| Metro kijowskie |
 Stacja «Золотi Ворота» (Złota Brama) |
| Lokalizacja | Ukraina, Kijów |
| Rodzaj transportu | metro |
| Data uruchomienia | 1960 |
Całkowita długość linii | 65 km |
| Liczba linii | 3 |
| Liczba stacji | 50 |
| Operator | Kyivskyi Metropoliten |
Metro Kijowskie (ukr. Київський Метрополітен, ros. Киевский Метрополитен) - pierwszy tego typu środek transportu na Ukrainie i historycznie trzeci w byłym ZSRR. Stacja Arsenalna (ros. Арсенальная; ukr. Арсенальна), znajdująca się na linii Swjatoszynsko-Browarskiej, jest najgłębiej położoną stacją metra na świecie (102 m. głębokości).
Pierwsze plany stworzenia w Kijowie metra powstały już około 1884 roku. Gdyby plany doszły do skutku, byłby to pierwszy na świecie system kolei podziemnej, zbudowany jeszcze przed metrem londyńskim. Planowana linia miała połączyć Chreszczatyk (okolice dzisiejszego bazaru Besarabka) z placem Pocztowym. Niestety wówczas miasto nie było w stanie sfinansować tak poważnej inwestycji. Do planów powrócono w 1916 roku, wówczas inwestycję zobowiązała się sfinansować Amerykańsko-Rosyjska Izba Przemysłowa. Mimo przewrotu bolszewickiego prowadzono prace projektowe. Jednak wraz z upadkiem rządu zwolennika metra, hetmana Pawło Skoropadskiego, upadły plany budowy. Do planów powrócono pod koniec lat 30. XX wieku, gdy m.in. w Moskwie metro już stanowiło filar komunikacji miejskiej. Jednak rozpoczęte prace przerwała II wojna światowa. Zaraz po zakończeniu wojny, w 1945 roku utworzono firmę Kyjivmetrobud (ukr. Київметробуд), która przystąpiła do realizacji projektu. Dnia 6 listopada 1960 roku uruchomiono pierwszy odcinek linii Swjatoszynśko-Browarśkiej (ukr. Святошинсько-Броварська). Oddany do użytku odcinek miał pięć stacji:

Schemat Kijowskiego metra z 1960 roku
- Wokzalna,
- Uniwersytet,
- Chreszczatyk,
- Arsenalna,
- Dniepr.
Następnie, w 1965 roku, wybudowano most przez Dniepr, który połączył lewobrzeżną dzielnicę Darnycia z centrum miasta. Linię tę rozbudowano w 1971 doprowadzając ją do dzielnicy Swiatoszyn. Linia ta otrzymała kolor czerwony. Drugą linię otwartą w 1976; otrzymała kolor niebieski i zwana była Kureniwśko-Czerwonoarmijśką (Куренівсько-Червоноармійська). Łączyła ona północne i południowe prawobrzeżne dzielnice z centrum miasta. W 1980 roku nastąpiła jej rozbudowa do dzielnicy Obołoń. Trzecią linię, zieloną, czyli Syrećko-Peczerśka (Сирецько-Печерська) otworzono w 1989 roku. W roku 1990 po wybudowaniu nowego mostu nad Dnieprem przedłużono ją do dzielnicy Charkiwskyj Masyw.
[edytuj] Stan dzisiejszy

Aktualny schemat Kijowskiego metra oraz perspektywy rozwoju do roku 2011
[edytuj] Linie metra
| nr linii | Nazwa linii | rok otwarcia | rok ostatniego wydłużenia linii | Długość | Ilość stacji |
|---|
| 1 | Swjatoszynśko-Browarśka (Святошинсько-Броварська) | 1960 | 2003 | 22.8 km | 18 |
| 2 | Kureniwśko-Czerwonoarmijśka (Куренівсько-Червоноармійська) | 1976 | 2011 | 18.48 km | 16 |
| 3 | Syrećko-Peczerśka (Сирецько-Печерська) | 1989 | 2008 | 23.9 km | 16 |
[edytuj] Linia Pierwsza
Swjatoszynśko-Browarśka (Святошинсько-Броварська)
- Miasteczko Akademickie (Akademmisteczko - Академмістечко),
- Żytomierska (Żytomirśka - Житомирська),
- Świętoszyn (Swiatoszyn - Святошин),
- Niwki (Nywky - Нивки),
- Brzeska (Berestejśka - Берестейська),
- Szulawska (Szuljawśka - Шулявська),
- Politechnika (Politechnicznicznyj Instytut - Політехнічний інститут),
- Dworcowa (Wokzalna - Вокзальна),
- Uniwersytet (Uniwersytet - Університет),
- Teatralna (Teatralna - Театральна),
- Chreszczatyk (Chreszczatyk - Хрещатик),
- Arsenalna (Arsenalna - Арсенальна),
- Dniepr (Dnipro - Дніпро),
- Hydropark (Hidropark - Гідропарк),
- Liewobrzeżna (Liwobereżna - Лівобережна),
- Darnica (Darnycia - Дарниця),
- Czernihowska (Czernihiwska - Чернігівська),
- Leśna (Lisowa - Лісова).
[edytuj] Linia Druga
Kureniwśko-Cherwonoarmijśka (Куренівсько-Червоноармійська)
- Wystawkowyj Centr (Виставковий центр)
- Wasylkiwska (Васильківська),
- Golosijwska (Голосіївська),
- Demijiwska (Деміївська),
- Łybidzka (Lybidśka - Либідська),
- Pałac Ukraina (Палац "Україна"),
- Olympic (Olimpijśka - Олімпійська),( przed 11 lipca 2011 Stadion Republikański - Республіканський стадіон),
- Plac Lwa Tołstoja (Płoszcza Lwa Tołstoho - Площа Л. Толстого),
- Plac Niepodległości (Majdan Nezależnosti - Майдан Незалежності),
- Plac Pocztowy (Posztowa płoszcza - Поштова площа),
- Plac Kontraktowy (Kontaktowa płoszcza - Контрактова площа),
- Tarasa Szewczenki (Tarasa Szewczenka - Тараса Шевченка),
- Piotrówka (Petriwka - Петрівка),
- Obołoń (Obołoń - Оболонь),
- Mińska (Minśka - Мінська),
- Bohaterów Dniepra (Herojiw Dnipra - Героїв Дніпра).
[edytuj] Linia Trzecia
Syrećko-Peczerśka (Сирецько-Печерська)
- Syrec (Syreć - Сирець),
- Drogożycze (Dorohożyczi - Дорогожичі),
- Łukjanowska (Łukianiwśka - Лук'янівська),
- Brama Lwowska (Lwiwśka brama - Львівська брама), nieczynna
- Złote Wrota (Zołoti worota - Золоті ворота),
- Pałac Sportu (Палац спорту),
- Kłowska (Kłowśka - Кловська),
- Pieczarska (Peczerśka - Печерська),
- Przyjaźni ludów (Drużby Narodiw - Дружби народів),
- Wydąbicze (Wydubyczi - Видубичі),
- Sławutycz (Славутич),
- Osokorki (Osokorky - Осокорки),
- Pozniaki (Pozniaky - Позняки),
- Charkowska (Charkiwśka - Харківська),
- Wyrlica (Wyrłycia - Вирлиця),
- Boryspolska (Boryspilśka - Бориспільська),
- Czerwony chutor (Червоний хутір).
[edytuj] Tabor metra
Metro kijowskie jest obsługiwane przez tabor wyprodukowany w Związku Radzieckim i w dzisiejszej Rosji przez zakłady z Petersburga (Leningradu) i z zakładów w Mitiszczi koło Moskwy. Są to wagony typu:
- 81-714 (model z 1976 roku),
- 81-717 (model z 1976 roku),
- 81-501 i 81-502 (model z 1978 roku),
- 81-553, 81-554 i 81-555 (model z 2005 roku).
[edytuj] Opłaty za przejazd
Opłaty za przejazd metrem jak i innymi środkami transportu miejskiego wynoszą 2 hrywny czyli około 80 groszy. Opłaty uiszczane są w postaci plastikowych żetonów sprzedawanych w automatach i kasach znajdujących się na terenie wszystkich stacji metra. W grudniu 2008 roku opłata została podniesiona i wynosi obecnie 2 hrywny; od września 2010 roku znów wynosi 2 hrywny. Zostały też wprowadzone karty magnetyczne.
[edytuj] Plany na przyszłość
Poniżej przedstawione są plany rozwoju Metra Kijowskiego do roku 2011. W tym okresie dwie, już istniejące linie będą rozbudowane oraz powstaną dwie zupełnie nowe linie.
[edytuj] Linia Swjatoszynśko-Browarśka (Святошинсько-Броварська)
- Na stacji Wokzalna (Вокзальна) ma powstać drugie wyjście (w latach 2007-2010).
[edytuj] Kureniwśko-Cherwonoarmijśka (Куренівсько-Червоноармійська)
- Linia ta ma zostać wydłużona o 2 stacje (2,2 km) od stacji Wystawkowyj Centr (Виставковий центр) do stacji Teremky (Теремки) (w latach 2011-2012).
[edytuj] Syrećko-Peczerśka (Сирецько-Печерська)
- Linia ta ma zostać wydłużona o 1 stację (1,14 km) od stacji Boryspilśka (Бориспільська) do stacji Czerwonyj Chutir (Червоний хутір) wraz ze stacją techniczno-postojową Charkiwśkie (Харківське) (w latach 2004-2008).
- Na stacji Lwiwska Brama (Львівська брама) ma powstać wyjście (w latach 2009-2011).
[edytuj] Linia Podilsko-Wyhuriwśka (Подільсько-Вигурівська)
- Linia ta ma być budowana i otwarta na odcinku od stacji Hylboczyćka (Глибочицька) do stacji Tęczowa (Райдужна) (6 stacji, 8,37 km) w latach 2007-2011.
[edytuj] Linia Liwobereżna (Лівобережна)
- Linia ta ma być budowana na odcinku od stacji Ulica Myłosławska (Вулиця Милославська) do stacji Aleja Watutina (Проспект Ватутіна) (6 stacji, 5,65 km) wraz ze stacją techniczno-postojową Trojeszczina (Троєщина) w latach 2008-2011. Linia ta nie będzie przecinać Dniepru - cała jej trasa będzie przebiegać po lewym brzegu rzeki.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- O. Aleksejczuk "Kijów i Okolice", wyd. Pascal 2006
- Oficjalna strona metra Kijowskiego (link poniżej)
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Systemy metra w byłym ZSRR |
|---|
| | W użytkowaniu | | | | Premetro | | | | Kolej jednoszynowa | | | | Kolejka jaskiniowa | | | | * Systemy ułożone w kolejności od otwarcia. |
|