| Marynarka Wojenna | |
 Orzeł Marynarki Wojennej | |
| Państwo | Rzeczpospolita Polska |
| Siły zbrojne | Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej |
| Data utworzenia | 1918 |
| Prefiks okrętów | ORP |
| Bandera |  |
| Proporzec |  |
| Najwyższe dowództwa | |
| Cywilne | Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Minister Obrony Narodowej |
| Wojskowe | Dowództwo Marynarki Wojennej Centrum Operacji Morskich |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Marynarka Wojenna – jeden z czterech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea[1].
Spis treści |
Początek wojenno-morskiej obecności Polski datuje się na 1463, kiedy to zaimprowizowane oddziały elbląsko-gdańskie pokonały flotę krzyżacką w bitwie na Zalewie Wiślanym. W 1561, w odpowiedzi na manifest królewski powstała zorganizowana flota kaperska, zwana także flotą strażników morza. Podjęto też wtedy budowę pierwszego polskiego okrętu - galeonu "Smok". Od 1601 zaczęto budować pierwsze zawodowe siły morskie - królewską flotę wojenną, która prowadziła działania przeciwko Rosjanom i Szwedom. Największym i zarazem ostatnim zwycięstwem okrętów królewskich było pokonanie eskadry szwedzkiej w bitwie pod Oliwą.
Krótko po odzyskaniu niepodległości w 1918 rozpoczęto budowę polskiej Marynarki Wojennej. W latach 20. trzon floty stanowiły poniemieckie trałowce i torpedowce. W trakcie wojny polsko-bolszewickiej marynarze uczestniczyli w działaniach lądowych na froncie. Znaczący rozwój Marynarki Wojennej nastąpił dopiero w latach 30., kiedy do służby trafiły, zbudowane głównie za granicą, nowoczesne niszczyciele, okręty podwodne i okręty minowe (trałowce, stawiacz min) oraz wodnosamoloty rozpoznawcze.
Podczas kampanii wrześniowej w 1939 polska Obrona Wybrzeża nie miała szans nawiązania równorzędnej walki z przeważającą armią niemiecką. Dlatego tuż przed wybuchem wojny trzon polskiej floty w postaci trzech niszczycieli wysłano do Wielkiej Brytanii, gdzie stały się zaczątkiem Polskiej Marynarki Wojennej u boku aliantów zachodnich. Większość okrętów pozostających w Polsce została zatopiona, niektórym udało się przedostać do Wielkiej Brytanii, a pozostałe internowały się w Szwecji. Marynarze broniący półwyspu Helskiego poddali się jako jeden z ostatnich punktów obrony w kraju.
Od 1939 do 1947 Marynarka Wojenna funkcjonowała w ramach polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a jej skład opierał się na wydzierżawionych od Wielkiej Brytanii jednostkach, głównie niszczycielach i okrętach podwodnych. W tym czasie polskie okręty działały na Oceanie Atlantyckim oraz Morzu Śródziemnym, Północnym i Arktycznym, biorąc udział m. in. w konwojach atlantyckich i arktycznych oraz lądowaniu w Normandii.
Po II wojnie światowej do kraju powróciły jednostki pływające stanowiące własność Polski. W czasach Układu Warszawskiego Marynarka Wojenna przygotowywała się do operacji desantowej na Półwyspie Jutlandzkim, w związku z czym masowo wcielano okręty desantowe, uzupełnione o rozbudowane siły lekkie w postaci kutrów torpedowych, rakietowych oraz trałowców. Do trzonu floty zaliczały się także niszczyciele i okręty podwodne oraz samoloty myśliwskie i śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych. Kolejne generacje uzbrojenia stanowiły jednostki pływające i statki powietrzne radzieckiej lub polskiej produkcji.
Od początku ostatniej dekady XX wieku trwa restrukturyzacja Marynarki Wojennej. W związku ze zmianą doktryny obronnej niemal całkowicie wycofano środki desantowe i lekkie siły uderzeniowe oraz zlikwidowano lotnictwo uderzeniowe. Od 1992 do 1995 wybudowano 3 niedozbrojone korwety rakietowo-artyleryjskie, z których jedna, ORP "Grom", dopiero w grudniu 2007 została wyposażona w pociski przeciwokrętowe. W latach 2000-2005 udało się wprowadzić do służby, podarowane przez kraje NATO fregaty rakietowe (Stany Zjednoczone) i okręty podwodne (Norwegia), które zastąpiły radzieckie jednostki starszej generacji. Najważniejszymi działaniami polskiej Marynarki Wojennej po 1989 były operacje "Pustynna Burza" (1990-1991), "Iracka Wolność" (2002-2003) oraz "Aktywny Wysiłek" (2005-2006).
Marynarką Wojenną dowodzi Dowódca Marynarki Wojennej, który wykonuje swoje zadania przy pomocy Dowództwa Marynarki Wojennej.
| Nazwa | Numer | Typ | Zdjęcie | W służbie od | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|
| Fregaty | |||||
| ORP Gen. K. Pułaski | 272 | Oliver Hazard Perry |  | 2000 | Przejęty od US Navy, zwodowany w 1979 |
| ORP Gen. T. Kościuszko | 273 | Oliver Hazard Perry |  | 2002 | Przejęty od US Navy, zwodowany w 1978 |
| Korwety | |||||
| ORP Kaszub | 240 | proj. 620 |  | 1987 | |
| ORP Metalowiec | 436 | Mołnia |  | 1988 | |
| ORP Rolnik | 437 | Mołnia |  | 1989 | |
| Małe okręty rakietowe | |||||
| ORP Orkan | 421 |  | 1992 | ||
| ORP Piorun | 422 |  | 1994 | ||
| ORP Grom | 423 | _2.JPG) | 1995 | ||
| Okręty podwodne | |||||
| ORP Orzeł | 291 | proj. 877 Paltus (NATO: Kilo) |  | 1986 | |
| ORP Bielik | 296 | 207 (Kobben) |  | 2002 | przejęty od Norwegii, zwodowany w 1967 |
| ORP Kondor | 297 | 207 (Kobben) | .jpg) | 2002 | przejęty od Norwegii |
| ORP Sokół | 294 | 207 (Kobben) |  | 2003 | przejęty od Norwegii, zwodowany w 1966 |
| ORP Sęp | 295 | 207 (Kobben) | 2003 | przejęty od Norwegii | |
| Niszczyciele min | |||||
| ORP Flaming | 621 | proj. 206FM (Mewa) |  | ||
| ORP Mewa | 623 | proj. 206FM (Mewa) |  | 1967 | |
| ORP Czajka | 624 | proj. 206FM (Mewa) | 1967 | ||
| Trałowce | |||||
| ORP Gopło | 630 | proj. 207DM (Gopło) | |||
| OORP Gardno, Bukowo, Dąbie, Jamno, Mielno, Wicko, Resko, Sarbsko, Necko, Nakło, Drużno, Hańcza | 631–642 | projektu 207P (Gardno) |  | ||
| OORP Mamry, Wigry, Śniardwy, Wdzydze | 643–646 | proj. 207M (Mamry) |  | ||
| Okręty transportowo-minowe | |||||
| ORP Lublin | 821 | proj. 767 (Lublin) | |||
| ORP Gniezno | 822 | proj. 767 (Lublin) | .jpg) | ||
| ORP Kraków | 823 | proj. 767 (Lublin) | |||
| ORP Poznań | 824 | proj. 767 (Lublin) |  | ||
| ORP Toruń | 825 | proj. 767 (Lublin) |  | ||
| Okręty wsparcia logistycznego | |||||
| ORP Kontradmirał Xawery Czernicki | 511 | proj. 890 | .jpg) | 2001 | Zwodowany w 1991 jako pływająca stacja demagnetyzacyjna |
| Zbiornikowce | |||||
| ORP Bałtyk | Z-1 | proj. ZP-1200 |  | 1991 | |
| Okręty rozpoznania radioelektronicznego | |||||
| ORP Nawigator | 262 | proj. 863 (Nawigator) | |||
| ORP Hydrograf | 263 | proj. 863 (Nawigator) |  | ||
| Okręty ratownicze | |||||
| ORP Piast | 281 | proj. 570 (Piast) | 1974 | ||
| ORP Lech | 282 | proj. 570 (Piast) |  | 1974 | |
| ORP Zbyszko | R-14 | proj. 5002 (Zbyszko) |  | ||
| ORP Maćko | R-14 | proj. 5002 (Zbyszko) |  | ||
| Okręty hydrograficzne | |||||
| ORP Heweliusz | 265 | proj. 874 (Heweliusz) |  | ||
| ORP Arctowski | 266 | proj. 874 (Heweliusz) |  | ||
| Okręty szkolne | |||||
| ORP Iskra | 253 | barkentyna proj. B79/II |  | 1982 | |
| ORP Wodnik | 251 | proj. 888 (Wodnik) | .jpg) | ||
| Okręty-muzeum | |||||
| ORP Błyskawica | H34 | Grom |  | 1937 | W służbie liniowej do 1975, okręt-muzeum od 1976. |
| Typ | Liczba | Numery maszyn | Zdjęcie | Przeznaczenie | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|
| Samoloty | |||||
| M-28B Bryza-1TD | 3 | 1003, 1117, 1118 |  | transportowe | |
| M-28B Bryza-1E | 2 | 0404, 0405 | monitoringu ekologicznego | ||
| M-28BBryza-1R | 7 | 1006, 1008, 1017, 1022, 1114, 1115, 1116 |  | rozpoznawczo-patrolowe | |
| M-28BBryza-1RM bis | 1 | 0810 | rozpoznawczo-patrolowy | ||
| Śmigłowce | |||||
| Mi-2 | 5 | ||||
| Mi-14PŁ | 8 | 1001, 1002, 1004, 1005, 1007, 1008, 1010, 1011 |  | zwalczania okrętów podwodnych | |
| Mi-14PŁ/R | 2 | 1009, 1012 | ratownicze | ||
| Mi-8MTW-1 | 1 | 5528 |  | transportowy | |
| Mi-17 | 1 | 0608 | transportowy | ||
| W-3T Sokół | 2 | 0209, 0304 | transportowe | ||
| W-3RM Anakonda | 4 | 0505, 0506, 0511, 0513 |  | ratownictwa morskiego | |
| W-3WARM Anakonda | 3 | 0813, 0815, 0906 |  | ratownictwa morskiego | |
| Kaman SH-2G Super Seasprite | 4 | 3543, 3544, 3545, 3546 |  | zwalczania okrętów podwodnych | Przejęte od USA wraz z fregatami typu Oliver Hazard Perry |
Bandery i proporce podnoszone są na jednostkach pływających zgodnie z ceremoniałem morskim. Podobną rolę do bander pełnią w dowództwach, jednostkach wojskowych i na lotniskach flagi marynarki wojennej oraz lotnisk i lądowisk.
Bandera wojenna
Proporzec
Bandera pjp
Bandera Jacht Klubu MW "Kotwica"
Flaga Marynarki Wojennej
Flaga lotnisk MW
Flagi i proporce funkcyjne podnosi się na okrętach i pomocniczych jednostkach pływających, gdy na ich pokładzie przebywa osoba, której przysługuje odpowiedni znak.
Proporzec Prezydenta RP
Flaga
Ministra ON
Flaga
marsz. Polski
Flaga
Szefa SG WP
Flaga Dowódcy MW
Flaga adm.
Flaga adm. fl.
Flaga wadm.
Flaga kadm.
Flaga gen.
Proporzec Szefa Sztabu MW
Proporzec dowódcy flotylli okrętów
Proporzec dowódcy dywizjonu okrętów
Proporzec dowódcy grupy okrętów
Znak dowódcy okrętu
[1]/Mundury MW
| ||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
.jpg)
,_static_display,_Radom_AirShow_2005,_Poland.jpg)
