Medyceusze (wł. De' Medici) – florencki ród kupiecki i bankierski, od 1532 książęcy.
Spis treści |
Rodzina wywodziła się z wiejskiego regionu Mugello, położonego w górnych partiach rzeki Sieve, prawego dopływu Arno. Wśród legend o początkach rodu jedna z nich wywodzi go od węglarza z Mugello, którego syn został podobno medykiem, skąd nazwisko rodowe Medici i herb – sześć kul (palle), w których dopatrywano się pigułek, a nawet baniek. Według bardziej epickiej wersji protoplasta rodu miał zmierzyć się z olbrzymem, który, nim został pokonany, uderzył z taką siłą nabijaną kamieniami maczugą w tarczę owego pierwszego Medyceusza, że uczynił w niej sześć okrągłych wgłębień.
Nie wiadomo kiedy Medyceusze sprowadzili się do Florencji, ale w roku 1201 w kręgach bogatego mieszczaństwa pojawił się Chiarissimo Medici, właściciel kilku domów przy Mercato Vecchio. W roku 1251 inny przedstawiciel rodu, Giovanni Medici, brał udział w działaniach wojennych przeciw Lombardii. Nie była to jednak rodzina zbyt zamożna. W roku 1400 taksowano jej majątek na 304 floreny, podczas gdy np. Strozzich na 2062 floreny.
Wybił się dopiero Vieri Medici, który ze swym wspólnikiem Giacomem Venturim założył filię swego przedsiębiorstwa w Wenecji. W roku 1382 przyjął do spółki kuzyna Francesca, a w trzy lata później jego brata, Giovanniego, który miał być znany w historii rodu jako Giovanni di Bicci. Bicci, a następnie jego syn Kosma, stali się twórcami wielkiej fortuny rodu Medyceuszów, którą zapoczątkował bank z kapitałem początkowym 10 000 florenów, ale już w roku 1429 majątek sięgnął 180 000, bowiem zarządzał pośrednio pożyczkami udzielanymi papiestwu, ciągnąc zyski z prałatur, opactw i przeorstw w całej Europie.
Między wielkimi rodami Florencji trwała rywalizacja. Rodziny Albizzich, Strozzich i Uzzano nieprzychylnie spoglądały na dawny pałac Bardich, w którym obecnie zamieszkiwali Medyceusze. Po przegranej wojnie z Lukką i Mediolanem, która spowodowała gwałtowny wzrost podatków, przeciwnicy zdołali doprowadzić do uwięzienia Kosmy, a następnie, w 1433 roku, wygnania. Nie minął jednak rok, gdy Kosma powrócił triumfalnie do Florencji i zdobył władzę oraz wpływy. Przez kolejne trzydzieści lat był faktycznym, chociaż nie tytularnym, przywódcą Florencji. Po śmierci w roku 1464 Cosimo di Giovanni de' Medici otrzymał tytuł Pater Patriae (Ojca Ojczyzny).
Syn Kosmy – Piero di Cosimo de' Medici (ur. 1416, zm. 1469) musiał walczyć z zakusami ambitnej oligarchii, jednak lud pozostał mu wierny. Miejsce jego zajęli synowie – Wawrzyniec Wspaniały (ur. 1449, zm. 1492) i Giuliano di Piero de' Medici, który w 1478 padł ofiarą spisku. 26 kwietnia 1478 r. Juliana zakłuto właśnie w świątyni,a Wawrzyńca zraniono w szyję. Lud stał po stronie Medyceuszy. Rodzinę Pazzich zniszczono, arcybiskupa powieszono. Papież jak pisał Bazylow usiłował robić dobrą minę do złej gry. Rzucił klątwę na Florencję. Chciał z nią wojny. Wawrzyniec Wspaniały marzył o książęcej godności. Wydawał pieniądze zarówno na kulturę jak i na wystawne życie. Był podobno „nienasyconym mistrzem w kunszcie miłości”. Wawrzyniec (Lorenzo), wychowany niezwykle starannie, poeta i mówca, zrobił z Florencji stolicę uczonych i artystów (m.in. Poliziano, Pico della Mirandola, Marzilio Ficino i Michał Anioł), wzbogacił znacznie założoną przez dziadka bibliotekę medycejską.
Młodszy syn Wawrzyńca Giovanni di Lorenzo de' Medici w 1513 został papieżem jako Leon X. Drugim Medyceuszem, który w XVI wieku zasiadł na tronie papieskim, był Giulio di Giuliano de' Medici (w 1523 jako Klemens VII). Z władców Florencji wyróżnili się Cosimo I Medici (ur. 1519, zm. 1574), bardzo wykształcony, rządził samowładnie (od 1537), w kwietniu 1555[1] zdobył Sienę, założył galerię słynnych mistrzów, próbował sił jako literat w Viaggio per l’alta Italia. W 1569 papież Pius V mianował go wielkim księciem Toskanii. Cosimo II Medici (ur. 1590, zm. 1621), zapewnił fladze toskańskiej poważanie na całym Morzu Śródziemnym. Z kobiet dwie zasiadły na tronie francuskim: Katarzyna Medycejska, żona Henryka II, i Maria Medycejska, żona Henryka IV. Ród Medyceuszy wygasł w 1737[2].
Medyceusze odegrali wybitną rolę polityczną i kulturalną w dziejach Włoch. Posiadali największy w średniowiecznych Włoszech dom bankowy (założony w 1397 we Florencji) z filiami w Rzymie, Mediolanie i wielu miastach zachodniej Europy. Byli bankierami władców europejskich, m.in. królów angielskich. Ród wydał trzech papieży (Leon X, Leon XI, Klemens VII) oraz dwie królowe francuskie (Katarzyna Medycejska i Maria Medycejska).
Medyceusze wznieśli bazylikę San Lorenzo, wiele pałaców i willi.
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kosma I Cosimo I | 27 września 1389 Florencja | 1 sierpnia 1464 Carregio | 1434-1464 | Giovanni di Bicci de' Medici Piccarda de Bueri | |
| 2 | Piotr I Podagryk Piero I il Gottoso | 1416 Florencja | 2 grudnia 1469 Florencja | 1464-1469 | Cosimo Medici Contessina de Bardi | |
| 3 | Wawrzyniec I Wspaniały Lorenzo I il Magnifico | 1 stycznia 1449 Florencja | 8 kwietnia 1492 Carregio | 1469-1492 | Piero di Cosimo de' Medici Lukrecja Tornabuoni | |
| 4 | Julian Giuliano | 1453 Florencja | 26 kwietnia 1478 Florencja | 1469-1478 | Piero di Cosimo de' Medici Lukrecja Tornabuoni | |
| 5 | Piotr II Nieszczęśliwy Piero II il Fatuo | 15 lutego 1471 Florencja | 28 grudnia 1503 rzeka Garigliano | 1492-1494 | Wawrzyniec Medyceusz Clarissa Orsini |
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 6 | Julian Giuliano | 12 marca 1479 Florencja | 17 marca 1516 Florencja | 1512-1516 | Wawrzyniec Medyceusz Clarissa Orsini | |
| 7 | Wawrzyniec II Lorenzo II | 12 września 1492 Florencja | 4 maja 1519 Florencja | 1516-1519 | Piero di Lorenzo de' Medici Alfonsina Orsini | |
| 8 | Juliusz Giulio | 26 maja 1478 Florencja | 25 września 1534 Watykan | 1519-1523 | Giuliano di Piero de' Medici Fioretta Gorini | |
| 9 | Hipolit Ippolito | 1511 Florencja | 10 sierpnia 1535 Itri | 1523-1527 | Giuliano di Lorenzo de' Medici ??? |
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10 | Aleksander Alessandro | 22 lipca 1510 Florencja | 6 stycznia 1537 Florencja | 1530-1537 | Lorenzo II di Piero de' Medici[3] Simonetta da Collavechio | |
| 11 | Kosma I Cosimo I | 12 czerwca 1519 Florencja | 21 kwietnia 1574 Villa di Castello | 1537-1569 | Giovanni dalle Bande Nere Maria Salviati |
| # | Imię | Urodzony | Zmarł | Czas rządów | Rodzice | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kosma I Cosimo I | 12 czerwca 1519 Florencja | 21 kwietnia 1574 Villa di Castello | 1569-1574 | Giovanni dalle Bande Nere Maria Salviati | |
| 2 | Franciszek I Francesco I | 25 marca 1541 Florencja | 17 października 1587 | 1574-1587 | Cosimo I de' Medici Eleonora di Toledo | |
| 3 | Ferdynand I Ferdinando I | 30 lipca 1549 Florencja | 17 lutego 1609 Florencja | 1587-1609 | Cosimo I de' Medici Eleonora di Toledo | |
| 4 | Kosma II Cosimo II | 12 maja 1590 Florencja | 28 lutego 1621 Florencja | 1609-1621 | Ferdinando I de' Medici Krystyna Lotaryńska | |
| 5 | Ferdynand II Ferdinando II | 14 lipca 1610 Florencja | 23 maja 1670 Florencja | 1621-1670 | Cosimo II de' Medici Maria Magdalena Habsburg | |
| 6 | Kosma III Cosimo III | 14 sierpnia 1642 Florencja | 31 października 1723 Florencja | 1670-1723 | Ferdinando II de' Medici Vittoria della Rovere | |
| 7 | Jan Gaston Gian Gastone | 24 maja 1671 Florencja | 9 lipca 1737 Florencja | 1723-1737 | Cosimo III de' Medici Małgorzata Ludwika Orleańska |
| Ten artykuł wymaga poprawy wikikodu. Jeśli możesz, popraw go teraz. W haśle należy poprawić: wygląd drzewa |
Giovanni di Bicci de' Medici (1360-1429) syn Averardo de' Medici i Piccardy Bueri │ ├─Cosimo de' Medici (1389-1464), pan Florencji, mąż Contessiny de' Bardi │ │ │ ├─Piero di Cosimo de' Medici (1416-1469), pan Florencji, mąż Lukrecji Tornabuoni │ │ │ │ │ ├─Maria di Piero de' Medici (1445-1472) żona Leonetta de' Rossi │ │ │ │ │ │ │ └─Luigi de' Rossi (zm. 1519), kardynał │ │ │ │ │ ├─Bianka de' Medici (1445-1488), żona Wilhem de' Pazzi │ │ │ │ │ ├─Nannina de' Medici (1448-1493), żona Bernarda Rucellai │ │ │ │ │ ├─Lorenzo de' Medici (1449-1492), pan Florencji, mąż Clarice Orsini │ │ │ │ │ │ │ ├─Lukrecja de' Medici (1470-1550), żona Jacopo Salviati │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─Maria Salviati (1499-1543), żona Giovanni dalle bande nere │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Franciszka Salviati, żona Oktawiana de' Medici │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Leon XI (Alessandro de' Medici) (1535-1605), papież │ │ │ │ │ │ │ ├─Piero II de' Medici (1472-1503), pan Florencji, mąż Alfonsiny Orsini │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─Lorenzo II di Piero de' Medici (1492-1519) mąż Magdaleny de la Tour d’Auvergne │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├nieślubny─ Aleksander de' Medici, książę Florencji │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Katarzyna Medycejska (1519-1589),królowa Francji, żona Henryk II Walezjusz │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Clarice de' Medici (1493-1528), żona Filip Strozzi │ │ │ │ │ │ │ ├─Magdalena de' Medici (1473-1528), żona Franciszek Cybo │ │ │ │ │ │ │ ├─Leon X (Giovanni de' Medici, 1475-1521), papież │ │ │ │ │ │ │ ├─Luisa de' Medici (1477-1488) │ │ │ │ │ │ │ ├─Contessina de' Medici (1478-1515), żona Piero Ridolfi │ │ │ │ │ │ │ └─Giuliano di Lorenzo de' Medici (1479-1516) mąż Filiberty Saubadzkiej │ │ │ │ │ │ │ └nieślubny─Ippolito de' Medici (1511-1535), kardynał │ │ │ │ │ │ │ └nieślubny─Hazdrubal de' Medici (zm. 1565), mąż Giulia Gonzaga │ │ │ │ │ ├─Giuliano di Piero de' Medici (1453-1478) kochanek Simonetty Vespucci │ │ │ │ │ │ │ └─Klemens VII (papież) (Giulio de' Medici) (1478-1534) │ │ │ │ │ │ │ └nieślubny─Aleksander de' Medici Czarny', książę Florencji (1511-1537) kochanek Simonetty da Collevecchio, mąż Małgorzata Parmeńska │ │ │ │ │ │ │ ├nieślubny─Juliusz Aleksander de' Medici (1533-1600), mąż Angelica Malaspina │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─Caterina de' Medici (zm. 1634), zakonnica benedyktyńska │ │ │ │ │ │ │ │ │ ├─Cosimo di Giulio de' Medici, żona Lucrezia Gaetani │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Angelica de' Medici (1608-1636) mąż Piotr Altemps │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Giuliano de' Medici (zm. 1568), żona Livia Spinola │ │ │ │ │ │ │ ├─nieślubna─Giulia de' Medici (1535-1588), mąż Franciszek Cantelmo i Bernardetto de' Medici │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ │ └nieślubna─Porzia de' Medici (1538-1565), zakonnica │ │ │ │ │ └nieślubny─Giovanni di Piero de' Medici │ │ │ ├─Giovanni di Cosimo de' Medici (1421-1463), mąż Ginevry degli Alessandri │ │ │ └─Carlo di Cosimo de' Medici(1428/30-1492) │ └─Lorenzo il Vecchio (1395-1464), mąż Ginevry Cavalcanti │ ├─Francesco di Lorenzo de' Medici (1440), mąż Marii Gualtierotti │ └─Pierfrancesco il Vecchio (1430-1476), mąż Laudomii Acciaiuoli │ ├─Lorenzo il Popolano (1463-1503) mąż Semiramidy Appiani d’Aragona │ │ │ ├─Pierfrancesco de' Medici (1487-1525) mąż Marii Soderini │ │ │ │ │ ├─Laudomia de' Medici (m. 1559) żona Alamanno Salviati i Piera Strozzi │ │ │ │ │ ├─Lorenzino de' Medici (1514-1548) │ │ │ │ │ │ │ └nieślubna─Lorenzina de' Medici, żona Juliusza Colonny │ │ │ │ │ ├─Giuliano di Pierfrancesco de' Medici (1520-1588) │ │ │ │ │ └─Maddalena di Pierfrancesco Medici (zm. 1583), żona Roberto Strozzi │ │ │ ├─Averardo de' Medici](1488-1495) │ │ │ ├─Laudomia de' Medici, żona Franciszka Salviati │ │ │ ├─Ginevra de' Medici, żona Jana degli Albizi │ │ │ └─Vincenzo de' Medici │ └─Giovanni il Popolano (1467-1498) mąż Caterina Sforza │ └─Giovanni dalle Bande Nere (1498-1526), mąż Marii Salviati │ └─Cosimo I de' Medici (1519-1574), wielki książę Toskanii, żona Eleonora di Toledo i Camilla Martelli │ ├─Bia de' Medici (1537–1542) │ ├─Maria de' Medici (1540–1557) │ ├─Francesco I de' Medici (1541-1587), wielki książę Toskanii, żona Joanna Habsburg i Bianca Cappello │ │ │ ├─Eleonora Medycejska (1567-1611), mąż Wincenty I Gonzaga │ │ │ ├─Anna de' Medici (1569-1584) │ │ │ ├─Lucrezia de' Medici (1572-1574) │ │ │ ├─Maria Medycejska (1573-1642), królowa Francji, mąż Henryk IV Burbon │ │ │ ├─Filip de' Medici (1577-1582) │ │ │ └podmieniony przy porodzie─Don Antonio de' Medici (1576-1621), żona Artemisia Tozzi │ ├Isabella de' Medici (1542-1576) │ ├─Giovanni de' Medici (1543-1562), kardynał │ ├─Lucrezia de' Medici (1545-1562), mąż Alfons II d'Este │ ├─Pedricco de' Medici (1546–1547) │ ├─Garzia de' Medici (1547– 1562) │ ├─Pietro de' Medici (1554-1604) mąż Leonory Álvarez de Toledo i Beatriz de Menezes │ │ │ └─Cosimo de' Medici (1573-1576) │ ├─ Giovanni de' Medici (1567-1621), żona Livia Vernazza │ │ │ ├─Gianfrancesco Maria de' Medici (1619-1689) │ │ │ └─Giovanna Maria Maddalena de' Medici (1621) zmarła w dzieciństwie │ ├─Virginia de' Medici (1568-1615), mąż Cezar d'Este │ └─Ferdinando I de' Medici (1549-1609), kardynał, wielki książę Toskanii, żona Krystyna Lotaryńska │ ├─Eleonora de' Medici (1591-1617) │ ├─Caterina dde' Medici (1593-1629), mąż Ferdynand I Gonzaga │ ├─Francesco de' Medici (1594-1614) │ ├─Carlo de' Medici (1596-1666), kardynał │ ├─Filippino de' Medici (1598-1602) │ ├─[Lorenzo de' Medici (1599-1648) │ ├─Maria Maddalena de' Medici (1600-1633) │ ├─Klaudia Medycejska (1604-1648), mąż Fryderyk Ubald I della Rovere i arcyksiążę Leopold V Austriacki │ └─Cosimo II de' Medici (1590-1621), wielki książę Toskanii, żona Maria Magdalena Austriaczka │ ├─Maria Cristina de' Medici (1609-1632) │ ├─Giovan Carlo de' Medici (1611-1663), kardynał │ ├─Margherita de' Medici (1612-1679), mąż Edward I Farnese │ ├─Mattias de' Medici (1613-1667) │ ├─Francesco di Cosimo de' Medici (1614-1634) │ ├─Anna de' Medici (1616-1676), żona arcyksięcia Ferdynanda Karola Austriackiego │ ├─Leopoldo de' Medici (1617-1675), kardynał │ └─Ferdinando II de' Medici (1610-1670), wielki książę Toskanii, żona Vittoria della Rovere │ ├─Francesco Maria de' Medici (1660-1711), kardynał │ └─Cosimo III de' Medici (1642-1723), wielki książę Toskanii, żona Małgorzata Ludwika Orleańska │ ├─ Ferdinando de' Medici (1663-1713), żona Jolanta Beatrycze Wittelsbach │ ├─Gian Gastone de' Medici (1671-1737), wielki książę Toskanii, żona Anna Maria Franciszka Saxen-Lauenburg │ └─Anna Maria Medycejska (1667-1743), mąż Jan Wilhelm Wittelsbach
Potrone Medici (1046-1102)│Potrone Bono Medici (1069-1123)│Potrone Bernard Medici (1099-1147)│Giambuono Medici (1131-1192)│└ ─ Chiarissimo Medici (zm. po 1210) │ └ ─ Filip Lippo de 'Medici │ ├ ─ Averardo de' Medici (zm. po 1280) │ │ │ └ ─ Averardo de 'Medici (zm. przed 1319) │ │ │ ├─Salvestro zwany Chiarissimo │ │ │ │ │ Averardo Bicci de 'Medici (zm. po 1357) │ │ │ │ │ └─ →Jan Bicci de 'Medici główna linia Rodu wymarła w 1743 roku) │ │ │ └─Giovenco de 'Medici │ │ │ Julian detto Giovenco de 'Medici │ │ │ │ │ Julian de 'Medici │ │ │ │ │ │ │ └─[3 pokolenia...] │ │ │ │ │ │ │ Raffael de 'Medici │ │ │ │ │ │ │ ├─Franciszek de 'Medici │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Raffael de 'Medici (zmarł w 1628 r.), markiz Castellina od 1628, potomkowie wymarli w 1705 r. │ │ │ │ │ │ │ │ │ └─Julian de 'Medici (1574-1636), arcybiskup │ │ │ │ │ │ │ └─Juliusz de 'Medici │ │ │ │ │ │ │ └─[4 pokolenia...] │ │ │ │ │ │ │ └─Franciszek Józef de 'Medici, markiz Castellina, ożenił się z Małgorzatą Tornaquinci │ │ │ │ │ │ │ └─→ Ród Medici-Tornaquinci linia wciąż istnieje │ │ │ │ │ └─Antoni de 'Medici │ │ │ │ │ └─[2 pokolenia...] │ │ │ │ │ Oktawian de 'Medici (1484-1546), mąż Bartlomei Giugni, a póżniej Franciszki Salviati │ │ │ │ │ ├─Bernard de 'Medici (zm. po 1576), mąż Julii de' Medici, zakupił Ottaiano │ │ │ │ │ │ │ └─Aleksander de 'Medici (zm. 1606), generał milicji papieskiej │ │ │ │ │ │ │ ├─(3) Bernard de 'Medici (zmarł przed 1620), książę Ottaiano, tytuł przyznany przez króla Hiszpanii │ │ │ │ gałąź książąt Ottaiano │ │ │ │ │ │ │ └─→ Oktawian de 'Medici, książę Ottaiano │ │ │ │ │ │ │ ├─→ gałąź nadal istnieje │ │ │ │ │ │ │ └─[6 pokoleń...] │ │ │ │ │ │ │ └→ Franciszek de 'Medici (1808-1857), kardynał │ │ │ │ │ └─→ papież Leon XI, kardynał Alessandro de 'Medici (1536-1605) │ │ │ └─→ Francesco de 'Medici – (2) ród wymarł w 1820 roku │ └─Chiarissimo de 'Medici (XIII w.) │ ├─Lippo de 'Medici │ │ │ ├─Alamanno de 'Medici (zm. 1355) │ │ │ │ │ └─Salvestro de 'Medici de 'Medici (zm. 1381), pierwszy polityk z rodziny │ │ │ │ │ └─ → (4) ród wymarł w 1742 r. │ │ │ ├─Henryk de 'Medici (zm. 1348) → ród wymarł w 1670 roku │ │ │ ├─Bonino de 'Medici → ród wymarł wymarły w 1749 r. │ │ │ └─Cambio de 'Medici (zm. po 1356) │ │ │ └─Vieri de 'Medici (zm. 1395) │ │ │ └─→ (5) ród wymarł w 1732 r. │ └─Giambuono de 'Medici → ród wymarły w 1771 r. ? (6) ─ Bernardyn Medici │ └ ─ Jan Jakub Medici (1498/55) │ └ ─ papież Pius IV (Giovanni Angelo Medici, Mediolan 1499 – Rzym, 1565)