Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (ang. International Security Assistance Force, ISAF) – struktura militarna istniejąca w ramach NATO, zajmująca się utrzymaniem pokoju w Afganistanie. Utworzona na mocy Porozumienia z Bonn zawartego 5 grudnia 2001[1][2] i usankcjonowana prawnie na mocy rezolucji nr 1386 Rady Bezpieczeństwa ONZ z 20 grudnia 2001[3][4]. 11 sierpnia 2003 siły ISAF przeszły pod kierownictwo NATO[2].
Aż 12 rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ w sposób bezpośredni odnosi się do Międzynarodowych Siły Wsparcia Bezpieczeństwa oraz sankcjonuje ich działalność[2]: 1386, 1413, 1444, 1510[5], 1563, 1623, 1707, 1776, 1833, 1817, 1890 oraz 1917.
Początkowo podstawowym zadaniem ISAF było odbicie Kabulu oraz pobliskiej bazy lotniczej w Bagram z rąk talibów oraz nieformalnych grup zbrojnych, w celu zapewnienia bezpiecznego działania administracji przejściowej pod wodzą Hamida Karzaja.
Faktyczna działalność ISAF w dużej mierze ograniczona jest do obszaru stolicy kraju, Kabulu. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo na terenie całego kraju miała być przekazana Afgańskiej Armii Narodowej. 13 października 2003 Rada Północnoatlantycka podjęła jednogłośnie decyzję o rozszerzeniu misji. Sprzeciwił się temu premier Kanady Jean Chrétien, który oświadczył, iż wojska kanadyjskie, stanowiące niemal połowę ISAFu, nie będą uczestniczyły w operacji poza Kabulem.
24 października 2003 Bundestag podjął decyzję o wysłaniu niemieckich wojsk w rejon Kunduz. Grupa 230 żołnierzy stanowi pierwsze wojska NATO działające poza Kabulem.
Według stanu na lipiec 2009 roku ISAF liczy ok. 64,5 tys. żołnierzy z 42 krajów, m.in. z Kanady (ok. 2800), Stanów Zjednoczonych (ok. 29950), Wielkiej Brytanii (ok. 9000), Francji (ok. 3160), Niemiec (ok. 4050), Holandii (ok. 1770), Belgii (ok. 510), Hiszpanii (ok. 780), Polski (ok. 2630), Włoch (ok. 2795), Rumunii (ok. 1025) i innych członków Unii Europejskiej i NATO, a także Australii (ok. 1090), Nowej Zelandii (ok. 160), Azerbejdżanu (ok. 90), Turcji (ok. 730) i Singapuru (ok. 8). Intensywność udziału bardzo się różni. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Kanada ponoszą w tej strukturze największe straty spośród wszystkich członków. Symboliczną obecność posiadają żołnierze z Austrii, Bośni, Gruzji, Islandii, Irlandii, Jordanii, Luksemburga i Singapuru. Ich liczba nie przekracza 10. Holandia pod koniec 2007 roku postanowiła opuścić Afganistan w 2010 roku[6]. Kanada, która straciła już ponad 100 żołnierzy, zdecydowała w 2009 roku na wycofanie się z walk w 2011 roku. Premier Kanady Stephen Harper powiedział, że dekada wojny to za dużo. Jednak Ottawa nie wyklucza obecności w Afganistanie w innym charakterze (prace nad odbudową, szkolenie sił afgańskich)[7][8][9].
Spis treści |
Początkowo dowództwo nad misją ISAF obejmowane było rotacyjnie co pół roku przez państwa w niej uczestniczące, jednak większość z nich niechętnie przyjmowała tę rolę. Podjęto decyzję o przekazaniu dowództwa Sojuszowi Północnoatlantyckiemu, co nastąpiło 11 sierpnia 2003. Była to pierwsza sytuacja, w której wojska NATO brały udział w operacji poza Ameryką Północną i Europą. Tego samego dnia Richard Burns, ambasador Stanów Zjednoczonych do NATO, zaproponował na łamach Wall Street Journal, aby rozszerzyć zakres działania ISAF poza Kabul. Jednym z pomysłów było, by wojska ISAF współpracowały z amerykańskimi „zespołami odbudowy prowincji”, które działały już poza Kabulem, starając się zaprowadzić porządek na terenie państwa. Rzecznik NATO Mark Laity oświadczył wówczas, iż ISAF będzie działał jedynie w ramach przyznanego mu mandatu, tj. tylko w rejonie Kabulu.
Historia dowództwa operacji:
22 listopada 2001 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski na wniosek Rady Ministrów Leszka Millera wydał postanowienie o użyciu polskich wojsk w rejonie konfliktu (wg postanowienia wydanego na podstawie interpretacji polskiego prawa)[10]. Szefem MON był wówczas Jerzy Szmajdziński.
Polska na zaproszenie do udziału w misji ISAF 16 marca 2002 wysłała pierwszą grupę żołnierzy. Do zakresu ich działań należało m.in. rozminowywanie terenu, ochrona lotniska w Kabulu, budowa infrastruktury drogowo–mostowej dla międzynarodowych sił wojskowych. Do udziału w operacji wydzielono około 300 żołnierzy. Od 2002 skład kontyngentu został zmodyfikowany i liczył około 120 żołnierzy.
Zgodnie z postanowieniem Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego (za zgodą prezesa Rady Ministrów Jarosława Kaczyńskiego) z 22 listopada 2006 w Afganistanie od 1 grudnia 2006[11] zwiększono liczbę polskich żołnierzy do 1200. Następnie zwiększono kontyngent do ok. 1600 żołnierzy, w ramach V zmiany do 2000 żołnierzy, a w ramach VII zmiany do 2500 żołnierzy (7 co do liczebności kontyngent wśród państw ISAF). Celem Polskiego Kontyngentu Wojskowego jest stworzenie sprzyjających warunków do budowy demokratycznego państwa, głównie przez zapewnienie bezpieczeństwa miejscowej ludności przed terrorystycznymi atakami grup powiązanych z Talibami.
VIII zmiana Polskiego Kontyngentu Wojskowego (PKW) w składzie sił NATO składa się z żołnierzy pochodzących z:
W misji (I, II, III, IV, V, VI, VII zmiana) brali już udział żołnierze z następujących jednostek: z 2 Korpusu Zmechanizowanego z Krakowa, 16 Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej, 1 Brygady Pancernej z Wesołej,1 Mazurskiej Brygady Artylerii z Węgorzewa, 1 Pomorskiej Brygady Logistycznej z Bydgoszczy, 1 Brzeskej Brygady Saperów, 2 Brygady Saperów z Kazunia Nowego, 3 Brygady Zmechanizowanej z Lublina, 6 Brygady Desantowo-Szturmowej z Gliwic, 10 Brygady Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa, 12 Brygady Zmechanizowanej, 15 Brygady Zmechanizowanej z Giżycka, 17 Brygady Zmechanizowanej z Międzyrzecza, 20 Brygady Zmechanizowanej z Bartoszyc, 21 Brygady Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa, 23 Brygady Artylerii z Bolesławca, 1 Pułku Specjalnego Komandosów z Lublińca, 2 Hrubieszowskiego Pułku Rozpoznawczego, 5 Pułku Inżynieryjnego ze Szczecina, 15 Pułku Przeciwlotniczego z Gołdapi, GROMu z Warszawy, MJDS z Gdyni, 18 Bielskiego Batalionu Desantowo-Szturmowego z Bielska-Białej i z Centrum Szkolenia na Potrzeby Sił Pokojowych w Kielcach.
W październiku 2008) r. Polskie Siły Zadaniowe zakończyły przemieszczanie się do prowincji Ghazni (którą dowodzą w ramach PRT Ghazni wraz z siłami USA) i baz: Ghazni, Warrior, Four Corners i Giro. Czasowo utrzymywane są także posterunki: COP Qarabagh i COP Ajiristan (do 2010).
Straty wojsk koalicji w Afganistanie według krajów. Od 2001 roku do 22 grudnia 2011 roku zginęło łącznie 2663 żołnierzy struktury ISAF[12]: