| Metro praskie | |
 Stacja Kobylisy | |
| Lokalizacja |  Czechy, Praga |
| Rodzaj transportu | metro |
| Data uruchomienia | 9 maja 1974 |
| Całkowita długość linii | 59,1 km |
| Liczba linii | 3 |
| Liczba pojazdów | 107 składów metra |
| Liczba stacji | 57 |
| Dzienna liczba pasażerów | 1,6 mln (2009) |
| Roczna liczba pasażerów | 585,0 mln (2009)[1] |
| Prześwit toru | 1435 mm |
| Właściciel | Miasto Stołeczne Praga |
| Operator | Dopravní podnik hlavního města Prahy |
Praskie metro to system kolei podziemnej w Pradze. Jest to jedyna sieć metra w Czechach i najszybszy środek lokomocji w stolicy, dziennie przewożący ponad półtora miliona pasażerów. Pierwszy odcinek został oddany do użytku 9 maja 1974 roku.
Spis treści |
Praskie metro składa się z trzech linii, każda o innym kolorze i innym oznaczeniu literowym na mapach: linia A (zielona), linia B (żółta) i linia C (czerwona). 57 stacji (w tym trzy przesiadkowe-wielopoziomowe) połączone zostało ponad 59-kilometrową siecią torów, budowanych głównie pod ziemią. Metro działa od godziny 5 rano do północy, z odstępami między kolejnymi pociągami rzędu 2-3 minut w godzinach szczytu. Rocznie przewozi ponad 530 milionów pasażerów (według danych z 2006 roku).
| nazwa | barwa | stacje końcowe | data otwarcia | długość | liczba stacji | czas przejazdu |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A | zielona | Dejvická ↔ Depo Hostivař | 12 sierpnia 1978 | 10,995 km | 13 | 23 min |
| B | żółta | Zličín ↔ Černý Most | 2 listopada 1985 | 25,704 km | 24 | 41 min |
| C | czerwona | Letňany ↔ Háje | 9 maja 1974 | 22,4 km | 20 | 36 min |
| ||||||
Metro zarządzane jest przez Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Miasta Stołecznego Pragi (Dopravní podnik hl. m. Prahy - DP Praha), które prócz metra obsługuje również tramwaje, autobusy, kolejkę na wzgórze Petřín i wyciąg krzesełkowy w praskim zoo. W roku 1993 utworzono praską komunikację zintegrowaną (Pražská integrovaná doprava - PID) poprzez połączenie systemu z pociągami i autobusami podmiejskimi. Cały system podzielony jest na strefy (z różnymi cenami biletów), ale metro znajduje się w jednej - centralnej strefie.
| |||||
| |||||
| |||||
Wszystkie trzy linie łączą się w centrum miasta dzięki trzem stacjom przesiadkowym. Stacje wybudowano na różnych głębokościach - najgłębiej położona jest stacja Náměstí Míru (53 metry pod powierzchnią ziemi). Odcinki linii w centrum miasta powstały przy pomocy tarcz do drążenia tuneli, pozostałe zostały wykonane metodą odkrywkową (na tych odcinkach stacje znajdują się tylko kilka metrów pod ziemią). Linia B została częściowo poprowadzona w tunelu nad powierzchnią ziemi.
Większość stacji posiada jeden peron wyspowy i dwa tory, po których odbywa się ruch w przeciwległych kierunkach (prawostronny). Ściany stacji ozdobione są najczęściej kolorowymi panelami aluminiowymi - każda stacja posiada odrębny kolor.
Praskie metro obsługiwane jest przez wagony:
Z eksploatacji zostały już wycofane radzieckie wagony Ečs z lat 1974-1977, natomiast wagony R1 zakładów ČKD Praga z 1971 i 6Mt Škoda Pilzno z 2003 pozostały na etapie prototypów i nie rozpoczęto ich produkcji dla praskiego metra.
Wagony serii 81-71 są bardzo podobne do starszych wagonów metra warszawskiego produkcji radzieckiej. Zabytkowy wagon Ečs (numer taborowy 1009) można oglądać w Muzeum Praskiej Komunikacji Publicznej na Střešovicach w Pradze.
Z propozycją budowy metra w Pradze wystąpił już Ladislav Rott w roku 1898. Przeprowadzana w owym czasie przebudowa kanalizacji w centrum Starego Miasta i wyburzanie niektórych budynków umożliwiłyby równoczesne kopanie tuneli dla przyszłego metra. Pomysł Rotta spotkał się jednak z odmową władz miasta.
Kolejna propozycja, z którą wystąpili w roku 1926 Bohumil Belada i Vladimír List, również spotkała się z odmową, ale była impulsem dla kolejnych planów - już na szerszą skalę. W latach 30. i 40. powstał szereg koncepcji rozwoju komunikacji miejskiej. Wówczas brano pod uwagę dwie możliwości: budowę tramwaju podziemnego w centrum miasta albo budowę właściwego metra, nie łączącego się z siecią tramwajową. Prace przerwano po II wojnie światowej ze względu na trudności ekonomiczne, jednakże 3 linie A, B i C były właściwie w całości zaprojektowane.
We wczesnych latach 60. odżył projekt budowy tramwaju podziemnego w okolicach placu Wacława i ulicy Na Příkopech. Budowę tej trasy rozpoczęto w roku 1965, ale już w roku 1967 zmieniono cały projekt i rozpoczęto budowę metra. 9 maja 1974 (z dwuletnim opóźnieniem) otwarto linię C na odcinku Sokolovská (obecnie Florenc) do stacji Kačerov.
W 1978 otwarto pierwszy fragment linii A (Leninova - Náměstí Míru), przedłużony w 1980 roku do stacji Želivského, a w 1985 linię B (Sokolovská - Smíchovské nádraží).
Następnie sukcesywnie przedłużano każdą z linii: w 1988 roku na linii B otwarto odcinek Smíchovské nádraží - Dukelská, następnie dwa lata później odcinek Florenc - Českomoravská, w 1994 Nové Butovice - Zličín, a w 1998 Českomoravská - Černý Most (stacje Kolbenova i Hloubětín na tej linii otwarto kolejno w latach 2001 i 1999). W międzyczasie linię C przedłużono z Kačerova w kierunku stacji Kosmonautů (1980) i z Sokolovskiej na Fučíkovą (1984), na linii A otwierano kolejno stacje: Strašnická (1987), Skalka (1990) i Depo Hostivař (2006).
22 lutego 1990 zmieniono używane w czasach socjalizmu nazwy 12 stacji:
Dodatkowo planowane przed rokiem 1990, a otwarte w późniejszych latach stacje otrzymały inne nazwy, gdyż stacja Invalidovna miała się nazywać Hakenova, Českomoravská - Zápotockého (obie były wówczas w budowie), a Kobylisy - Rudé Armády.
Wtedy też rozpoczęto wycofywanie radzieckich wozów typu Ečs i modernizację wagonów 81-71. Czas eksploatacji zmodernizowanych wagonów zaplanowano na 15 lat i w roku 2010 planuje się całkowitą wymianę zużytego taboru[2].
W sierpniu 2002 metro znacznie ucierpiało w wyniku powodzi, która nawiedziła Europę Środkową. 19 stacji zostało zatopionych (patrz mapa), powodując częściowe zatrzymanie ruchu metra. Straty oszacowano na 7 miliardów koron czeskich (ponad 200 milionów dolarów). Zalane przez powódź stacje wyłączono z ruchu na kilka miesięcy, a ostatnia z nich (Křižíkova) została ponownie otwarta w marcu 2003. Na niektórych stacjach umieszczono w ścianach srebrne linie wskazujące poziom wody podczas powodzi.
26 czerwca 2004 otwarto północną część linii C ze stacjami Kobylisy i Ládví. Została ona wybudowana pod rzeką Wełtawą przy pomocy metody "wysuwanych tuneli". 26 maja 2006 otwarto stację linii A w zajezdni Hostivař, a 8 maja 2008 roku odcinek IV.C2 ze stacjami Střížkov, Prosek i Letňany.
Kolejne plany przewidują budowę nowej linii D (oznaczonej kolorem niebieskim), która łączyłaby centrum z przedmieściami na południu miasta (Krč, Libuš i Písnice). Według planów pierwszy odcinek zostanie otwarty w 2015 roku. Ma on obejmować stacje: Hlavní nádraží, Náměstí Míru, Nusle, Pankrác, Ryšánka, Nádraží Krč, Nemocnice Krč, Nové Dvory, Libuš i Písnice (w jej pobliżu zostanie wybudowana zajezdnia dla linii D). Dalej linia miałaby zostać przedłużona w kierunku dzielnicy Žižkov (Prokopovo náměstí, Basilejské náměstí).
Plany przewidują przedłużenie linii A na zachód od stacji Dejvická w kierunku portu lotniczego Ruzyně przez stacje: Červený Vrch, Veleslavín, Petřiny, Motol, Bílá Hora, Dědina i Dlouhá Míle. Podzielona na cztery odcinki inwestycja ma się rozpocząć - według obecnych planów - w 2009 roku, a skończyć około dziesięciu lat później. Te daty mogą jednak ulec przesunięciu, gdyż dla władz miejskich priorytetem jest obecnie budowa linii D.
W dalszej przyszłości (po wybudowaniu linii D i przedłużeniu linii A do portu lotniczego) planuje się okrężną linię E łączącą początkowo stacje Palmovka - Vltavská - Hradčanská - Anděl, biegnącą dalej przez stacje Pankrác i Želivského z powrotem do Palmovki.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
