| Commonwealth of the Northern Mariana Islands Sankattan Siha Na Islas Mariånas Wspólnota Marianów Północnych | |||||
| |||||
| Hymn: Gi Talo Gi Halom Tase | |||||
 | |||||
| Język urzędowy | angielski, czamorro, karoliński | ||||
| Stolica | Capitol Hill | ||||
| Status terytorium | autonomiczne terytorium stowarzyszone | ||||
| Zależne od | Stanów Zjednoczonych | ||||
| Głowa terytorium | prezydent Barack Obama | ||||
| Szef rządu | gubernator Benigno R. Fitial | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe | 477 km² 0% | ||||
| Liczba ludności (2005) • całkowita • gęstość zaludnienia | 80 362 172 osób/km² | ||||
| Jednostka monetarna | dolar amerykański (USD) | ||||
| Rok utworzenia | wydzielone z Powierniczych Wysp Pacyfiku 1978 | ||||
| Strefa czasowa | UTC +10 | ||||
| Kod ISO 3166 | MP/MNP/580 | ||||
| Domena internetowa | .mp | ||||
| Kod telefoniczny | +1 670 | ||||
 | |||||
Mariany Północne (Wspólnota Marianów Północnych; ang.: Northern Mariana Islands, Commonwealth of the Northern Mariana Islands; czamorro: Notte Mariånas, Sankattan Siha Na Islas Mariånas) – terytorium stowarzyszone (Terytorium zorganizowane o statusie wspólnoty -US Commonwealth) Stanów Zjednoczonych położone w północno-zachodniej Oceanii.
Spis treści |
Terytorium zajmuje północną część archipelagu Marianów, położonego w Mikronezji, w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. W jego skład wchodzi 14 wysp, a powierzchnia wynosi 477 km². Zamieszkuje je ok. 80 400 osób (2005), głównie Mikronezyjczyków (lud Czamorro). Stolicą Marianów Północnych jest Capitol Hill.
Mariany Północne są terytorium zależnym posiadającym status to terytorium nieinkorporowanego zorganizowanego o statusie "wspólnoty" (ang."commonwealth") - zależnego od USA o dużej autonomii wewnętrznej, co odpowiada statusowi terytorium stowarzyszonego ze Stanami Zjednoczonymi.
Rządy sprawuje gubernator wybierany w wyborach powszechnych. Ze względu na swój status, Marianami Północnymi administruje Office of Insular Affairs amerykańskiego Departamentu Spraw Wewnętrznych.
Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu składającego się z 18-osobowej izby niższej (Izba Reprezentantów) i 9-osobowej izby wyższej (Senat).
Mariany Północne dzielą się na 4 okręgi:
Wyspy zostały odkryte w 1521 przez Magellana i do 1898 stanowiły własność hiszpańską. Wtedy to północna część Marianów została zakupiona przez Niemcy. Po I wojnie światowej jako terytorium mandatowe Ligi Narodów przeszła pod administrację japońską. W latach 1947-1990 jako terytorium powiernicze wchodziły w skład Powierniczych Wysp Pacyfiku. Jednocześnie od 1978 roku, posiadając autonomię wewnętrzną, uzyskały status państwa stowarzyszonego z USA.
W skład terytorium wchodzą następujące wyspy (wymienione z północy na południe):
| Nr | Wyspa | Powierzchnia (km2) | Ludność w 2000 | Wysokość (m) | Najwyższy punkt | Położenie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Farallon de Pajaros (Urracas) | 2,55 | 0 | 319 | ||
| 2 | Maug Islands | 2,13 | 0 | 227 | ||
| 3 | Asuncion Island | 7,31 | 0 | 891 | ||
| 4 | Agrihan (Agrigan) | 43,51 | opuszczona w 1990 | 965 | Mount Agrihan | |
| 5 | Pagan (Mariany) | 47,23 | opuszczona w 1981 | 579 | Mount Pagan | |
| 6 | Alamagan | 11,12 | 6 | 744 | Banadera | |
| 7 | Guguan | 3,87 | 0 | 301 | ||
| 8 | Sarigan | 4,97 | 0 | 549 | ||
| 9 | Anatahan | 31,21 | opuszczona w 1990 | 787 | ||
| 10 | Farallon de Medinilla | 0,85 | 0 | 81 | ||
| 11 | Saipan | 115,39 | 62 392 | 474 | Mount Tagpochau | |
| 12 | Tinian | 101,01 | 3540 | 170 | Kastiyu (Lasso Hill) | |
| 13 | Aguijan (Agiguan) | 7,09 | 0 | 157 | ||
| 14 | Rota | 85,38 | 3283 | 491 | Mt. Manira | |
| Mariany Północne | 463,63 | 69 221 | 965 | Mount Agrihan | 14°08' do 20°33'N, 144°54° do 146°04'E |
| |||||||||||||
| |||||||||||
