| M*A*S*H | |
 | |
| Gatunek serialu | komedia, dramat wojenny |
| Kraj produkcji |  Stany Zjednoczone |
| Oryginalny język | angielski |
| Twórcy | H. Richard Hornberger |
| Główne role | Alan Alda Wayne Rogers Mike Farrell McLean Stevenson Harry Morgan (aktor) Loretta Swit Larry Linville David Ogden Stiers Gary Burghoff Jamie Farr William Christopher |
| Liczba odcinków | 251 + 5 specjalnych |
| Liczba serii | 11 |
| Nagrody | 8 Złotych Globów 14 Primetime Emmy |
| Produkcja | |
| Czas trwania odcinka | 25 min. |
| Emisja | |
| Stacja telewizyjna | CBS |
| Lata emisji | 17 września 1972 - 28 lutego 1983 |
| Data premiery |  17 września 1972 1990 |
M*A*S*H – popularny amerykański serial komediowy o grupie amerykańskich chirurgów wojskowych i pielęgniarek służących w szpitalu polowym (w nomenklaturze US Army — MASH — Mobile Army Surgical Hospital) podczas wojny w Korei w latach 50. Składający się z 251 odcinków, podzielonych na 11 serii[1], emitowany przez telewizję CBS od 17 września 1972 do 28 lutego 1983. Od tego czasu nieustannie retransmitowany przez telewizje na całym świecie.
Serial powstał jako kontynuacja doskonale przyjętego filmu MASH (reż. Robert Altman) z 1970 roku, ekranizacji powieści M*A*S*H: A Novel About Three Army Doctors amerykańskiego pisarza Richarda Hookera.
Długoletnimi producentami serialu byli Larry Gelbart, Gene Reynolds oraz Burt Metcalfe.
Spis treści |
Podobnie jak film, serial zawiera w sobie elementy komedii z czarnym, antywojennym przesłaniem. Jednak w kolejnych seriach M*A*S*H zaczął zmieniać ton. Szybko przestał być tylko zabawną komedią, a obok mniej lub bardziej wysublimowanego humoru pojawiło się w nim sporo refleksji: nad charakterem bohaterów, odpowiedzialnością lekarzy, stanem amerykańskiego społeczeństwa, a przede wszystkim spustoszeniami, jakie wojna czyni w ludzkiej psychice.
Wiele z początkowych odcinków oparto na autentycznych historiach, które twórcy zebrali od lekarzy wojskowych służących w Korei. Mimo to można odnieść wrażenie, że serial opowiada raczej o wojnie w Wietnamie niż w Korei - podobnie jak film. W późniejszym czasie główną rolę zaczął odgrywać w nim Alan Alda, grający Hawkeye Pierce, który później zaczął reżyserować poszczególne odcinki i pisać ich scenariusze, za co kilkakrotnie zdobył nagrodę Emmy. W końcu, jako główny konsultant, przejął nadzór nad produkcją serialu.
Po zakończeniu zdjęć do 10 serii Alda i pozostali odtwórcy głównych ról postanowili zakończyć M*A*S*H. Jednak CBS oraz 20th Century Fox zdecydowało się dokręcić jeszcze 11 serię, by pozamykać rozpoczęte wątki i doprowadzić do wielkiego zakończenia.
W serialu zaszło dużo zmian personalnych. Od pierwszej do ostatniej serii pozostali tylko Hawkeye, major Houlihan, Klinger i Ojciec Mulcahy.
McLean Stevenson opuścił serial pod koniec 3. serii, grana przez niego postać Henry'ego Blake'a została zwolniona z wojska i odesłana do domu. W ostatnim odcinku z udziałem Stevensona widzowie dowiadują się, że samolot do którego wsiadł Henry Blake został zestrzelony, a Henry Blake nie żyje. Fakt zniknięcia Henry'ego Blake'a z serialu został zakomunikowany ekipie zajmującej się techniczną stroną przedstawienia, jak również aktorom dopiero na kilka minut przed zakończeniem kręcenia ostatnich scen, w której Gary Burghoff dostał rozkaz, by jego postać "Radar" zakomunikowała śmierć Blake'a. Do tego momentu wszyscy na planie oczekiwali wiadomości od Henry'ego Blake'a o szczęśliwym powrocie do domu.
Wayne Rogers opuścił serial po zakończeniu zdjęć do 3 serii. Powodem było to, że nie godził się na marginalizację roli jego bohatera w serialu. Czuł, że jego postać nigdy nie była zbyt ważna w serialu oraz że cała uwaga jest skupiona na postaci Alana Aldy.
Czwarta seria była swego rodzaju momentem zwrotnym. W jednym z pierwszych odcinków 4 serii Hawkeye zostaje poinformowany przez Radara, że Trapper został zwolniony, w chwili gdy Hawkeye był na wycieczce, dzięki czemu widzowie nie widzieli odejścia Trappera z serialu. W tym samym czasie Sherman Potter został przydzielony do jednostki jako Oficer Dowodzący, w zamian za Blake'a. Na miejsce Trapera pojawił się B.J. Hunnicut. Serial nadal miał charakter komediowy, jednakże stał się o wiele bardziej emocjonalny. Rola major Houlihan "Gorące Wargi" zaczęła się zmieniać; stała się bardziej przyjacielska względem Hawkeye'a oraz B.J., w jej związku z Frankiem również zaszły zmiany. Przydomek 'Hot Lips' praktycznie przestał być używany przez resztę bohaterów względem niej. Loretta Swit chciała opuścić serial podczas 8 serii, by zająć się innymi rolami, jednak producent odmówił jej, grożąc zerwaniem kontraktu i poważnymi karami pieniężnymi.
Larry Linville opuścił serial podczas trwania pierwszych odcinków szóstej serii. Frank Burns został odesłany do domu. Na odchodne dostał awans. Na jego miejsce pojawił się major Charles Winchester (David Ogden Stiers), ponieważ producent uważał, że potrzebna jest przeciwwaga dla reszty chirurgów w jednostce. Jego konotacje z resztą nie były już takie same jak Franka. W odróżnieniu od Franka, Winchester nie dbał zupełnie o armię, co nie zmieniało faktu, że był świetnym chirurgiem. Wzbudzał przez to ogólny szacunek u innych bohaterów. Był bardzo snobistycznym bohaterem, praktycznie arystokratą. Wszczynał konflikty z innymi postaciami.
Gary Burghoff (Radar O'Reilly) opuścił serial na początku ósmej serii. W pierwszych trzech seriach grana przez niego postać pojawiała się w każdym odcinku, jednakże począwszy od 4 serii jego postać zaczęła być marginalizowana tak, że w siódmej serii pojawił się zaledwie w połowie odcinków. Gary Burghoff miał pierwotnie opuścić serial pod koniec 7 serii ale ostatecznie stało się to na początku serii 8 kiedy nakręcono dwuczęściowy odcinek pożegnalny. W serialu jego odejście zostało wyjaśnione problemami rodzinnymi, mianowicie umarł wujek Radara przez co musiał wrócić do domu żeby pomagać matce. Rolę "Radara" przejął Kapral Klinger.
Ostatni odcinek serialu "Goodbye, Farewell, and Amen" wyemitowano 28 lutego 1983. Trwał 2 i pół godziny; obejrzało go ponad 106 milionów widzów w USA (co dało łącznie 77% łącznej liczby amerykańskich widzów tamtego wieczoru). Więcej widzów zdołał zgromadzić tylko XLIV finał Superbowl z 2010 roku (106.5 mln).
Serial miał dwie krótkie kontynuacje, After M*A*S*H, w którym wzięło udział kilku aktorów z głównego M*A*S*H. Pułkownik Potter, Klinger i ojciec Mulcahy spotkali się po wojnie w USA w jednym ze szpitali wojskowych. Po dobrej pierwszej serii, serial zaczął gwałtownie tracić widownię i jego emisja została przerwana w środku drugiej serii.
Jeszcze krótszy żywot miał serial W*A*L*T*E*R, który miał opisywać cywilne życie Radara O'Reillego, który wstąpił do policji. Nakręcono jedynie pilotażowy odcinek, który jednak nie przekonał producentów i projekt porzucono.
Większym zainteresowaniem cieszył się serial Trapper John, M.D.. W tym przypadku twórcy wprowadzili szereg wątków sugerujących związki tytułowego bohatera z Trapperem z M*A*S*Ha, ale oficjalnie nie uznawali go za kontynuację. Zmusił ich do tego dopiero pozew telewizji CBS i korzystny dla niej wyrok sądu.
| Seria | Liczba odcinków | Premiera | Ranking |
|---|---|---|---|
| Seria 1 | 24 | 17 września 1972 | 46 |
| Seria 2 | 24 | 15 września 1973 | 4 |
| Seria 3 | 24 | 10 września 1974 | 5 |
| Seria 4 | 25 | 12 września 1975 | 15 |
| Seria 5 | 25 | 21 września 1976 | 4 |
| Seria 6 | 25 | 20 września 1977 | 9 |
| Seria 7 | 26 | 18 września 1978 | 7 |
| Seria 8 | 25 | 17 września 1979 | 5 |
| Seria 9 | 20 | 17 listopada 1980 | 4 |
| Seria 10 | 22 | 26 października 1981 | 9 |
| Seria 11 | 16 | 25 października 1982 | 3 |
| |||||||||||||||||
