| Michaił Giełowani | |
| Prawdziwe imię i nazwisko | მიხეილ გელოვანი |
| Data urodzenia | 6 stycznia 1893 |
| Data i miejsce śmierci | 21 grudnia 1956 Moskwa, Rosyjska Federacyjna SRR |
| Zawód | aktor |
| Lata aktywności | 1913-1953 |
| Odznaczenia | |
  | |
Michaił Giełowani (gruz. მიხეილ გელოვანი, ros. Михаил Георгиевич Геловани, ur. 6 stycznia 1893, zm. 21 grudnia 1956 w Moskwie) – radziecki aktor gruzińskiego pochodzenia, znany z występów w roli Józefa Stalina[1].
Spis treści |
Giełowani urodził się w 1893 roku w rosyjskiej Gruzji; pochodził ze starej, książęcej rodziny. W 1913 roku miał miejsce jego sceniczny debiut w lokalnym teatrze. Po I wojnie światowej występował w Tbilisi, a od 1924 roku także w filmach, z których cztery wyreżyserował[1].
W 1937 roku wyjechał do Moskwy, gdzie wystąpił jako Stalin w sztuce Nikołaja Pogodina Człowiek z karabinem. Podjęcie się zagrania roli Stalina było ryzykowne, wcześniej żaden aktor tego nie robił. Istniały również niesprawdzone pogłoski, mówiące o śmierci kilku malarzy, u których Stalin zamówił portrety, ale nie był z nich zadowolony. Sztuka okazała się jednak sukcesem i Giełowaniemu powierzono występ w filmowej adaptacji, a Stalin nakazał, aby Giełowani miał wyłączność na odgrywanie jego osoby w kinie. Granie Stalina wiązało się dla Giełowaniego z przywilejami i prestiżem. W latach 1941–1949 Giełowani odebrał cztery Nagrody Stalinowskie i został uhonorowany tytułem Ludowego Artysty ZSSR w 1950 roku[1]. W czasie jednej z audiencji u Stalina Giełowani poprosił go o zgodę na czasowe zamieszkanie w podmoskiewskiej daczy przywódcy, by lepiej się wczuć w rolę. Stalin nie był przeciw, ale zaproponował zacząć wczuwanie się od pobytu w Kraju Turuchańskim, gdzie przed rewolucją bolszewicką przebywał na zesłaniu[2].
Po śmierci Stalina (w 1953 roku) jego kariera dobiegła końca – zakazano mu występów w filmach, wiele z nich wycofano z obiegu, a z tych, których to nie dotknęło, usunięto sceny z Giełowanim jako Stalinem. Zmarł w osamotnieniu w Moskwie w 1956 roku, dokładnie w urodziny Stalina[1][a].
