Manifa - doroczna demonstracja feministyczna organizowana w związku z Dniem Kobiet w różnych częściach Polski[1][2], w Warszawie przez nieformalną grupę Porozumienie Kobiet 8 Marca. Odbywa się 8 marca lub w najbliższe temu dniu soboty lub niedziele. Nazwa pochodzi od slangowego skrócenia słowa manifestacja, używanego w tej formie przez opozycję antyrządową w latach 80. XX w.[3]
Manifa, która początkowo została jednorazowo zorganizowana w proteście przeciwko policyjnej akcji w Lublińcu, gdzie policjanci na podstawie anonimowego donosu zatrzymali w czasie badania pacjentkę ginekologa i zmusili ją do poddania się badaniu kryminalistycznemu, przerodziła się z czasem w ogólnopolską demonstrację feministyczną[4][5] oraz ogólnie antydyskryminacyjną a także otwarcie antyklerykalną[6][7]. Nastąpiła stopniowa radykalizacja haseł[5].
[edytuj] Historia i poruszane tematy
- 2000: Pierwsza Manifa odbyła się 8 marca 2000 w Warszawie pod hasłem "Demokracja bez kobiet to pół demokracji". Jej celem było zwrócenie uwagi na nasilającą się zdaniem organizatorek i uczestników tendencję przyzwolenia na dyskryminowanie kobiet, czego objawem miała być m.in. tzw. "polityka prorodzinna" ówczesnego rządu AWS. Demonstracja była częścią Światowego Marszu Kobiet. W demonstracji wzięło udział do 150 osób, m.in. Shoshana Ronen[4].
- 2001: II Manifa (hasło przewodnie: "Nie daj sobie zamknąć ust byle czym") odbyła się 8 marca 2001. Podczas manifestacji otwarta została kampania Przedwyborczej Koalicji Kobiet.[potrzebne źródło]
- 2002: III Manifa (pod hasłami "Moje życie - mój wybór" oraz "3 razy TAK: TAK dla edukacji seksualnej, TAK dla antykoncepcji, TAK dla prawa do aborcji") 8 marca 2002 przemaszerowała Traktem Królewskim spod Pałacu Staszica do Kolumny Zygmunta. W programie znalazły się m.in.prowadzone przez Kazimierę Szczukę happeningi. Odczytano List Stu Kobiet[potrzebne źródło].
- 2003: IV Manifa ("Nasze ciała, nasze życie, nasze prawa") odbyła się 8 marca 2003. Uczestniczki manifestowały przeciwko przemocy domowej oraz ich zdaniem obecnym w życiu publicznym seksizmowi, obraźliwym dla kobiet reklamom, a także zachodzącemu ich zdaniem łamaniu praw obywatelskich, szczególnie praw reprodukcyjnych. Wystąpił zespół Emancypunx[potrzebne źródło]. W Manifie w Warszawie wzięło udział około 300 osób, w tym także Izabela Jaruga-Nowacka. Poza Warszawą zorganizowano Manifę w Gdańsku[8].
- 2004: V Manifa ("Dziewczyny potrzebne są czyny"), 7 marca 2004, poruszyła tematy homofobii, dyskryminacji i wykluczenia; krytykowano ingerencję Kościoła katolickiego w życie społeczne i polityczne[potrzebne źródło].
- 2005: VI Manifa ("Jesteśmy silne, razem silniejsze"), 6 marca 2005, współorganizowana była przez Porozumienie Kobiet 8 Marca oraz Porozumienie Lesbijek[5]. Głównymi tematami były: sprzeciw wobec mających miejsce zdaniem demonstrantów dyskryminacji ekonomicznej kobiet oraz dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Pochód przy muzyce przeszedł od pl. Trzech Krzyży do pl. Zamkowego, mijając pod drodze kontrmanifestację Młodzieży Wszechpolskiej.[potrzebne źródło]
- 2006: VII Manifa ("Walczmy razem! Bądźmy wolne! Brońmy swoich praw!"), 5 marca 2006, wyruszyła spod budynku Sejmu.
- 2007: VIII Manifa ("Wielki marsz solidarności kobiet"), 4 marca 2007, przemaszerowała z pl. Defilad na ul. Wiejską.
- 2008: IX Manifa ("Hasło dowolne, chcemy być wolne"), 8 marca 2008, poruszała tematy ochrony zdrowia, przemocy w rodzinie oraz dyskryminacji finansowej kobiet. Akcję wspierali i udział wzięli wśród 2000 innych uczestników między innymi: Magda Mosiewicz, Kinga Dunin, Maja Ostaszewska, Izabela Jaruga-Nowacka, Magdalena Środa, Katarzyna Herman, Robert Biedroń (wraz z babcią), Hanna Samson, Jacek Żakowski, Katarzyna Kwiatkowska, Piotr Pacewicz, Katarzyna Miller, Janina Paradowska. [9].
- 2009: X Manifa ("Każda ekipa ta sama lipa"). Protestowano m.in. przeciwko postulowanej przez Jarosława Gowina ustawie bioetycznej, uniemożliwiającej stosowanie zapłodnienia pozaustrojowego[10]. Udział w demonstracji wzięli m.in. Magdalena Środa i Piotr Gadzinowski.
- 2010: XI Manifa ("Żłobki, a nie stadiony"). Udział w demonstracji wzięli m.in. Ryszard Kalisz, Zuzanna Łapicka i Daniel Olbrychski[11].
- 2011: XII Manifa ("Dość wyzysku, wymawiamy służbę") w Warszawie odbyła się 6 marca 2011; była poświęcona pamięci Izabeli Jarugi-Nowackiej, która zginęła rok wcześniej w katastrofie lotniczej. W demonstracji wzięło udział około 2000 osób, m.in. Małgorzata Fuszara, która krytykowała różnice w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn[12]. Z benefisowym koncertem wystąpiła Gaba Kulka[13].
- 2012: XIII Manifa ("Przecinamy pępowinę") w Warszawie 11 marca 2012, która zgromadziła wedle różnych źródeł 1500, 2000 lub ponad 3000 osób, odbyła się pod hasłami antyklerykalnymi, przechodząc spod Pałacu Kultury i Nauki przed gmach Sejmu. W demonstracji wzięli udział m.in. politycy Ruchu Palikota Janusz Palikot, Wanda Nowicka i Joanna Senyszyn[14][6][7][2]. Poza Warszawą znacznie mniej liczne Manify odbyły się 8 marca w Łodzi, Krakowie i Poznaniu, 10 marca w Toruniu i Kielcach, oraz równocześnie z warszawską 11 marca Olsztynie i we Wrocławiu[2].
[edytuj] Link zewnętrzny
Przypisy
- ↑ Feminizm. kobiety-kobietom.com. [dostęp 2012-03-23].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 mac, nsz//gak: Pod Sejmem "przecięły pępowinę". Koniec Manify. tvn24.pl, 2012-03-11. [dostęp 2012-03-23].
- ↑ km, mp: Dzień kobiet, Manifa i imprezy towarzyszące. lewica24.pl, 2012-03-08. [dostęp 2012-03-23].
- ↑ 4,0 4,1 Katarzyna Bratkowska, Kazimiera Szczuka: Bratkowska, Szczuka: My, pierwsza manifa. Krytyka Polityczna. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Polskie feministki od 1989 do dziś: Kobiety w rozpędzie. polityka.pl, 2011-09-17. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ 6,0 6,1 Joanna Podgórska: Gotowanie pora. polityka.pl, 2012-03-11. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ 7,0 7,1 Stanisław Kania: Manifa niefeministyczna. wprost.pl, 2012-03-12. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ sg, pap: 8 marca. wprost.pl, 2003-03-08. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ tan, PAP: Manifa zgromadziła 2 tysiące osób. gazeta.pl, 2008-03-08. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ AGR: Manifa: "Każda ekipa - ta sama lipa". dziennik.pl, 2009-03-08. [dostęp 2012-03-23].
- ↑ Magdalena Dubrowska: "Żłobki, a nie stadiony" - przez miasto przeszła Manifa. gazeta.pl, 2010-07-03. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ jg, PAP: Manifa w Warszawie. "Dość wyzysku, wymawiamy służbę". gazeta.pl, 2011-03-06. [dostęp 2012-03-22].
- ↑ Magdalena Dubrowska: "6 marca Manifa Warszawska. Z dedykacją dla posłanki SLD. gazeta.pl, 2011-02-21. [dostęp 2012-03-23].
- ↑ mig, PAP: Manifa przeciw Kościołowi. "Etaty dla kobiet nie dla księży". gazeta.pl, 2012-03-11. [dostęp 2012-03-22].