| Metro w Budapeszcie Budapesti metró | |
 | |
| Lokalizacja |  Węgry, Budapeszt |
| Rodzaj transportu | Metro |
| Data uruchomienia | 1896 |
| Całkowita długość linii | 31,4 km |
| Liczba linii | 3+1 w budowie |
| Liczba stacji | 40+12 w budowie |
| Dzienna liczba pasażerów | ok. 1,27 mln |
| Prześwit toru | 1435 mm |
| Operator | BKV |
| Strona internetowa | |
Metro budapeszteńskie (węg. Budapesti metró) - system kolei podziemnej w Budapeszcie. Zostało otwarte w 1896 roku. I jest to najstarsza czynna podziemna kolej na kontynencie europejskim[1]
Obecnie sieć metra składa się z trzech linii:
Punktem przecięcia tras wszystkich linii jest stacja Deák Ferenc tér, położona pod głównym placem Pesztu. Łączna długość szlaków wynosi 31,7 km, zaś ilość stacji - 40. Metro zarządzane jest przez Przedsiębiorstwo Transportowe Budapeszt (Budapesti Közlekedési Részvénytársaság). Wszystkie linie metra łączą ze sobą najważniejsze punkty miasta. Stacje są położone odpowiednio przy: przystankach HÉV (linia M2), przy dworcach kolejowych oraz autobusowych.
Spis treści |
| Nazwa | Barwa | Relacja | Otwarcie | Długość | Liczba stacji |
|---|---|---|---|---|---|
| M1 | żółta | Vörösmarty tér ↔ Mexikói út | 1896 | 4,4 km | 11 |
| M2 | czerwona | Déli pályaudvar ↔ Örs vezér tere | 1970 | 10,3 km | 11 |
| M3 | niebieska | Újpest-Központ ↔ Kőbánya-Kispest | 1976 | 17,0 km | 20 |
| M4 | zielona (w budowie) | Kelenföldi-pályaudvar ↔ Bosnyák tér | ok. 2013 | 10,5 km | 14 |
| |||||||
| |||||||
| |||||||
Budowa pierwszej linii (M1) rozpoczęła się w 1894 roku - miała uświetnić przypadające dwa lata później obchody tysiąclecia państwa węgierskiego. Otwarcie odcinka pomiędzy stacjami Vörösmarty tér i Artézi fürdő (dziś Széchenyi fürdő) miało miejsce 2 maja 1896. W latach 1970 - 1973 linia została zmodernizowana: przebudowano stacje Vörösmarty tér i Deák Ferenc tér, odcinek wiodący przez Park Miejski (Városliget) został przebudowany na podziemny i wydłużony do stacji Mexikói út (także nowa zajezdnia).
Już w socjalistycznych Węgrzech wznowiono prace nad dwoma kolejnymi liniami metra. W roku 1950 zaczęła się budowa drugiej linii, jednak w latach 1954 - 1963 prace były wstrzymane. Pierwszy odcinek linii, poprowadzony częściowo na powierzchni, otwarto 4 kwietnia 1970. Połączył on Deák Ferenc tér z Örs vezér tere (koło drugiej wymienionej stacji umieszczono kolejną zajezdnię metra). Dwa lata później oddano do użytku ostatni, drugi odcinek, prowadzący do stacji Déli pályaudvar w Budzie. Od 2004 roku trwa etapowa modernizacja całej linii, która ma się zakończyć trzy lata później.
Budowa najdłuższej, trzeciej linii metra (M3) rozpoczęła się w 1970 roku. Jej pierwszy odcinek został otwarty 31 grudnia 1976 roku (Deák Ferenc tér - Nagyvárad tér), kolejne odcinki oddawano do użytku kolejno w latach: 1980 (do stacji Kőbánya-Kispest), 1981 (→ Lehel tér, wówczas Élmunkás tér), 1984 (do Árpád híd) i 1990 (→ Újpest-Központ). Linie M2 i M3 spaja łącznik, zlokalizowany między stacjami Deák Ferenc tér, Kossuth tér i Arany János utca.
W latach 80. i 90. XX wieku zostały zmienione ze względów praktycznych i ideologicznych nazwy niektórych stacji:
Trwa budowa linii M4. Według projektu będzie ona miała długość 7,4 km, a na jej trasie znajdzie się 10 stacji. Zakończenie prac budowlanych planowane jest na 2011 rok.
W przyszłości planowana jest także rozbudowa linii M3, która do 2010 roku miałaby zostać przedłużona o 3-5 stacji w kierunku północnym.
Ostatnio Stowarzyszenie Transportu Miejskiego i Podmiejskiego (Városi és Elővárosi Közlekedési Egyesület) przedstawiło plan połączenia linii M2 z linią HÉV do Gödöllő. Władze miejskie nie do końca akceptują ten plan, ale może on zostać zrealizowany po roku 2015[potrzebne źródło].
Sławę budapeszteńskiemu metru przyniósł film Kontrolerzy z 2003 roku, nakręcony przez Nimróda Antala, którego akcja rozgrywa się głównie na stacjach kolei podziemnej miasta.
| ||||||||||||||||||||
