| Mieczysław Moczar | |
 | |
| Data i miejsce urodzenia | 25 grudnia 1913 Łódź |
| Data i miejsce śmierci | 1 listopada 1986 Warszawa |
| Minister PGR | |
| Przynależność polityczna | Polska Zjednoczona Partia Robotnicza |
| Okres urzędowania | od kwietnia 1956 do listopada 1956 |
| Poprzednik | Stanisław Radkiewicz |
| Minister spraw wewnętrznych | |
| Przynależność polityczna | Polska Zjednoczona Partia Robotnicza |
| Okres urzędowania | od 12 grudnia 1964 do 15 lipca 1968 |
| Poprzednik | Władysław Wicha |
| Następca | Kazimierz Świtała |
| Prezes Najwyższej Izby Kontroli | |
| Okres urzędowania | od czerwca 1971 do 23 marca 1983 |
| Poprzednik | Zenon Nowak |
| Następca | Tadeusz Hupałowski |
| Odznaczenia | |
_BAR.svg){kind=small}            | |
Mieczysław Moczar właśc. Mykoła Demko[1] vel Diomko, pseudonim Mietek, Woron[2] (ur. 25 grudnia 1913 w Łodzi, zm. 1 listopada 1986 w Warszawie) – komunistyczny działacz społeczny i polityczny okresu PRL, generał dywizji KBW, minister spraw wewnętrznych, wieloletni prezes NIK, poseł na Sejm PRL II, III, IV, V, VI i VII kadencji. Agent wywiadu[3] GRU.
Był synem Bronisławy Wierzbickiej, katoliczki, córki łódzkiego włościanina, i Tichona Demki vel Diomki, wyznania prawosławnego – najprawdopodobniej Ukraińca. Zdobył stosunkowo skromne wykształcenie – ukończył szkołę powszechną w Łodzi oraz 3-letnie kursy zawodowe. W latach 30. pracował jako robotnik w fabryce włókienniczej, skąd został zwolniony; w tym czasie związał się z ruchem komunistycznym; od 1937 był w KPP. W latach 1938–1939 był więziony. W więzieniu spotkał m.in. sekretarza Dzielnicy Środkowomiejskiej KPP w Łodzi Ignacego Logę-Sowińskiego. 6 września 1939 więzienie zostało rozbite w trakcie działań wojennych. Po 1939 przebywał w Białymstoku, pracował wówczas dla wywiadu ZSRR.
Absolwent kursu NKWD w mieście Gorki w 1941.
W czasie II wojny światowej dowódca GL i AL w okręgu łódzkim, kieleckim i lubelskim.
Po 1945 działał w Komitecie Centralnym PPR, kierownik Grupy Operacyjnej Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego ds. województwa łódzkiego, od 8 czerwca 1945 szef Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Łodzi/
Od 25 maja do 5 września 1948 był Pomocnikiem Ministra BP do spraw operacyjnych.
Od 6 października 1948 wojewoda olsztyński, a po likwidacji urzędów wojewodów (20 marca 1950) – przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie (od 24 maja 1950 do 16 kwietnia 1952).
Przez kilka miesięcy w 1956 minister do spraw PGR. W latach 1956–1964 wiceminister spraw wewnętrznych, od 1964 szef tego resortu (do 1968).
W latach 1956–1981 członek KC PZPR. W latach 1968–1971 sekretarz KC. W latach 1970–1971 oraz 1980–1981 członek Biura Politycznego KC PZPR. Osobiście aspirował na stanowisko I sekretarza KC, jednak nigdy tego stanowiska nie objął[4].
Pod koniec lat sześćdziesiątych przywódca tzw. frakcji partyzantów w PZPR, nastawionej wrogo wobec partyjnych "liberałów" i "kosmopolitów". Umiejętnie posłużył się skłonnościami antyżydowskimi w partii w celu walki o władzę, zwłaszcza prowadząc tzw. antysyjonistyczną (a tak naprawdę antysemicką) nagonkę w czasie wydarzeń marca 1968.
Prezes Zarządu Głównego ZBoWiD w okresie 1964–1972. W latach 1972–1980 – wiceprezes, a w latach 1980–1983 prezes Rady Naczelnej ZBoWiD. W 1985 powołany w skład Prezydium Rady Naczelnej ZBoWiD.
Od 1971 do 23 marca 1983 prezes NIK. W okresie 1976–1980 członek Rady Ministrów (Najwyższa Izba Kontroli podlegała wówczas rządowi). W latach 1981–1983 wiceprzewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu FJN.
Autor książki Barwy walki (wydanej 13-krotnie w latach 1962–1988), której rzeczywiste autorstwo przypisuje się najczęściej Wojciechowi Żukrowskiemu[5], autorowi scenariusza filmu.
Pochowany w Rąblowie na polu bitwy partyzanckiej, podczas której dowodził oddziałem AL. Przed pogrzebem odbyło się uroczyste pożegnanie na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w którym uczestniczył I sekretarz KC PZPR, przewodniczący Rady Państwa PRL gen. armii Wojciech Jaruzelski oraz premier Zbigniew Messner. W imieniu władz partyjnych i państwowych PRL przemówienie wygłosił prezes Rady Naczelnej ZBoWiD prof. Henryk Jabłoński [6].
Niektóre odznaczenia: Order Budowniczych Polski Ludowej (1964), Krzyż Komandorski i Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari, Order Krzyża Grunwaldu II klasy, Order Sztandaru Pracy II klasy, Krzyż Walecznych, Krzyż Partyzancki, Medal "Za udział w walkach w obronie władzy ludowej", Odznaka im. Ludwika Waryńskiego (pośmiertnie), Medal 30-lecia Polski Ludowej, Medal 10-lecia Polski Ludowej, Odznaka "Za Zasługi dla ZBoWiD", Order Czerwonego Sztandaru (ZSRR), Medal "20 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Narodowej 1941–45" (ZSRR), Medal "30 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Narodowej 1941–45" (ZSRR), Medal "40 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Narodowej 1941–45" (ZSRR), Medal "40 rocznica Wyzwolenia Czechosłowacji przez Armię Radziecką" (Czechosłowacja) i inne.
| ||||||||||
| ||||||||||
| ||||||||||
| ||||||||||
| |||||||
| |||||||
