Mikołajki nadmorskie na naturalnym stanowisku
Mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Występuje na wybrzeżach: Morza Bałtyckiego, Północnego, Śródziemnego, Czarnego i Atlantyku. W Polsce gatunek rzadki, najczęściej spotykany na wydmach nadmorskich Zatoki Gdańskiej.
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Wzniesiona, o wysokości 30–40(70) cm, górą rozgałęziająca się. Cała ma sinozielony kolor. Pod ziemią pełzające kłącze, sięgające nawet do 4 m.
- Liście
- Podobnie jak łodyga są niebieskawo owoszczone. Mają wyraźną nerwację. Dolne liście są niepodzielone, jajowato-sercowate, piłkowane, ogonkowe i cierniste, górne 5-sieczne. Podsadki kwiatostanowe w liczbie 4–8 są lancetowatorównowąskie, sztywne, niektóre mają po bokach 1–3 kolce.
- Kwiaty
- Zebrane w jajowate, główki o długości 12–14 mm, które z kolei tworzą baldachy. Kwiaty 5-krotne, jasnoniebieskie, siedzące w kątach przysadek. Mają wydłużone i wycięte na szczycie płatki korony. Słupek dolny z dwiema szyjkami.
[edytuj] Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia, zapylana jest przez owady. Owoce rozsiewane są przez zwierzęta (zoochoria)[2]. W środowisku naturalnym rozmnaża się jednak głównie wegetatywnie, większość bowiem jej siewek ginie w pierwszym roku[2]. Roślina światłolubna[2]. Występuje na wydmach, przystosowana jest do znoszenia suszy i wiatru. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku zespołów (All.) Ammophilion borealis[3].
[edytuj] Zagrożenia i ochrona
Roślina objęta jest w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Jest zagrożona wskutek zalesiania wydm, na których występuje, oraz zrywania i przesadzania do ogródków przydomowych[2]. Największe jej skupisko znajduje się pomiędzy Ustką i Mielnem, na Mierzei Wiślanej i w rezerwacie przyrody "Mechelińskie Łąki"[2]. Najwcześniej w Europie mikołajek nadmorski został objęty ochroną nad Zatoką Gdańską, na mocy "Rozporządzenia policyjnego dotyczącego mikołajka", obowiązującego od 1902 roku.
[edytuj] Obecność w kulturze i symbolice
[edytuj] Zastosowanie i uprawa
- Jest uprawiany jako roślina ozdobna na rabatach i w ogródkach skalnych. Używany jest też w bukieciarstwie jako dodatek florystyczny zarówno do żywych kwiatów jak i suchych kompozycji.
- Jest w Polsce wystarczająco mrozoodporny (strefy mrozoodporności 5-10)[4]. Wymaga słonecznego stanowiska, suchej i piaszczystej gleby. Rozmnaża się przez nasiona, które wysiewa się zaraz po ich zbiorze, lub przez sadzonki korzeniowe. które pobiera się z rozrośniętych roślin w czasie ich spoczynku.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
[edytuj] Linki zewnętrzne
