Lyndon B. Johnson

Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: sformatować tekst (pomoc: podział na sekcje, tabele), usunąć wiadomości, które mogą nie posiadać pokrycia z prawdą, rozbudować sekcje polityki wewnętrznej i zagranicznej. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Lyndon Baines Johnson
Data i miejsce urodzenia	27 sierpnia 1908 Stonewall (Teksas)
Data i miejsce śmierci	22 stycznia 1973 San Antonio
36. prezydent Stanów Zjednoczonych
Przynależność polityczna	Partia Demokratyczna
Okres urzędowania	od 22 listopada 1963 do 20 stycznia 1969
Pierwsza dama	Lady Bird Johnson
Wiceprezydent	Hubert Humphrey
Poprzednik	John F. Kennedy
Następca	Richard Nixon
37. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych
Okres urzędowania	od 20 stycznia 1961 do 22 listopada 1963
Poprzednik	Richard Nixon
Następca	Hubert Humphrey
Senator Stanów Zjednoczonych z Teksasu 11. lider większości Senatu
Okres urzędowania	od 3 stycznia 1949 (senator) 3 stycznia 1955 (lider) do 3 stycznia 1961 (senator i lider)
Poprzednik	W. Lee O'Daniel (senator) William F. Knowland (lider)
Następca	William Blakley (senator) Mike Mansfield (lider)
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Lyndon Baines Johnson, „LBJ” (ur. 27 sierpnia 1908 w Stonewall w stanie Teksas, zm. 22 stycznia 1973 w San Antonio) – amerykański polityk Partii Demokratycznej i prezydent USA w latach 1963-1969, a w latach 1961-1963 wiceprezydent USA

[edytuj] Biografia

Urodzony w Stonewall, nieopodal miasta Johnson City (nazwanego tak na cześć jego dziadka) w stanie Teksas. Jego rodzice (Samuel Ealy Johnson i Rebekah Baines) byli farmerami w biednym rejonie Teksasu i nie mogli zapewnić synowi dobrej edukacji, w związku z czym kształcił się w szkołach publicznych. W 1927 roku ukończył studia pedagogiczne w Southwest Texas State Teachers College. Przez krótki czas zajmował się pracą pedagoga, a wkrótce poświęcił się karierze politycznej. Poprzez udział w akcji wyborczej lokalnego polityka Richarda M. Kleberga w 1931 roku, otrzymał pracę w jego sekretariacie, kiedy ów dostał się do Kongresu. W 1934 roku ożenił się z Claudią Altą Taylor (nazywaną później Lady Bird Johnson). Od 1935 roku zajmował stanowisko w administracji stanowej Teksasu.

[edytuj] Kariera polityczna

Johnson został politykiem w 1937 roku, kiedy wybrano go do Izby Reprezentantów z okręgu Austin. W kampanii posługiwał się hasłami Nowego Ładu. W kilka dni po zwycięstwie został zaproszony, aby towarzyszyć prezydentowi Franklinowi D. Rooseveltowi w czasie jego podróży po Teksasie. Zyskał sobie tym wydarzeniem opinię jego protegowanego. W 1941 roku bez powodzenia starał się o wybór na senatora ze stanu Teksas.

W czasie II wojny światowej pełnił (w stopniu komandora podporucznika) pewien czas (grudzień 1941 – lipiec 1942) służbę w lotnictwie marynarki wojennej na Pacyfiku. Zdobył odznaczenie wojenne Silver Star, jednak istnieją podejrzenia, że w przyznaniu go odegrały rolę czynniki polityczne (uczestniczył tylko w jednym locie bojowym B-26).

Ponownie startował w wyborach do Senatu w 1948 roku, tym razem z powodzeniem. Był politykiem umiarkowanie konserwatywnym. Został najpierw zastępcą przywódcy frakcji demokratycznej ds. dyscypliny, a następnie liderem mniejszości demokratycznej, będąc najmłodszym politykiem wybranym na przywódcę frakcji parlamentarnej. Po ponownym wyborze do Senatu w roku 1954, został liderem większości demokratycznej w tej izbie. Uchodził za najbardziej wpływowego po prezydencie Eisenhowerze polityka amerykańskiego. Wspierał niekiedy i pomagał przeforsować niektóre inicjatywy prezydenta, nie zgodził się natomiast na wsparcie Francuzów w Wietnamie.

[edytuj] Wiceprezydent i prezydent

W 1960 roku ubiegał się o nominację demokratów na prezydenta, ale przegrał z Johnem Kennedym, od którego otrzymał propozycję ubiegania się o urząd wiceprezydenta, którą przyjął. Po zwycięstwie Kennedy’ego pełnił urząd wiceprezydenta w latach 1961-1963, a po jego zabójstwie 22 listopada 1963 roku został zaprzysiężony na prezydenta USA. Wygrał następnie wybory na prezydenta w 1964 roku najwyższym odsetkiem głosów w historii wyborów prezydenckich w USA (61%).

Portret Lyndona Bainesa Johnsona

Jako prezydent przeprowadził wiele reform społecznych, realizując swoją ideę stworzenia „Wielkiego Społeczeństwa” (The Great Society), którą zyskał dużą popularność. Były wśród nich m.in. ustawa o prawach obywatelskich, program walki z ubóstwem, pomoc w edukacji i dostępie do opieki medycznej, program rozwoju zapóźnionych terenów, zniesienie przeszkód w prawie do głosowania. Jego działalność stworzyła podstawy do pełnego równouprawnienia czarnoskórych i białych w USA oraz powstania obecnego systemu opieki społecznej. Za jego prezydentury USA rozwinęły także program podboju kosmosu. Wiceprezydentem za jego kadencji był Hubert Humphrey, sekretarzem stanu Dean Rusk, sekretarzami obrony Robert McNamara (1961-1968) i Clark Clifford (1968-1969). Mimo prospołecznych reform i walki z dyskryminacją rasową, za jego kadencji rozgorzały w USA poważne niepokoje społeczne. Polityka Waszyngtonu w kwestiach równouprawnienia rasowego z trudem znajdowała realizację na amerykańskiej prowincji, zwłaszcza na Południu. Doszło między innymi do zabójstwa Martina Luthera Kinga.

Rząd USA prowadził w tym czasie wojnę w Wietnamie i aczkolwiek Johnson był niechętny wojnie, „odziedziczonej” po poprzedniku, lecz w celu prób jej zwycięskiego zakończenia zwiększał zaangażowanie amerykańskie w Wietnamie (mimo to, amerykańska obecność militarna nie osiągnęła poziomu wystarczającego do wygrania wojny, co powodowało krytykę ze strony kół wojskowych). Kwestia niepopularnej w społeczeństwie wojny zdominowała w końcu prezydenturę Johnsona, przesłaniając jego program „Wielkiego Społeczeństwa” i spowodowała drastyczny spadek jego popularności.

[edytuj] Schyłek życia i śmierć

Na skutek tego, w marcu 1968 Johnson zrezygnował publicznie z ubiegania się o wybór na drugą kadencję. Opuścił Biały Dom w styczniu 1969 roku. Zmarł w San Antonio 22 stycznia 1973 o godz. 4.33 w wieku 64 lat.

Przez ostatnie lata życia stosował rozrusznik serca. Główne przyczyny śmierci to nałogowe palenie papierosów i długotrwały stres. Początkowo pochowany na Narodowym Cmentarzu w Arlington, a następnie na terenie swojej posiadłości LBJ Rancho.

Dwukrotnie – w latach 1964 i 1967 zdobył tytuł Człowieka Roku wg magazynu „Time”. W 1966 roku został laureatem Nagrody Margaret Sanger.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Biografia w Biographical Directory of the United States Congress (ang.)
• Biografia Biały Dom (ang.)
• Biografia Senat Stanów Zjednoczonych (ang.)
• Strona prezydenckiej biblioteki i muzeum Lyndona B. Johnsona

e Liderzy większości w Senacie Stanów Zjednoczonych Charles Curtis (R) • James Eli Watson (R) • Joseph Taylor Robinson (D) • Alben Barkley (D) • Wallace H. White, Jr. (R) • Scott W. Lucas (D) • Ernest McFarland (D) • Robert A. Taft (R) • William F. Knowland (R) • Lyndon B. Johnson (D) • Mike Mansfield (D) • Robert Byrd (D) • Howard Baker (R) • Bob Dole (R) • Robert Byrd (D) • George J. Mitchell (D) • Bob Dole (R) • Trent Lott (R) • Tom Daschle (D) • Trent Lott (R) • Tom Daschle (D) • Bill Frist (R) • Harry Reid (D)

e Prezydenci Stanów Zjednoczonych George Washington • John Adams • Thomas Jefferson • James Madison • James Monroe • John Quincy Adams • Andrew Jackson • Martin Van Buren • William Henry Harrison • John Tyler • James Knox Polk • Zachary Taylor • Millard Fillmore • Franklin Pierce • James Buchanan • Abraham Lincoln • Andrew Johnson • Ulysses Simpson Grant • Rutherford Birchard Hayes • James Abram Garfield • Chester Alan Arthur • Grover Cleveland • Benjamin Harrison • Grover Cleveland • William McKinley • Theodore Roosevelt • William Howard Taft • Woodrow Wilson • Warren G. Harding • Calvin Coolidge • Herbert Clark Hoover • Franklin Delano Roosevelt • Harry Truman • Dwight David Eisenhower • John Fitzgerald Kennedy • Lyndon B. Johnson • Richard Milhous Nixon • Gerald Rudolph Ford • James Earl Carter • Ronald Reagan • George H. W. Bush • Bill Clinton • George W. Bush • Barack Obama

e Wiceprezydenci Stanów Zjednoczonych John Adams • Thomas Jefferson • Aaron Burr • George Clinton • Elbridge Gerry • Daniel Tompkins • John C. Calhoun • Martin Van Buren • Richard Johnson • John Tyler • George Dallas • Millard Fillmore • William R. King • John Breckinridge • Hannibal Hamlin • Andrew Johnson • Schuyler Colfax • Henry Wilson • William Wheeler • Chester Arthur • Thomas Hendricks • Levi Morton • Adlai Ewing Stevenson • Garret Hobart • Theodore Roosevelt • Charles Warren Fairbanks • James Sherman • Thomas Marshall • Calvin Coolidge • Charles Gates Dawes • Charles Curtis • John Nance Garner • Henry Wallace • Harry Truman • Alben Barkley • Richard Nixon • Lyndon B. Johnson • Hubert Humphrey • Spiro T. Agnew • Gerald Ford • Nelson Rockefeller • Walter Mondale • George H. W. Bush • Dan Quayle • Al Gore • Dick Cheney • Joe Biden

e Gabinet Lyndona B. Johnsona (1963-1969) Prezydent Lyndon B. Johnson Wiceprezydent wakat • Hubert Humphrey Szefowie departamentów Dyplomacja: Dean Rusk – Skarb: Douglas Dillon • Henry H. Fowler • Joseph W. Barr – Obrona: Robert McNamara • Clark Clifford – Sprawiedliwość: Robert F. Kennedy • Nicholas Katzenbach • Ramsey Clark — Poczta: John A. Gronouski • Lawrence F. O'Brien • W. Marvin Watson – Zasoby Wewnętrzne: Stewart Udall – Rolnictwo: Orville L. Freeman – Handel: Luther Hodges • John Thomas Connor • Alexander B. Trowbridge • Cyrus R. Smith – Praca: W. Willard Wirtz – Zdrowie, Edukacja i Opieka Społeczna: Anthony J. Celebrezze • John W. Gardner • Wilbur J. Cohen — Urbanizacja: Robert Clifton Weaver • Robert Coldwell Wood – Transport: Alan Stephenson Boyd Pozostali członkowie gabinetu Dyrektor Urzędu Planowania i Budżetu: Kermit Gordon • Charles Schultze • Charles Zwick – Reprezentant ds. Handlu: Christian A. Herter • William M. Roth – Ambasador przy ONZ: Adlai Ewing Stevenson II • Arthur Goldberg • George W. Ball • James Russell Wiggins

e Gabinet Johna Fitzgeralda Kennedy’ego (1961-1963) Prezydent John Fitzgerald Kennedy Wiceprezydent Lyndon B. Johnson Szefowie departamentów Dyplomacja: Dean Rusk – Skarb: Douglas Dillon – Obrona: Robert McNamara – Sprawiedliwość: Robert F. Kennedy – Poczta: J. Edward Day • John A. Gronouski – Zasoby Wewnętrzne: Stewart Udall – Rolnictwo: Orville L. Freeman – Handel: Luther Hodges – Praca: Arthur Goldberg • W. Willard Wirtz – Zdrowie, Edukacja i Opieka Społeczna: Abraham Ribicoff • Anthony J. Celebrezze Pozostali członkowie gabinetu Dyrektor Urzędu Planowania i Budżetu: David E. Bell • Kermit Gordon – Reprezentant ds. Handlu: Christian A. Herter – Ambasador przy ONZ: Adlai Ewing Stevenson II