on 19 posłów i 4 senatorów.
Przed wyborami samorządowymi, które odbyły się w październiku 2002, większość partii wraz ze środowiskiem Kazimierza Kapery (Rodzina-Ojczyzna) utworzyła komitet LPR; natomiast RKN, ROP i ZChN wystartowały w ramach konkurencyjnego komitetu "Razem Polsce". LPR uzyskała w wyborach do sejmików województw wynik 1 603 081 głosów, tj. 14,36% poparcia – zdobywając 92 mandaty radnych sejmików w skali kraju (czwarty wynik wyborczy). Komitet Wyborczy Wyborców "Razem Polsce" otrzymał 121 841 głosów, tj. 1,09% poparcia i nie uzyskał miejsc w sejmikach województw.
W wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego w 2004 Liga Polskich Rodzin uzyskała 969 689 głosów, tj. 15,92% poparcia (drugi wynik w kraju) i 10 mandatów eurodeputowanych. Spośród 10 deputowanych, którzy weszli do Parlamentu Europejskiego z list LPR, jedynie 1 pozostał w partii do końca kadencji, 3 pozostało we frakcji eurosceptyków Niepodległość i Demokracja (w której znajdowali się początkowo wszyscy posłowie Ligi Polskich Rodzin), natomiast 6 przeszło do frakcji Unia na rzecz Europy Narodów.
Oficjalnym kandydatem Ligi Polskich Rodzin w wyborami prezydenckimi został ogłoszony profesor dendrologii Maciej Giertych. Poparcia udzieliła mu Młodzież Wszechpolska. Jego sztab wyborczy został zarejestrowany 8 czerwca 2005. Kandydat zrezygnował z udziału w wyborach 4 października 2005. Maciej Giertych ostatecznie poparł w wyborach kandydata PiS – Lecha Kaczyńskiego[2].
W wyborach parlamentarnych w 2005 LPR uzyskała 940 762 głosy, tj. 7,97% poparcia, co przełożyło się na 34 mandaty poselskie oraz 7 senatorskich. Partia udzieliła wotum zaufania Rządowi Kazimierza Marcinkiewicza[3]. W styczniu 2006 partia została jednym z sygnatariuszy Paktu stabilizacyjnego, a po jego zerwaniu, od 5 maja 2006, koalicji rządowej PiS-Samoobrona-LPR-NKP. W ramach koalicji Liga Polskich Rodzin otrzymała Ministerstwo Edukacji Narodowej (szefem resortu w randze wicepremiera został Roman Giertych) i Ministerstwo Gospodarki Morskiej (szefem resortu został Rafał Wiechecki)[4]. Te same stanowiska ministerialne politycy LPR piastowali również w rządzie Jarosława Kaczyńskiego. Członkowie rządu z ramienia LPR zostali zdymisjonowani 13 sierpnia 2007.
W wyborach samorządowych w listopadzie 2006 LPR uzyskała w wyborach do sejmików województw wynik 568 935 głosów, tj. 4,71% poparcia – zdobywając 11 mandatów radnych sejmików w skali kraju (szósty wynik wyborczy).
W przedterminowych wyborach do Sejmiku Województwa Podlaskiego przeprowadzonych 20 maja 2007 LPR wystąpiła wzmocniona przyłączeniem się do niej pięciu czołowych działaczy Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego, m.in. z Podlasia (weszli oni 18 kwietnia 2007 w skład Rady Politycznej LPR). Jednak pomimo tego wsparcia wynik LPR nie poprawił się (a wręcz pogorszył z 4,83% na 4,03%). Ze względu na barierę 5% progu wyborczego LPR ponownie nie została dopuszczona do podziału mandatów radnych w tym województwie.
W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 LPR startowała w nieformalnej koalicji z Unią Polityki Realnej oraz Prawicą Rzeczypospolitej (koalicja przyjęła nieoficjalną nazwę Liga Prawicy Rzeczypospolitej). Komitet LPR uzyskał 209 171 tj. 1,30% głosów i nie wszedł do parlamentu.
22 czerwca 2008 LPR wzięła udział w wyborach uzupełniających do Senatu w związku ze śmiercią senatora PiS Andrzeja Mazurkiewicza. Jej kandydatem był były wiceminister edukacji narodowej Mirosław Orzechowski. Uzyskał on 308 głosów, zajmując przedostatnie, 11. miejsce.
W 2009 Liga Polskich Rodzin nawiązała współpracę z irlandzkim biznesmenem Declanem Ganleyem (szefem paneuropejskiego stowarzyszenia Libertas), który założył w Polsce oddział swojego ruchu, partię Libertas Polska. Oba ugrupowania w czerwcowych wyborach do Parlamentu Europejskiego startowały wspólnie (wraz z kandydatami Naprzód Polsko – częściowo, a także Stronnictwa "Piast"[5], Partii Regionów, PNP, ZChN oraz ONP-LP) w ramach KW Libertas, który nie osiągnął progu wyborczego, uzyskując 1,14% głosów[6].
24 kwietnia 2010 Rada Polityczna Ligi Polskich Rodzin na posiedzeniu w Warszawie podjęła decyzję o niewystawianiu przez partię swojego kandydata w wyborach prezydenckich, po tym jak Roman Giertych (do którego o start apelował Kongres LPR) nie zdecydował się na kandydowanie. Zarząd Główny partii zdecydował nie udzielać poparcia żadnemu z kandydatów.
W wyborach samorządowych LPR wystawiła swoje listy do sejmików w 11 województwach. W skali kraju wystawieni przez partię kandydaci otrzymali 0,69% głosów. Największe poparcie LPR uzyskała w województwach: lubelskim (2,04%) i wielkopolskim (1,57%). Kandydatka Ligi została w tych wyborach wybrana na wójta gminy Telatyn. LPR zdobyła też 3 mandaty w radach gmin. Ponadto część członków partii kandydowała z list komitetów lokalnych.
2 kwietnia 2011 Rada Polityczna Ligi Polskich Rodzin podjęła uchwałę o starcie w wyborach parlamentarnych pod własnym szyldem do Sejmu i Senatu[7]. 22 maja LPR weszła w skład Grupy Roboczej Ugrupowań Patriotycznych i Narodowych "Ojcowizna", powołanej w celu wspólnego startu w wyborach kilku ugrupowań prawicowych. W skład grupy weszły również Stronnictwo Ludowe "Ojcowizna", Przymierze Narodu Polskiego, Przymierze Ludowo-Narodowe, Stronnictwo Narodowe im. Dmowskiego Romana oraz kilka stowarzyszeń[8]. Ostatecznie 13 sierpnia Zarząd Główny LPR zdecydował o rezygnacji partii ze startu w wyborach do Sejmu i udzieleniu poparcia Polskiemu Stronnictwu Ludowemu[9]. Kilku członków partii wystartowało jednak z list ugrupowań, które nie uzyskały mandatów (głównie Prawicy Rzeczypospolitej, a także Samoobrony, PJN i Nowej Prawicy). LPR zgłosiła własny komitet na wybory do Senatu, z ramienia którego wystartowała do tej izby bez powodzenia w okręgu zamojskim Maria Sendecka, zajmując 5. miejsce spośród 8 kandydatów. Uzyskała 5,65% głosów.
Początkowo partia ze swoim programem nawiązywała do myśli przedwojennego obozu narodowo-demokratycznego i jego najbardziej znaczącego przedstawiciela – Romana Dmowskiego. W 2006 lider LPR – Roman Giertych – odciął się jednak od jego dziedzictwa[10].
Liga Polskich Rodzin opowiada się za uchwaleniem nowej konstytucji ograniczającej liczbę posłów do 360 i zmieniającej sposób wyboru senatorów (50 senatorów wybieranych w wyborach powszechnych i 50 dla polonii, samorządowców i rektorów uniwersytetów). Podział administracyjny powinien służyć umacnianiu tendencji regionalistycznych.
LPR opowiada się za wprowadzeniem większościowej ordynacji wyborczej oraz za likwidacją powiatów. Akcentuje natomiast konieczność zwiększenia uprawnień samorządów, szczególnie gminy, widząc w tym rozwój społeczeństwa obywatelskiego oraz umacnianie narodowej tożsamości i suwerenności. Podział administracyjny powinien wg ugrupowania służyć umacnianiu tendencji regionalistycznych.
Program gospodarczy ugrupowania ma charakter socjalny i protekcjonistyczny; skupia się na ochronie rynku polskiego, szczególnie przed udziałem zagranicznego kapitału oraz wykupem polskiej ziemi przez cudzoziemców. Popiera częściową prywatyzację dokonywaną przez polski kapitał, podkreślając zachowanie przez państwo kontroli nad strategicznymi dziedzinami gospodarki. Partia postuluje również tworzenie ulg podatkowych dla rodzin wielodzietnych.
W polityce zagranicznej ugrupowanie postuluje poszerzanie współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, Rosją oraz państwami Unii Europejskiej. Przed referendum 7 i 8 czerwca 2003 w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej LPR, jako jedyne z większych ugrupowań politycznych, konsekwentnie opowiadało się przeciw włączeniu Polski do struktur unijnych.
Po wejściu Polski do Unii Europejskiej opowiada się za współpracą w jej ramach, ale na równych prawach i warunkach, sprzeciwia się dalszej integracji europejskiej oraz pomysłom federacyjnym, które ograniczają suwerenność poszczególnych państw. Z tego powodu partia odrzuca przyjęcie wspólnej waluty euro[11] oraz jakiejkolwiek konstytucji europejskiej.
W kwestiach społecznych partia opowiada się za ekonomicznym i prawnym wzmocnieniem rodziny poprzez preferencje i ulgi podatkowe dla rodzin wielodzietnych oraz zapewnieniem godnego bytu osobom starszym, sprzeciwiając się cięciom na wydatki socjalne.
W sferze obyczajowej i kulturowej partia ma charakter konserwatywny, akcentując tradycję katolicką. Dlatego sprzeciwia się różnym postulatom (głoszonym głównie przez partie lewicowe), do których należy m.in.: legalizacja eutanazji, rejestracja związków homoseksualnych, legalizacja tzw. "narkotyków miękkich" oraz rozdział państwa od Kościoła. Opowiada się za całkowitym zakazem wykonywania aborcji, tłumacząc to ochroną życia od momentu poczęcia.
Liga Polskich Rodzin deklaruje poparcie dla likwidacji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz konieczność lustracji osób kandydujących na najwyższe funkcje publiczne. Stronnictwo było przeciwne zniesieniu poboru do wojska i wprowadzeniu armii zawodowej. LPR postuluje utrzymanie finansowanej ze środków publicznych edukacji i służby zdrowia oraz upublicznienie wszystkich teczek peerelowskich służb specjalnych.
| LPR w wyborach parlamentarnych
|
| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty (Sejm) | Zmiana | Mandaty (Senat) | Zmiana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2001 | 7,87% | - | 38 | - | 2 | - |
| 2005 | 7,97% | 34 | 7 | |||
| 2007 | 1,30% | 0 | 0 |
| Wybory | Kandydat | Głosowanie | Poparcie | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Maciej Giertych | - | - | Kandydat wycofał się |
| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty | Zmiana | L. miejsc dla Polski |
|---|---|---|---|---|---|
| 2004 | 15,92% | - | 10 | - | 54 |
| 2009[12] | - | - | 0 | - | 50 |
Prezes:
Wiceprezes i Sekretarz:
Wiceprezes:
Skarbnik:
Przewodniczący Rady Politycznej:
Przewodniczący Kongresu:
Źródło: Skład Zarządu Głównego na stronie LPR
Prezesi Zarządu Głównego:
Przewodniczący Kongresu:
Przewodniczący Rady Politycznej:
Przewodniczący Klubu Parlamentarnego:
poseł, okręg wyborczy, liczba głosów, przynależność do frakcji na końcu kadencji
Na końcu kadencji:
Wcześniejsi (w nawiasie przynależność partyjna na końcu kadencji):
Posłowie, których mandat wygasł w trakcie kadencji:
Europosłowie Ligi Polskich Rodzin, oprócz bieżącej działalności, podejmują również inicjatywy, które są szeroko komentowane w kuluarach PE i przez niektórych uważane są za kontrowersyjne. Do takich inicjatyw można zaliczyć:
Maciej Giertych został odwołany z funkcji przewodniczącego delegacji polskiej w grupie Niepodległość i Demokracja po oskarżeniu przez resztę posłów o defraudację środków przeznaczonych na działalność polityczną całej delegacji.
poseł, okręg wyborczy, liczba głosów
senator, okręg wyborczy, liczba głosów
Wszyscy senatorowie wybrani z listy LPR tworzyli od 12 grudnia 2006 Senatorski Klub Narodowy.
Stan na koniec kadencji:
poseł, okręg wyborczy, liczba głosów
Inni posłowie klubu LPR w Sejmie IV kadencji:
poseł, okręg wyborczy, liczba głosów, przynależność na końcu kadencji
Poseł LPR w Sejmie IV kadencji, który powrócił do Samoobrony RP, wybrany z listy Samoobrony RP:
Stan na koniec kadencji:
senator, okręg wyborczy, liczba głosów
Senator LPR w Senacie V kadencji, który przeszedł do SDPL, wybrany z listy PSL:
W grudniu 2006 kierownictwo LPR ogłosiło, że zrywa związki z Młodzieżą Wszechpolską i zdecydowało się powołać nową organizację młodzieżową Ruch Młodych LPR[13]. Decyzja Romana Giertycha była motywowana doniesieniami prasowymi o imprezie neonazistów, w której mieli brać udział członkowie Młodzieży Wszechpolskiej[14]. Okazało się jednak, że uczestnicu tej imprezy formalnie nie należeli do Młodzieży Wszechpolskiej[15].
Ruch Młodych Ligi Polskich Rodzin (Ruch Młodych LPR, RM LPR) został utworzony 12 grudnia 2006 przez Romana Giertycha jako endecka młodzieżówka Ligi Polskich Rodzin. Zgodnie z przemówieniem okolicznościowym wygłoszonym przez wicepremiera Rządu RP, od dnia 12 grudnia 2006 ugrupowanie Młodzież Wszechpolska (MW) przestała być zapleczem partii LPR, a miano to zostało powierzone przez premiera Giertycha Ruchowi Młodych LPR jako nowej platformie młodzieży endeckiej[16].
Budową struktur nowej młodzieżówki zajął się Krzysztof Bosak, były prezes MW, który wystąpił ze struktur tego stowarzyszenia. Został on również szefem RM LPR[17], jednak 13 czerwca 2008 zrezygnował z członkostwa w partii.