| McDonald's Corporation | |
 | |
| Forma prawna | Spółka akcyjna |
| Data założenia | 15 maja 1940 w San Bernardino, Kalifornia, USA |
| Lokalizacja | Oak Brook, Illinois, USA |
| Ważni pracownicy | Dick McDonald, Mac McDonald, Ray Kroc, Jim Skinner, Michael J. Roberts, Sinisa Hristov – dyrektor operacyjny na Europę Środkowo-Wschodnią |
| Branża | Bary szybkiej obsługi |
| Produkty | fast food |
| Zatrudnienie | 465 000 |
| Dochód | 21,59 mld USD |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
| Strona internetowa | |
McDonald's Corporation – sieć barów szybkiej obsługi, założona w 1940 roku w San Bernardino w Kalifornii.
Spis treści |
Firma została założona 15 maja 1940 r. w San Bernardino w Kalifornii przez braci Dicka i Maca McDonaldów. Od 1953 r. firma udziela franczyz. Dwa lata później, 15 kwietnia, Ray Kroc stworzył prawną formę dla systemu franczyzowego: McDonald's Systems, Inc. W 1960 r. firma została przemianowana na McDonald's Corporation. Jako spółka akcyjna jest ona notowana na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (NYSE) od 5 stycznia 1966 r. W 2007 r. McDonald's dysponował 31 tys. barów szybkiej obsługi w ponad 119 krajach na całym świecie[1]. Firma jest również właścicielem innych marek związanych z gastronomią: Aroma Café, Boston Market, Donatos Pizza i Pret a Manger. W 2007 r. przychody firmy wyniosły 22,8 mld dolarów, a zyski netto 3,9 mld dolarów.
Większość barów McDonald's serwuje dania zarówno dla gości zajmujących stoliki, jak i kierowców samochodów (drive-in lub drive-thru), aczkolwiek istnieje też wiele barów typu McDrive, w których przyjmuje się wyłącznie zamówienia od kierowców i nie ma żadnych stolików – zwykle przy autostradach, stacjach benzynowych lub centrach handlowych, ale istnieją również bary, w których nie ma możliwości dokonania zakupu drive-in np. w centrum Londynu. Istnieje szereg barów "tematycznych", jak np. Rock-and-Roll McDonald's. Niektóre nowsze bary są jednocześnie miejscami rozrywki, zwanymi McDonald's Playlands lub PlayPlaces. Model biznesowy McDonald's Corporation różni się nieco od modelu innych sieci fast food. Oprócz zwykłych opłat franczyzowych i procentu od sprzedaży, dochodem McDonald's są również czynsze, częściowo powiązane ze sprzedażą, w Stanach Zjednoczonych McDonald's jest bowiem zawsze właścicielem nieruchomości, na której znajduje się bar będący przedmiotem umowy franczyzowej. Jak stwierdził Harry J. Sonneborn, jeden z założycieli McDonald's: Jesteśmy biznesem w dziedzinie nieruchomości. Jedynym powodem, dla którego sprzedajemy hamburgery, jest to, że przynoszą największy dochód płatnikom czynszu[2]. W Europie model jest odmienny: na przykład w Wielkiej Brytanii McDonald's jest właścicielem jedynie ok. 30% placówek, także w Polsce franczyzobiorcy często najmują powierzchnię od innych wynajmujących.
Pierwszy bar otwarto 17 czerwca 1992 roku w Warszawie - na rogu ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej. Koszt budowy wynosił 1 mln dolarów. W dniu otwarcia ustanowiony został rekord świata w liczbie transakcji, 45 tysięcy klientów dokonało 13.304 zamówień, rekord ten został pobity sześć miesięcy później w Katowicach (13 600 zamówień), a w 1993 roku w Moskwie[3][4][5].
Obecnie w Polsce znajdują się 284 lokale tej sieci (maj 2012). Zatrudnionych w nich jest ponad 15 500 pracowników[6].
Firmie zarzuca się wykorzystywanie pracy dzieci oraz wyzysk pracowników w zakładach dostawczych[7]. Latem 2000 roku w Hongkongu opublikowano raport na temat nieprawidłowości w pięciu chińskich zakładach dostawczych, które wytwarzały figurki do zestawów dla dzieci "Happy Meal"[8]. Opisano w nim pracę dzieci oraz fakt fałszowania dokumentów poprzez dodawanie lat małoletnim pracownikom. Za 8 godzin pracy przysługiwało wynagrodzenie w wysokości około 1,5 euro – zatrudnieni musieli pracować jednak nawet 15 godzin dziennie, a gdy było dużo zamówień, nie otrzymywali dnia wolnego. Koncern początkowo odciął się od zarzutów. Gdy udowodniono, że ponad setka dzieci w wieku 12-13 lat pracowała tam po 12 godzin dziennie, a sprawą zainteresowały się media, McDonald's wysłał do fabryk kontrolę. Ostatecznie koncern wstrzymał wszystkie zamówienia z tych fabryk i powierzył je innym firmom[7].
McDonald's, a także inne firmy z branży fast food, znalazł się na celowniku organizacji zajmujących się obroną praw zwierząt (np. PETA). Organizacje te zarzucają firmie, że zwierzęta przeznaczone na ubój żyją w ciasnych warunkach, często bez wybiegu. Byki kastrowane są bez środków przeciwbólowych, a do pasz dodawane są hormony i antybiotyki[9], aby zwierzęta szybko rosły i wcześniej mogły zostać odprowadzone do rzeźni. Przekarmione osobniki często kończą życie przedwcześnie lub podczas transportu do ubojni[10].
Firmie zarzuca się ponadto niechęć do tworzenia związków zawodowych oraz reklamowanie swych produktów jako pożywnych[11]. Kontrowersyjnym chwytem marketingowym jest także nazywanie restauracjami lokali gastronomicznych należących do sieci (w restauracji powinna być obsługa kelnerska oraz szatnia).
| |||||
