Metro w Nowym Jorku

Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: zweryfikować treść i dodać źródła. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Metro w Nowym Jorku
Stacja Wall Street na linii 7th Avenue. Rok 2010
Lokalizacja	Stany Zjednoczone, Nowy Jork
Rodzaj transportu	metro
Data uruchomienia	27 października 1904
Całkowita długość linii	tras: 369 km torów: 1056 km
Liczba linii	26
Liczba pojazdów	6310 (wrzesień 2010)
Liczba stacji	468
Dzienna liczba pasażerów	5,2 mln osób dziennie
Prześwit toru	1435 mm
Operator	New York City Transit Authority
Strona internetowa

Metro nowojorskie (ang. New York City Subway) – system podziemnej kolei miejskiej w Nowym Jorku. Ma 468 stacji, 26 linii o łącznej długości trasy 369 km i 1056 km długości toru. Dziennie przewozi ok. 5,2 mln osób (2008). Jest trzecią po szanghajskim oraz londyńskim metrze najdłuższą siecią metra na świecie, czwartą pod względem rocznej liczby przewożonych pasażerów (1,4 miliarda pasażerów w 2005) oraz drugą najstarszą w USA (starsze jest tylko metro w Bostonie). Metro nowojorskie jest jedną z trzech sieci metra na świecie pracujących 24 godziny na dobę. Opłaty za przejazd dokonuje się za pomocą karty MetroCard. Współpracująca z metrem nowojorskim sieć PATH łączy Manhattan z Jersey City, Hoboken, Harrison oraz Newark, składa się ona z 22,2 km torów.

[edytuj] Historia

Pierwszą linię metra w Nowym Jorku otwarto 27 października 1904 roku. Nazywała się Ninth Avenue Line która została zamknięta w 1958  (właściciel: IRT-Interborough Rapid Transit Company). Po pewnym czasie pojawił się na rynku konkurent IRT: BRT (Brooklyn Rapid Transit Company później Brooklyn-Manhattan Transit Corporation – BMT) który budował głównie metro na Brooklynie. W 1932 roku powstała pierwsza linia budowana przez miasto, a tym samym powstała jeszcze jedna firma zajmująca się metrem w Nowym Jorku: Independent Subway System (IND). W 1953 roku powstał The New York City Transit Authority, który przejął władzę nad całą komunikacją w mieście w tym nad metrem. Od tej pory był tylko jeden właściciel metra dzięki czemu łatwiej jest nim podróżować(np. wcześniej nie można było przechodzić pomiędzy stacjami różnych właścicieli nie wychodząc na powierzchnię). W 1968  nad The New York City Transit Authority przejął władzę Metropolitan Transportation Authority (MTA) i rządzi metrem aż po dziś.

[edytuj] Linie metra w Nowym Jorku

Schemat nowojorskiego metra w dzień

Schemat nowojorskiego metra w nocy

Schody prowadzące do stacji Broad Street, koło Wall Street.

Pociąg na linii 6. Stacja Grand Central

	Nazwa	Trasa
	Broadway – 7th Avenue Local	Van Cortlandt Park-242 Street ↔ South Ferry
	7th Avenue Express	Wakefield-241 Street ↔ Brooklyn College – Flatbush Avenue
	7th Avenue Express	Harlem-148 Street-Lenox Terminal ↔ New Lots Avenue
	Lexington Avenue Express	Woodlawn ↔ Utica Avenue/New Lots Avenue
	Lexington Avenue Express	Eastchester-Dyre Avenue /Nereid Av – White Plains Rd ↔ Bowling Green/Brooklyn College-Flatbush Avenue
	Lexington Avenue Local	Pelham Bay Park/177 Street – Parkchester ↔ Brooklyn Bridge-City Hall
	Flushing Local Flushing Express	Flushing – Main Street ↔ Times Square-42 Street
	8th Avenue Express	Inwood – 207 Street ↔ Ozone Park – Lefferts Boulevard /Far Rockaway – Mott Avenue /Rockaway Park-Beach 116 Street
	6th Avenue Express	Bedford Park Boulevard/145 Street ↔ Brighton Beach
	8th Avenue Local	Washington Heights – 168 Street ↔ Euclid Avenue
	6th Avenue Express	205 Street ↔ Coney Island – Stillwell Avenue
	8th Avenue Local	Jamaica Center-Parsons/Archer ↔ World Trade Center
	Queens Boulevard Express/6th Avenue Local	Jamaica-179 Street ↔ Coney Island – Stillwell Avenue
	Brooklyn-Queens Crosstown	Court Square/Forest Hills, 71 Avenue ↔ Church Avenue
	Nassau Street Local	Jamaica Center – Parsons/Archer ↔ Broad Street/Chambers Street
	14th Street-Canarsie Local	8 Avenue ↔ Canarsie – Rockaway Parkway
	6th. Avenue Local	Forest Hills – 71 ave. – Continental ave. . ↔ Middle Village – Metropolitan Avenue (przez 6th. Avenue/Manhattan)
	Broadway Express	Astoria-Ditmars Boulevard ↔ Coney Island – Stillwell Avenue
	Broadway Express	Astoria – Ditmars Boulevard ↔ Coney Island – Stillwell Avenue
	Broadway Local	Forest Hills, 71 Avenue ↔ Bay Ridge-95 Street
	42nd Street Shuttle	42nd Street-Times Square ↔ 42nd Street-Grand Central
	Franklin Avenue Shuttle	Franklin Avenue ↔ Prospect Park
	Rockaway Park Shuttle	Broad Channel ↔ Rockaway Park-Beach 116 Street
	Second Avenue Subway	Hanover Square - 125th Street W 2011 roku w trakcie budowy[1].
	Nassau Street Express	Jamaica Center – Parsons/Archer ↔ Broad Street

[edytuj] Połączenia

• 60th Street Tunnel Connection (Queens)
• Chrystie Street Connection (Manhattan)

[edytuj] Tabor

Wg stanu na wrzesień 2010 metro nowojorskie dysponuje flotą 6310 wagonów metra^[2].

Oznaczenie	Lata budowy wykonawca	Zdjęcie	Numeracja	Obsługiwane linie	Stacja techniczno-postojowa
R32/R32A	1964-1965 Budd Company		R32A: 3350-3649 R32: 3650-3949 wszystkich 600		207th Street
R42	1969-1970 St Louis Car Company		4550-4949 wszystkich 400		East New York
R44	1971-1972 St Louis Car Company		388-466 wszystkich 352 56 obsługuje Staten Island Railway	Staten Island Railway	Clifton
R46	1975-1978 Pullman Company		5482-6258 wszystkich 754 używanych 752		Jamaica Pitkin
R62	1983-1985 Kawasaki Heavy Industries		1301-1625 wszystkich 325 używanych 315		Livonia
R62A	1984-1987 Bombardier Transportation		1651-2475 wszystkich 825 używanych 824		240th Street Corona Mosholu
R68	1986-1988 Westinghouse Electric Corporation, AMRail		2500-2924 wszystkich 425		Concourse Coney Island
R68A	1988-1989 Kawasaki Heavy Industries		5001-5200 wszystkich 200		Coney Island
R142	1999-2003 Bombardier Transportation		1101-1250, 6301-7180 wszystkich 1030		East 180th Street 239th Street Mosholu
R142A	1999-2004 Bombardier Transportation		7211-7810 wszystkich 600		Mosholu Westchester
R143	2001-2003 Kawasaki Heavy Industries		8101-8312 wszystkich 212 używanych 208		East New York
R160A	2005-2010 Alstom		8313-8652, 8313-8652 8653-8712, 9233-9802 wszystkich 1002		East New York Coney Island Jamaica
R160B	2005-2010 Kawasaki Heavy Industries		8713-9232, 9803-9942 wszystkich 660		Coney Island Jamaica

[edytuj] Zobacz też

• kolej
• metro
• premetro

[edytuj] Galeria metra w Nowym Jorku

• 

  pociąg metra w Nowym Jorku od wewnątrz

• 

  pociąg metra od zewnątrz

• 

  Stacja Broad Channel

• 

  Stacja South Ferry

• 

  Wejście do stacji Broad Street

• 

  Wejście do stacji Time Square

• 

  Wejście do stacji Jackson Heights

• 

  Wejście do stacji 125th Street

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona metra w Nowym Jorku (ang.)
• Metro w Nowym Jorku na stronie urbanrail.net (ang.)

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Metro w Nowym Jorku