| Lipsk | |||
| |||
 Nowy Ratusz w Lipsku | |||
| Państwo |  Niemcy | ||
| Kraj związkowy | Saksonia | ||
| Okręg administracyjny | Lipsk | ||
| Założono | VII-IX wiek | ||
| Prawa miejskie | 1165 | ||
| Powierzchnia | 297,36 km² | ||
| Ludność (31 grudnia 2009) • liczba ludności • gęstość | 518 862 1745 os./km² | ||
| Nr kierunkowy | 0341, 034297 | ||
| Kod pocztowy | 04003-04358 | ||
| Tablice rejestracyjne | L | ||
| Miasta partnerskie |  Addis Abeba
| ||
Położenie na mapie Saksonii   Lipsk | |||
Położenie na mapie Niemiec  Lipsk | |||
| Na mapach: | |||
.svg) | |||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |||
 Hasło Lipsk w Wikisłowniku | |||
| Strona internetowa miasta | |||
Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii, i drugi, po Berlinie, wschodnich Niemiec. Jest stolicą okręgu administracyjnego Lipsk. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).
Lipsk to duży ośrodek przemysłowy, jedno z ważniejszych centrów handlu (Targi Lipskie), ośrodek kultury i nauki z kilkusetletnią tradycją. Najmniej zniszczone w czasie II wojny światowej spośród wielkich metropolii niemieckich posiada najlepiej w całym kraju zachowany zespół dzielnic XIX- i XX-wiecznych.
Spis treści |
Po raz pierwszy nazwa miasta zanotowana została po łacinie w 1015 w kronice Thietmara jako "Libzi". Później w latach 1165/70 Lipz, 1190/96 Lipz, Lipzk, 1216 Johannes miles de Lipzc, 1240 Lipzik, 1292 Lipzic, 1350 Lipzcik. Językoznawcy wywodzą nazwę bezpośrednio od słowiańskiego określenia *Li´pc (*Lipъcъ) oznaczającej drzewo liściaste lipę.[1] Niemiecka nazwa Leipzig jest zgermanizowaną formą górnołużyckiej nazwy Lipsk.
.jpg)
W X w. Lipsk był małą słowiańską osadą. W XII w. zbudowano tu niemiecką osadę handlową (prawa miejskie w 1165). Do XV w. miasto podlegało władcom Saksonii, następnie uzyskało status wolnego miasta cesarskiego. W 1409 w mieście otwarto uniwersytet, jeden z pierwszych na terenie Niemiec. W XVII w. Lipsk ucierpiał znacznie w wyniku działań wojny trzydziestoletniej, 16-19 października 1813 roku nieopodal miasta rozegrała się "Bitwa Narodów", zakończona klęską wojsk Napoleona i śmiercią jednego z wodzów - ks. Józefa Poniatowskiego. "Bitwę Narodów" upamiętnia monumentalny pomnik, wysokości 91 m, wzniesiony w stulecie wydarzeń z 1813.
Pod koniec ostatniej wojny miasto było bombardowane przez wojska alianckie. Szczęśliwie jednak zniszczenia były, w porównaniu z innymi miastami niemieckimi, niewielkie. Straty poniosło głównie Stare Miasto (Altstadt), które niestety zostało tylko częściowo odbudowane. Uratowały się jednak pozostałe dzielnice, dzięki czemu Lipsk ma dziś najlepiej zachowany zespół architektury z wieku XIX i początku XX wieku.
Na rynku znajduje się renesansowy Stary Ratusz (Altes Rathaus), wybudowany w latach 1556-1557 w ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy. Obecnie w Ratuszu mieści się Muzeum Historii Miasta (Stadtgeschichtliches Museum). Obok także renesansowy (odbudowany po wojnie) budynek Starej Wagi (Alte Waage) z 1555 oraz sukiennice (Gewandhaus). Także na rynku, wśród renesansowych kamieniczek znajduje się wzniesiony w tym samym stylu Dom Królewski (Königshaus). Obok rynku, na placu zwanym Naschmarkt (targ łakoci) stoi XVII-wieczny barokowy gmach giełdy (Handelsbörse) oraz pomnik związanego z miastem Goethego. Z poetą tym związana jest także Piwnica Auerbacha (Auerbachs Keller) w pasażu Mädler-Passage, upamiętniona w dramacie "Faust". W późnogotyckim kościele św. Tomasza znajduje się grób Jana Sebastiana Bacha, który w latach 1723-1750 pracował tu jako kantor. Przed kościołem, w miejscu, gdzie kiedyś stała szkoła św. Tomasza, w której kompozytor ten mieszkał i tworzył aż do śmierci, stoi jego pomnik.
Drugi z kościołów znajdujących się w pobliżu rynku - kościół św. Mikołaja (Nikolaikirche) - to późnogotycka świątynia halowa z początku XVI w. W centrum na uwagę zasługuje też Nowy Ratusz (Neues Rathaus) - okazały budynek z wieżą o wysokości 108 m, wybudowany na początku XX w. (koniec budowy w 1905) na miejscu dawnej warowni Pleissenburg.
Poza obrębem Starego Miasta możemy podziwiać, nie zniszczone wojną, wielkomiejskie XIX-wieczne dzielnice z zabudową reprezentującą przede wszystkim style historyzmu. Na szczególną uwagę zasługuje położona na zachodzie miasta dzielnica Lindenau, będąca do 1891 r. osobnym miastem.
Miejscowości partnerskie[3]:
Addis Abeba, Etiopia
Birmingham, Anglia
Bolonia, Włochy
Brno, Czechy Frankfurt nad Menem, Hesja Hanower, Dolna Saksonia
Herclijja, Izrael
Houston, Stany Zjednoczone
Kijów. Ukraina
Kraków, Polska
Lyon, Francja March, Badenia-Wirtembergia (kontakty utrzymuje dzielnica Holzhausen)
Nankin, Chiny
Travnik, Bośnia i Hercegowina
Saloniki, Grecja
Ważny ośrodek przemysłu: maszynowego, środków transportu (m.in. fabryki Porsche i BMW), elektroniczny, chemiczny, poligraficzny i odzieżowy. Lipsk też jest dużym ośrodkiem handlowym.
Znajduje się tu centrum wystawienniczo-kongresowe. Ważny ośrodek handlu międzynarodowego, od XV wieku - Targi Lipskie. Międzynarodowe targi książki od 1594.
Lipsk stanowi duży węzeł komunikacyjny.
Lipsk jest jednym z najstarszych węzłów kolejowych w Europie. W 1839 otwarto pierwszą na terytorium Prus stałą linię kolejową na trasie Lipsk-Drezno. W 1842 wybudowano dworzec Bawarski (Bayrischer Bahnhof) w celu obsługi ruchu kolejowego z Saksonii i do Bawarii. Dworzec został otwarty w 1844 i jest najstarszym dworcem czołowym na świecie. W latach 1902-1915 zbudowano największy dworzec czołowy w Europie - dworzec Lipsk Główny (Leipzig Hauptbahnhof)[4].
| ||||||||||||||
| |||||||||||||||||
.svg){kind=small}
