| |||||
| Dewiza: Gloriosus et Liber (Wspaniały i silny) | |||||
 | |||||
| język urzędowy | angielski, francuski | ||||
| Stolica | Winnipeg | ||||
| Największe miasto | Winnipeg | ||||
| Premier | Gary Doer | ||||
| Gubernator porucznik | John Harvard | ||||
| Reprezentacja w parlamencie - przedst. w Izbie Gmin - przedst. w Senacie | 14 6 | ||||
| Powierzchnia Całkowita • Ziemia • Woda | 2006 647 797 km² 647 797 km² 14,5% | ||||
| Ludność • Całkowita (2001) • Gęstość | 1 150 000 1,78 os./km² | ||||
| Akces po Konfederacji | rok – 1870 (jako piąta) | ||||
| Strefa czasowa | UTC -6 | ||||
| Informacja pocztowa • Kod telefoniczny • ISO 3166-2 • Skrót pocztowy • Pierwsza litera kodu | 204 CA-MB MB R | ||||
| Strona internetowa | www.gov.mb.ca | ||||
| Oficjalne symbole prowincjonalne | |||||
Manitoba – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.
Nazwa Manitoba pochodzi od zniekształconych słów w języku odżibwe – manito-bah lub języku kri – manito-wapow, znaczących "cieśnina duchów". Odnosi się do przewężeń na jeziorze Manitoba, gdzie wartko przepływający nurt wśród głazów wydawał dudniące dźwięki. Według indiańskich wierzeń miały to być odgłosy magicznego bębna Manitou – ducha Algonkinów.
Spis treści |
Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji Premiera Manitoby. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.
Parlament Manitoby Legislative Assambly of Manitoba składa się współcześnie w 57 deputowanych Members of Legislative Assambly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 57 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia posiadająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem Manitoby. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.
W 37. kadencji parlamentu miejsca w parlamencie podzielone były następująco:
Zobacz więcej w artykule głównym: Zgromadzenie Legislacyjne Manitoby.
Premier Manitoby jest szefem rządu prowincjonalnego w Manitobie. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakiś powodów, w czasie trwania sesji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.
Według spisu powszechnego z roku 2001[1] największą grupą narodowościową w Manitobie są Anglicy (22,1%), następnie Niemcy (18,2%), Szkoci (17,7%), Ukraińcy (14,3%), Irlandczycy (13,0%), Indianie (9,9%), Polacy (6,7%), Metysi (5,2%), Frankokandyjczycy (5,1%) Holendrzy (4,7%), Islandczycy (2,0%). Jako Kanadyjczycy określiło się 22,9% ogółu[2].
Populacja Manitoby od 1871
| Rok | Populacja[3] | Ranking wg prowincji |
|---|---|---|
| 1871 | 25 228 | 8 |
| 1881 | 62 260 | 6 |
| 1891 | 152 506 | 5 |
| 1901 | 255 211 | 5 |
| 1911 | 461 394 | 5 |
| 1921 | 610 118 | 4 |
| 1931 | 700 139 | 5 |
| 1941 | 729 744 | 6 |
| 1951 | 776 541 | 6 |
| 1956 | 850 040 | 6 |
| 1961 | 921 686 | 6 |
| 1966 | 963 066 | 5 |
| 1971 | 988 245 | 5 |
| 1976 | 1 021 505 | 5 |
| 1981 | 1 026 241 | 5 |
| 1986 | 1 063 015 | 5 |
| 1991 | 1 091 942 | 5 |
| 1996 | 1 113 898 | 5 |
| 2001 | 1 119 583 | 5 |
| 2006 | 1 177 765 | 5 |
Manitoba podzielona jest na 8 regionów, które dzielą się na drobniejsze jednostki samorządowe: miasta, wsie oraz obszary wiejskie.
Zobacz: lista jednostek samorządowych Manitoby.
Trzy piąte terenów Manitoby leży na Tarczy Kanadyjskiej. Ten falisty teren, poprzecinany licznymi wąwozami, rzekami i usiany jeziorami jest niemal całkowicie porośnięty lasami, a na północy tundrą . Zawiera także większość złóż mineralnych znajdujących się w prowincji. Jedynym wyższym pasmem górskim są Baldy Mountains z najwyższym szczytem wznoszącym się 831 m n.p.m. Duża część południowej Manitoby jest terenem zalewowym i bagnistym. Pod uprawę nadaje się jej południowo-zachodnia część poniżej Jeziora Winnipeg w trójkącie pomiędzy nim a granicami z Saskatchewan i USA.
Udział wód śródlądowych w powierzchni Manitoby jest bardzo wysoki i sięga 9%. Obok tysięcy małych jezior rozsianych na całej jej powierzchni dominuje olbrzymie jezioro Winnipeg, które swoją wielkością dorównuje mniejszym z Wielkich Jezior.
Ze względu na rozciągłość równoleżnikową Manitoby można wyróżnić w niej dwie strefy klimatyczne. W strefie południowej panuje klimat kontynentalny, z ciepłym latem o średniej temperaturze w czerwcu +18 °C, a dla lipca +18 °C. Mroźne zimy ze średnimi temperaturami stycznia -18 °C i obfitymi opadami śniegu dochodzącymi do 140 cm.
W terenach północnych prowincji panuje klimat subarktyczny z krótkim, chłodnym latem – średnia temperatura czerwca +12 °C i bardzo mroźną zimą ze średnimi temperaturami stycznia -27 °C. W środkowych terenach panuje klimat pośredni.
Ponad 50% lądowej powierzchni Manitoby stanowią lasy. Drewno należy do podstawowych bogactw naturalnych Manitoby. W prowincji znajdują się także eksploatowane pokłady takich cennych minerałów jak: nikiel, cynk, miedź, srebro, złoto, kadm oraz skały wapienne używane do produkcji cementu. W Manitobie występują także pokłady ropy naftowej. Lasy Manitoby bogate są w zwierzynę łowną, a wody śródlądowe w ryby.
Głównymi gałęziami gospodarki Manitoby są:
Teren Manitoby od tysiącleci zamieszkany był przez liczne plemiona indiańskie. Pojawienie się Europejczyków po 1670, w związku z rozpoczęciem działalności Kompanii Zatoki Hudsona, wciągnęło Indian w system gospodarczy przez nią tworzony. Pierwsze osiedla powstały w tzw. Koncesji Selkirka w dolinie rzeki Red River (Rivière Rouge). Z czasem z osiedleńców, głównie pochodzących ze Szkocji i frankofonów z Quebecu, powstała bardzo charakterystyczna, kresowa społeczność, w której najdynamiczniejszą grupą byli Metysi. Kultura ta łączyła w sobie pierwiastki szkockie, frankofońskie i indiańskie. W 1867 r. włączono ten obszar, jako część Terytoriów Północno-Zachodnich, do Kanady, a w roku następnym – wskutek rebelii Metysów nad Rzeką Czerwoną – utworzono w południowej części jej obecnych terenów nową miniaturową prowincję pod nazwą "Manitoba". Obszar prowincji został następnie kilkakrotnie powiększony, osiągając ostateczny rozmiar w 1912.
Zobacz więcej w artykule głównym: historia Manitoby.
| ||||||||||
