Madera (port. Vinho da Madeira) – wzmacniane wino portugalskie (od 17 do 22% alkoholu etylowego), słodkie lub wytrawne (od 0 do 150 g cukru na litr), produkowane na atlantyckiej wyspie Madera.
Spis treści |
Madera jest winem produkowanym od przeszło 300 lat. Wulkaniczne gleby wyspy dają wysokie plony winogron, mimo dość niewielkiej powierzchni plantacji. Trunek uważany za najtrwalszy na świecie (w użyciu roczniki z czasów napoleońskich), z uwagi na wczesną porę zbioru (drugi tydzień sierpnia), oraz dojrzewanie w stosunkowo wysokiej temperaturze 40-50°C, przyspieszającej fermentację[1]. Proces ten nazywany jest maderyzacją lub estufagem od estufo, czyli specjalnego pomieszczenia, w którym zachodzi. Przyczyną przetrzymywania madery w takich warunkach było oddalenie wyspy od Europy - przepłynięcie 1000 kilometrów, dzielących ją od brzegów kontynentalnej Portugalii zajmowało miesiące, w czasie których przeciętne wino ulegało zepsuciu. Ten znany na całym świecie trunek miał swoje okresy świetności i upadki, związane z pojawieniem się chorób winnic (Oídio w 1852 oraz Filoxera w 1872), jak również obniżki jakości spowodowanej pojawieniem się cieplarni i niekontrolowanej konkurencji nieuprawnionych producentów niezależnych. Obecnie, dzięki nowoczesnej technice uprawy winorośli, transportu, reklamy i profesjonalizmowi handlowców odzyskuje swoje dobre imię i zaufanie konsumentów na całym świecie.
Aktualnie wyspa produkuje i eksportuje około 4 ML szlachetnego wina Madera rocznie. W roku 1999 produkcja i sprzedaż trunku stanowiła 43% całego dochodu z eksportu. Jest to produkt rolniczo-przemysłowy o największym znaczeniu dla lokalnej ekonomii.
Wino Madera jest winem na każdą okazję, w tym do spożywania jako aperitif (na pobudzenie apetytu) lub jako wino deserowe. Wyróżnia się jego następujące rodzaje:
Odmiana winorośli odpowiada także typowi wina
Oraz starsze, rzadkie dziś odmiany:
