Michał Kosmowski

Michał Kosmowski
biskup tytularny Martyropolis
Data i miejsce urodzenia	29 września 1725 Słowikowo
Data i miejsce śmierci	10 grudnia 1804 Trzemeszno
biskup pomocniczy gnieźnieński
Okres sprawowania	1791–1804

Wyznanie	katolickie
Kościół	łaciński
Prezbiterat	1752
Nominacja biskupia	26 września 1791
Sakra biskupia	6 listopada 1791

Michał Kościesza Kosmowski – nagrobek w kościele w Trzemesznie

Michał Kosmowski herbu Kościesza (ur. 29 września 1725 w Słowikowie, zm. 10 grudnia 1804 w Trzemesznie – polski biskup rzymskokatolicki, działacz społeczny, propagator nauki i oświaty, biskup pomocniczy gnieźnieński w latach 1791–1804.

[edytuj] Życiorys

Był drugim synem Adama i Kunegundy z Zawadzkich. W latach gimnazjalnych kształcił się w Kolegium Jezuitów w Toruniu. Potem wstąpił do klasztoru kanoników regularnych (laterańskich) św. Augusta w Trzemesznie. Tu ukończył studia filozoficzno-teologiczne. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1752.

Został sekretarzem opata Franciszka Łodzi-Ponińskiego, a po jego śmierci w 1761 został administratorem dóbr klasztornych i 25 sierpnia 1762 generalnym opatem. W 1790 uzyskał doktorat na wydziale teologicznym Szkoły Głównej w Krakowie.

26 września 1791 papież Pius VI mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej i biskupem tytularnym Martyropolis.

Dbał o rozwój intelektualny i duchowy zakonników. 4 maja 1776 ufundował szkołę średnią w Trzemesznie, nazwaną później Akademią Trzemeszeńską. Przy szkole uruchomiono alumnat dla biedniejszej młodzieży szlacheckiej. Opracował program gospodarczy miasta. W 1765 założył folusz, czyli wodny młyn miejski. Z jego fundacji powstały dwa szpitale, przebudowany został klasztor trzemeszeński i rozbudowano klasztor w Szydłowie, w okolicy Trzemeszna.

W 1790 król Stanisław August Poniatowski nadał opatowi Kosmowskiemu Order Świętego Stanisława.

Opat Kosmowski zmarł 10 grudnia 1804 i został pochowany w podziemiach kościoła klasztornego w Trzemesznie.

Jego imię nosi liceum ogólnokształcące w Trzemesznie.

[edytuj] Bibliografia

Życiorys na stronie internetowej Zespołu Szkół Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcącego im. Michała Kosmowskiego w Trzemesznie
Michał Kościesza-Kosmowski. Z kart historii, „Gazeta Pomorska”, rok XL, nr 221, 22 września 1987.
Michał Kosmowski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2012-01-09]

e Biskupi gnieźnieńscy

Biskupi diecezjalni	Radzim Gaudenty (1000–?) • Hipolit (przed 1025?–1027) • Bossuta Stefan (1027–1028) • Bogumił (1076?–1092) • Heinrich von Wülzburg (ok. 1092?) • Marcin (ok. 1099–po 1112) • Jakub ze Żnina (przed 1136–1148) • Jan Gryfita (1149–po 1167) • Zdzisław (1177–po 1180) • Bogumił z Dobrowa (lata 80. XII w.) • Piotr Łabędź (1191–1198) • Henryk Kietlicz (1199–1219) • Wincenty z Niałka (1220–1232) • Pełka (Fulko) (1232–1258) • Janusz (1258–1271) • Marcin z Opawy (1278) • Jakub Świnka (1283–1314) • Borzysław (1314–1317) • Janisław (1317–1341) • Jarosław Bogoria (1342–1374) • Janusz Suchywilk (1374–1382) • Bodzanta (1382–1388) • Jan Kropidło (1389–1394) • Dobrogost z Nowego Dworu (1394–1401) • Mikołaj Kurowski (1402?–1411) • Mikołaj Trąba (1412–1422) • Wojciech Jastrzębiec (1423–1436) • Wincenty Kot (1436–1448) • Władysław Oporowski (1449–1453) • Jan Sprowski (1453–1464) • Jan Gruszczyński (1464–1473) • Jakub z Sienna (1474–1480) • Zbigniew Oleśnicki (1481–1493) • Fryderyk Jagiellończyk (1493–1503) • Andrzej Boryszewski (1503–1510) • Jan Łaski (1510–1531) • Maciej Drzewicki (1531–1535) • Andrzej Krzycki (1535–1537) • Jan Latalski (1537–1540) • Piotr Gamrat (1541–1545) • Mikołaj Dzierzgowski (1545–1559) • Jan Przerębski (1559–1562) • Jakub Uchański (1562–1581) • Stanisław Karnkowski (1581–1603) • Jan Tarnowski (1603–1605) • Bernard Maciejowski (1605–1608) • Wojciech Baranowski (1608–1615) • Wawrzyniec Gembicki (1616–1624) • Henryk Firlej (1624–1626) • Jan Wężyk (1627–1638) • Jan Lipski (1638–1641) • Maciej Łubieński (1641–1652) • Andrzej Leszczyński (1653–1658) • Wacław Leszczyński (1659–1666) • Mikołaj Prażmowski (1666–1673) • Kazimierz Florian Czartoryski (1673–1674) • Andrzej Olszowski (1674–1677) • Jan Stefan Wydżga (1677–1685) • Michał Stefan Radziejowski (1687–1705) • Stanisław Szembek (1706–1721) • Teodor Potocki (1723–1738) • Krzysztof Antoni Szembek (1739–1748) • Adam Ignacy Komorowski (1749–1759) • Władysław Aleksander Łubieński (1759–1767) • Gabriel Podoski (1767–1777) • Antoni Kazimierz Ostrowski (1777–1784) • Michał Jerzy Poniatowski (1785–1794) • Ignacy Krasicki (1795–1801) • Ignacy Raczyński (1807–1818) • Tymoteusz Gorzeński (1821–1825) • Teofil Wolicki (1828–1829) • Marcin Dunin (1831–1842) • Leon Przyłuski (1845–1865) • Mieczysław Ledóchowski (1866–1886) • Juliusz Józef Dinder (1886–1890) • Florian Stablewski (1891–1906) • Edward Likowski (1914–1915) • Edmund Dalbor (1915–1926) • August Hlond (1926–1948) • Stefan Wyszyński (1948–1981) • Józef Glemp (1981–1992) • Henryk Muszyński (1992–2010) • Józef Kowalczyk (od 2010)

Biskupi pomocniczy	Paweł (1299–1308) • Dominik (1310–1323) • Andrzej Wasiło (1377–1382) • Jan (1404–1411) • Piotr (1411–1412, 1414–1415) • Erazm (1414) • Jan (1434) • Antoni (1469–1476) • Andrzej z Opalenicy (1476–po 1480) • Wojciech z Secemina (1493) • Jan z Radziejowa (ok. 1497) • Maciej (1498) • Jan (1501–1517) • Mikołaj (1517–1526) • Jan Rusiński (1527–1541) • Sebastian Żydowski (1541–1560) • Stanisław Falęcki (1562–1581) • Jan Gniazdowski (1583–1608) • Andrzej Wilczyński (1608–1625) • Andrzej Gembicki (1628–1638) • Jan Madaliński (1640–1644) • Adrian Grodecki (1644–1658) • Kasper Trzemeski (1660–1665) • Jan Buzeński (1667–1674) • Wojciech Stanowski (1676–1693) • Konstanty Józef Zieliński (1694–1700) • Stefan Mdzewski (1700–1718) • Franciszek Kraszkowski (1719–1731) • Józef Michał Trzciński (1732–1738) • Krzysztof Dobiński (1738–1769) • Kornel Przedwojski (1768–1793) • Jan Karski (1771–1784) • Józef Korytowski (1785–1790) • Stefan Łubieński (1790–1808) • Michał Kosmowski (1791–1804) • Ignacy Bardziński (1809–1813) • Grzegorz Zachariasiewicz (1809–1814) • Józef Gembart (1814–1821) • Marcin Siemieński (1816–1831) • Kajetan Kowalski (1833–1840) • Anzelm Brodziszewski (1841–1866) • Józef Cybichowski (1867–1887) • Antoni Andrzejewicz (1890–1907) • Wilhelm Kloske (1911–1925) • Antoni Laubitz (1925–1939) • Lucjan Bernacki (1946–1975) • Antoni Baraniak (1951–1957) • Jan Czerniak (1959–1989) • Władysław Rubin (1964–1979) • Szczepan Wesoły (1969–2003) • Jan Michalski (1975–1989) • Jerzy Dąbrowski (1982–1991) • Jan Wiktor Nowak (1982–1996) • Bogdan Wojtuś (od 1988) • Stanisław Gądecki (1992–2002) • Wojciech Polak (od 2003)