| Marble Arch | |
 | |
| Państwo |  Wielka Brytania |
| Kraj |  Anglia |
| Miejscowość | Londyn |
Położenie na mapie Wielkiego Londynu   Marble Arch | |
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Marble Arch – marmurowy monument znajdujący się w londyńskim City of Westminster, umiejscowiony przy skrzyżowaniu Oxford Street, Park Lane i Edgware Road, na krańcu Hyde Parku. Do 1851 roku stał naprzeciw Buckingham Palace. W przeszłości jedynie członkowie rodziny królewskiej i oddziały Królewskiej Artylerii Konnej były przepuszczani pod łukiem, podczas uroczystych pochodów. Nazwa "Marble Arch" odnosi się także do okolicy, w której monument się znajduje. Nazwę zapożyczyła również pobliska stacja metra.
Spis treści |
Łuk został zaprojektowany w 1825 roku, na wzór rzymskiego Łuku Konstantyna Wielkiego przez brytyjskiego architekta Johna Nasha[1]. Stanowił ceremonialną bramę wjazdową na dziedziniec nowopowstałego Buckingham Palace. Pałac otaczał dziedziniec z trzech stron, Marble Arch umieszczono od wschodniej, otwartej strony.
Budowa Marble Arch była częścią programu mającego na celu uczczenie brytyjskich zwycięstw w wojnach napoleońskich[2]. Model łuku, powstały około 1826 roku, znajduje się w Muzeum Wiktorii i Alberta[3].
Na szczycie łuku miała stanąć rzeźba króla Jerzego IV, autorstwa angielskiego rzeźbiarza Johna Flaxmana. Po jego śmierci w 1826 roku zlecenie zdobienia łuku podzielono pomiędzy rzeźbiarzy: Sir Richarda Westmacotta, Edwarda Hodgesa Baily'ego i J.C.F. Rossi'ego. Pomnik konny króla wykonał Francis Leggatt Chantrey[4].
Budowa rozpoczęła się w 1827 roku, jednak została przerwana w 1830 roku z powodu rosnących kosztów. Prace wznowione w 1832 roku, pod nadzorem Edwarda Blore'a, który znacznie zredukował projekt Nash'a, m.in. pomijając rzeźbę Jerzego IV. Łuk został ukończony w 1833 roku[2].
Niektóre niewykorzystane rzeźby znalazły swoje miejsce w innych londyńskich konstrukcjach. Fryz Richarda Westmacotta zdobiony płaskorzeźbą przedstawiającą bitwę pod Waterloo oraz tablica Nelsona znajdują się na Buckingham Palace[5]. Dzieła Johna Rossi'ego przeniesiono do National Gallery, a pomnik Jerzego IV stanął na jednym z piedestałów na Trafalgar Square[6].
Łuk został zdemontowany w 1850 roku, kiedy wschodnie skrzydło Buckingham Palace zostało zbudowane. Przeniesienie i rekonstrukcja Marble Arch na wschodnim krańcu Hyde Parku została ukończona w marcu 1851 roku. Trzy małe pomieszczenia znajdujące się wewnątrz budowli zostały zaadaptowane na posterunek policji, który pozostał tam do 1950 roku[2].
