| Mariner 10 | |
|---|---|
 | |
| Inne nazwy | Mariner-J |
| Zaangażowani | NASA |
| Indeks COSPAR | 1973-085A |
| Rakieta nośna | Atlas-Centaur |
| Miejsce startu | Stacja Sił Powietrznych Cape Canaveral, USA |
| Cel misji | Merkury |
| Cel misji | Wenus |
| Orbita (docelowa, początkowa) | |
| Czas trwania | |
| Początek misji | 3 listopada 1973 |
| Koniec misji | 24 marca 1975 |
| Wymiary | |
| Masa całkowita | 473,9 kg |
Mariner 10 - (pl. "Żeglarz 10") ostatnia bezzałogowa sonda kosmiczna z programu Mariner wystrzelona 3 listopada 1973 roku przez amerykańską agencję kosmiczną NASA. Została wysłana około 2 lata po tym jak Mariner 9 dotarł do Marsa. Głównym celem misji były badania atmosfery (jeśli taka istnieje), powierzchni oraz charakterystyki fizycznej Merkurego. Cel poboczny to wykonanie podobnych badań podczas przelotu w pobliżu Wenus. To pierwszy pojazd zbudowany przez człowieka, który dotarł do Merkurego. Kolejny - sonda MESSENGER - zbliżył się do planety dopiero po 33 latach od misji Marinera 10.
Spis treści |
Masa startowa sondy wynosiła 502,9 kg (wliczając w to 29 kg paliwa i azotu wykorzystywanego do kontroli położenia statku). Całkowita masa instrumentów naukowych wynosiła 79,4 kg. Kadłub miał kształt graniastosłupa o ośmiokątnych podstawach, jego wysokość wynosiła 46 cm, a średnica 1,39 m. Sondę wyposażono w dwa panele baterii słonecznych, umieszczone po przeciwnych stronach kadłuba; rozpiętość Marinera 10 po ich całkowitym rozłożeniu wynosiła 8 m. Baterie dostarczały maksymalnie 820 W mocy.
Mariner 10 wyposażony był w następujące instrumenty naukowe:
Podczas lotu w kierunku Wenus wystąpiły liczne kłopoty techniczne, między innymi awaria anteny parabolicznej i systemu kontroli położenia, mimo to sonda kontynuowała swą misję. By dotrzeć do Merkurego, Mariner 10 wykorzystał asystę grawitacyjną Wenus, zbliżając się do niej 5 lutego 1974 roku na najmniejszą odległość 5768 kilometrów. Za pomocą filtru do bliskiego nadfioletu, sonda po raz pierwszy sfotografowała niewidoczne w świetle widzialnym szczegóły pokrycia wenusjańskich chmur, a także wykonała kilka innych obserwacji atmosfery, dostarczając na Ziemię łącznie 4165 zdjęć oraz wiele innych danych naukowych.
Trzy przeloty w pobliżu Merkurego nastąpiły 29 marca i 21 września 1974 oraz 16 marca 1975. Sonda wykonała mapy ok. 40-45% powierzchni planety (wskutek powolnej rotacji Merkurego, pozostała część podczas wszystkich przelotów Marinera pozostawała ukryta w ciemnościach), zaś wskazania umieszczonego na niej radiometru ukazały, że w nocy temperatura na Merkurym wynosi zaledwie -183 °C, natomiast w ciągu dnia wzrasta do maksymalnie 187 °C. Z kolei magnetometr Marinera wykazał, że planeta posiada słabe pole magnetyczne.
Pierwsze spotkanie Marinera 10 z Merkurym miało miejsce 29 marca 1974 o godzinie 20:47 czasu uniwersalnego w odległości 703 kilometrów. Po obiegnięciu Słońca, podczas gdy planeta wykonała dwa okrążenia, sonda ponownie przeleciała obok Merkurego 21 września 1974, tym razem w większej odległości 48070 km. Trzecie, ostatnie i zarazem największe zbliżenie Mariner 10 wykonał 16 marca 1975 w odległości tylko 327 km. Łączność z sondą przerwano 24 marca 1975, po całkowitym wyczerpaniu zapasu azotu.
Mariner 10 był pierwszą sondą, która dotarła do Merkurego, pierwszą sondą badającą podczas jednego lotu dwie planety, pierwszą sondą, która wykorzystała przyciąganie grawitacyjne jednego obiektu, by osiągnąć inny cel, pierwszym pojazdem wykorzystującym wiatr słoneczny do kontroli swego położenia, a także pierwszą sondą, która powróciła do planety po pierwszym spotkaniu. Całkowity koszt misji wyniósł około 100 milionów USD.
| |||||||
