Lipoproteina wysokiej gęstości, (ang.) High Density Lipoprotein, HDL – frakcja lipoproteiny o wysokiej gęstości, uzyskiwana w wyniku ultrawirowania lipoproteiny surowicy, znajdująca się we frakcji α elektroforezy.
HDL, obok LDL, jest główną lipoproteiną transportującą cholesterol we krwi. Jej działanie obniżające poziom cholesterolu we krwi polega na usuwaniu jego nadmiaru z komórek i transportowaniu go do wątroby, gdzie jest metabolizowany.
Badanie krwi podaje zazwyczaj poziom HDL-C, tj. ilość cholesterolu w cząsteczkach HDL (prawidłowa wartość >50 mg/dl). Jest on często zestawiany z poziomem LDL-C, tj. ilością cholesterolu zawartego w cząsteczkach LDL, tzw. zły cholesterol. Cząsteczki HDL sa zdolne do usuwania cholesterolu ze złogów tłuszczu ścian tętnic (zobacz: miażdżyca) i odtransportowania z powrotem do wątroby dla odzyskania i powtórnego użycia, co jest główną przyczyną określania cholesterolu przenoszonego przez cząsteczki HDL (HDL-C) mianem dobry cholesterol.
Spis treści |
HDL ma największą gęstość spośród lipoprotein surowicy człowieka ponieważ ma największą zawartość apolipoprotein – 50%. W skład HDL wchodzą apo A-I, apo A-II, apo C-III, apo C-I, apo D oraz inne białka.
HDL powstaje w osoczu z lipoproteiny bogatej w triglicerydy – remnantów VLDL – lub z prekursorów syntetyzowanych przez wątrobę lub jelito.
Wykazano, że niski poziom HDL wiąże się z osłabieniem pamięci w średnim wieku.[1]
Poziom HDL można podnieść poprzez:
