Ministerstwa w III Rzeczypospolitej

Ministerstwa w Rzeczypospolitej Polskiej – obecnie w rządzie Donalda Tuska istnieje 18 ministerstw.

Polska Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Polski System prawny Konstytucja Ustrój polityczny Władza ustawodawcza Sejm RP (VII kadencja) Marszałek Sejmu: Ewa Kopacz Senat RP (VIII kadencja) Marszałek Senatu: Bogdan Borusewicz Zgromadzenie Narodowe Władza wykonawcza Prezydent: Bronisław Komorowski Prezes Rady Ministrów: Donald Tusk Rada Ministrów: Rząd Donalda Tuska Władza sądownicza Wymiar sprawiedliwości Sąd Najwyższy Pierwszy Prezes: Stanisław Dąbrowski Naczelny Sąd Administracyjny Prezes: Roman Hauser Trybunał Konstytucyjny Prezes: Andrzej Rzepliński Trybunał Stanu Przewodniczący: Stanisław Dąbrowski Samorząd terytorialny Samorząd gminny Samorząd powiatowy Samorząd województwa Podział administracyjny Polski Partie polityczne Kluby parlamentarne tworzą: Platforma Obywatelska Prawo i Sprawiedliwość Sojusz Lewicy Demokratycznej Polskie Stronnictwo Ludowe Ruch Palikota Solidarna Polska Wybory Wybory parlamentarne: 2011 Wybory prezydenckie: 2010 Wybory do PE: 2009 Wybory samorządowe: 2010 Referenda: 2003 Polityka zagraniczna Ministerstwo Spraw Zagranicznych minister: Radosław Sikorski Ambasadorowie Polski Placówki dyplomatyczne Komitet ds. Europejskich Parlamentarne Komisje Spraw Zagranicznych Sejmowa Senacka Polski Instytut Spraw Międzynarodowych Wikiprojekt Polityka

[edytuj] Aktualnie funkcjonujące ministerstwa

• Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji (administracja publiczna; informatyzacja; łączność; wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne)
• Ministerstwo Edukacji Narodowej (oświata i wychowanie)
• Ministerstwo Finansów (budżet; finanse publiczne; instytucje finansowe)
• Ministerstwo Gospodarki (gospodarka)
• Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (kultura i ochrona dziedzictwa narodowego)
• Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (nauka; szkolnictwo wyższe)
• Ministerstwo Obrony Narodowej (obrona narodowa)
• Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej (praca; zabezpieczenie społeczne; rodzina)
• Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (rolnictwo; rozwój wsi; rynki rolne; rybołówstwo)
• Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (rozwój regionalny)
• Ministerstwo Skarbu Państwa (Skarb Państwa)
• Ministerstwo Sportu i Turystyki (kultura fizyczna; turystyka)
• Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (sprawy wewnętrzne)
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych (sprawy zagraniczne; członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej)
• Ministerstwo Sprawiedliwości (sprawiedliwość)
• Ministerstwo Środowiska (gospodarka wodna; środowisko)
• Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (budownictwo, gospodarka przestrzenna i mieszkaniowa; gospodarka morska; transport)
• Ministerstwo Zdrowia (zdrowie)

[edytuj] Lista ministerstw w III Rzeczypospolitej

[edytuj] Ministerstwa w latach 1990–1999

• W związku z zachowaniem ciągłości prawnej z ustawodawstwem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie transformacji ustrojowej utrzymane zostały dotychczasowe zasady organizacji naczelnych organów administracji państwowej. Urząd ministra i obsługujące go ministerstwo tworzone były za pomocą ustawy. Na tej podstawie Rada Ministrów wydawała rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania ministra oraz rozporządzenie (początkowo uchwałę) w sprawie nadania ministerstwu statutu organizacyjnego. W drugiej połowie 1990 r. na mocy uchwalonych wcześniej aktów prawnych funkcjonowały następujące ministerstwa (i urzędy na prawach ministerstw):
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej (24 października 1987 r. – 23 października 2001 r.)
  • Ministerstwo Finansów (od 30 marca 1950 r.)
  • Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa (24 października 1987 r. – 1 stycznia 1997 r.)
  • Ministerstwo Kultury i Sztuki (31 grudnia 1944 r. – 10 listopada 1999 r.)
  • Ministerstwo Łączności (16 grudnia 1989 r. – 25 lipca 2001 r.)
  • Ministerstwo Obrony Narodowej (od 31 grudnia 1944 r.)
  • Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (1 stycznia 1990 r. – 10 listopada 1999 r.)
  • Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej (24 października 1987 r. – 10 listopada 1999 r.)
  • Ministerstwo Przekształceń Własnościowych (1 sierpnia 1990 r. – 1 października 1996 r.)
  • Ministerstwo Przemysłu (24 października 1987 r. – 29 lipca 1991 r.)
  • Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (1 stycznia 1990 r. – 10 listopada 1999 r.)
  • Ministerstwo Rynku Wewnętrznego (24 października 1987 r. – 29 lipca 1991 r.)
  • Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (14 grudnia 1954 r. – 1 stycznia 1997 r.)
  • Ministerstwo Spraw Zagranicznych (od 31 grudnia 1944 r.)
  • Ministerstwo Sprawiedliwości (od 31 grudnia 1944 r.)
  • Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej (16 grudnia 1989 r. – 23 października 2001 r.)
  • Ministerstwo Współpracy Gospodarczej z Zagranicą (24 października 1987 r. – 1 stycznia 1997 r.)
  • Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej (25 kwietnia 1960 r. – 10 listopada 1999 r.)
  • Centralny Urząd Planowania (1 stycznia 1989 r. – 1 stycznia 1997 r.)
  • Urząd Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń (1 stycznia 1985 r. – 29 stycznia 1991 r.)
  • Urząd Rady Ministrów (12 listopada 1985 r. – 1 stycznia 1997 r.)

• Na mocy ustawy z 12 stycznia 1991 r.^[1] w miejsce Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń (będącego aparatem wykonawczym Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego) utworzono:
  • Urząd Komitetu Badań Naukowych (29 stycznia 1991 r. – 1 kwietnia 2003 r.)

• Na mocy ustawy z 28 czerwca 1991 r.^[2] w miejsce Ministerstwa Przemysłu oraz Ministerstwa Rynku Wewnętrznego utworzono:
  • Ministerstwo Przemysłu i Handlu (29 lipca 1991 r. – 1 stycznia 1997 r.)

• Na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 r.^[3] weszły w życie przepisy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji publicznej. Z dniem 1 października 1996 r. zlikwidowano Ministerstwo Przekształceń Własnościowych. Z dniem 1 stycznia 1997 r. zlikwidowano: Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, Ministerstwo Przemysłu i Handlu, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Ministerstwo Współpracy Gospodarczej z Zagranicą, Centralny Urząd Planowania oraz Urząd Rady Ministrów. W ich miejsce utworzone zostały dwa urzędy centralne (Główny Urząd Geodezji i Kartografii, Urząd Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast) oraz:
  • Ministerstwo Skarbu Państwa^[4] (od 1 października 1996 r.)
  • Urząd Komitetu Integracji Europejskiej^[5] (1 października 1996 r. – 1 stycznia 2010 r.)
  • Ministerstwo Gospodarki^[6] (1 stycznia 1997 r. – 8 stycznia 2003 r.)
  • Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji^[7] (1 stycznia 1997 r. – 18 listopada 2011 r.)
  • Rządowe Centrum Studiów Strategicznych^[8] (1 stycznia 1997 r. – 1 stycznia 2002 r.)
  • Kancelaria Prezesa Rady Ministrów^[9] (od 1 stycznia 1997 r.) (urząd formalnie nie posiadający rangi ministerstwa)

[edytuj] Ministerstwa od 1999 r.

• Nowe zasady dotyczące organizacji rządu wprowadzone zostały ustawą z 8 sierpnia 1996 r.^[9] oraz ustawą z 4 września 1997 r.^[10] Od tego czasu ministerstwo tworzy się za pomocą rozporządzenia Rady Ministrów. Szczegółowy zakres działania ministra jest ustalany w drodze rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. Na jego podstawie ministrowie (oraz przewodniczący komitetów wchodzący w skład Rady Ministrów) otrzymują upoważnienie do kierowania poszczególnymi działami administracji rządowej i są określani w przepisach jako ministrowie właściwi do spraw oznaczonych nazwą danego działu. Statut ministerstwa nadawany jest w trybie zarządzenia Prezesa Rady Ministrów (do 1 stycznia 2002 r. rozporządzenia). Funkcję aparatu pomocniczego premiera i rządu pełni:
  • Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – działająca na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 r.,^[9] kierowana przez Szefa podległego Prezesowi Rady Ministrów. Urząd formalnie nie posiada rangi ministerstwa, powoływani są w nim jednak sekretarze i podsekretarze stanu, a jego statut jest nadawany zgodnie z zasadami organizacji ministerstw. Kancelaria obsługuje Radę Ministrów, jej Prezesa i Wiceprezesów, Ministrów-członków Rady Ministrów (tzw. ministrów bez teki), Kolegium do Spraw Służb Specjalnych, pełnomocników rządu, komitety, komisje wspólne, rady, zespoły i inne organy.

• Na mocy ustawy z 4 września 1997 r.^[10] uchylone zostały (z dniem 1 kwietnia 1999 r.) uchwalone wcześniej akty prawne dotyczące organizacji naczelnych organów administracji państwowej. Jednocześnie wprowadzono zastrzeżenie, że ministrowie i podległe im ministerstwa działają zgodnie z dotychczasowymi przepisami do dnia wejścia w życie nowych podstaw prawnych. W drodze wyjątku zachowano niektóre artykuły odnoszące się do Ministerstwa Finansów,^[11] Ministerstwa Skarbu Państwa^[4] oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.^[7] Ponadto w całości utrzymane zostały ustawy, na mocy których funkcjonowały następujące struktury:
  • Ministerstwo Obrony Narodowej – działające na mocy ustawy z 14 grudnia 1995 r.^[12] Obok Ministra Sprawiedliwości, który nie posiada jednak odrębnej regulacji ustawowej, Minister Obrony Narodowej jest jedynym urzędem tej rangi wymienionym z nazwy w Konstytucji (upoważniającej go w imieniu Prezydenta do kierowania Siłami Zbrojnymi w czasie pokoju).
  • Rządowe Centrum Studiów Strategicznych (do 1 stycznia 2002 r.) – działało na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 r.,^[8] na jego czele stał Prezes wchodzący w skład Rady Ministrów. Na mocy ustawy z 21 grudnia 2001 r.^[13] dokonano przekształcenia Centrum, które straciło rangę ministerstwa, stając się urzędem podległym Prezesowi Rady Ministrów. Na mocy ustawy z 17 lutego 2006 r.^[14] RCSS zostało zlikwidowane (z dniem 31 marca 2006 r.), a jego zadania przejęła Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
  • Urząd Komitetu Badań Naukowych (do 1 kwietnia 2003 r.) – aparat wykonawczy KBN, działał na mocy ustawy z 12 stycznia 1991 r.^[1] Na jego czele stał Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych, którym od 19 października 1999 r. był Minister Nauki, a od 2 maja 2004 r. Minister Nauki i Informatyzacji. Na mocy ustawy z 10 stycznia 2003 r.^[15] Urząd Komitetu Badań Naukowych został zlikwidowany, a jego zadania przejęło Ministerstwo Nauki i Informatyzacji. Na mocy ustawy z 8 października 2004 r.^[16] KBN został zniesiony (z dniem 5 lutego 2005 r.), a jego sprawy przekazano do zakresu działania Ministra Nauki i Informatyzacji.
  • Urząd Komitetu Integracji Europejskiej (do 1 stycznia 2010 r.) – aparat wykonawczy KIE, działał na mocy ustawy z 8 sierpnia 1996 r.^[5] Na jego czele stał Przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej. Na mocy ustawy z 27 sierpnia 2009 r.^[17] KIE został zniesiony (z dniem 1 stycznia 2010 r.), a jego sprawy przekazano do zakresu działania Ministra Spraw Zagranicznych. Zgodnie z tymi przepisami Urząd Komitetu Integracji Europejskiej został zlikwidowany, a jego zadania przejęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 12 października 1999 r.^[18] nową podstawę prawną otrzymało (z dniem 18 października 1999 r.):
  • Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (do 18 listopada 2011 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 26 października 1999 r. utworzono (w miejsce Ministerstwa Kultury i Sztuki, Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej, Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej):
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego^[19] (10 listopada 1999 r. – 23 października 2001 r.)
  • Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej^[20] (10 listopada 1999 r. – 8 stycznia 2003 r.)
  • Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi^[21] (od 10 listopada 1999 r.)
  • Ministerstwo Środowiska^[22] (od 10 listopada 1999 r.)
  • Ministerstwo Zdrowia^[23] (od 10 listopada 1999 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 3 listopada 1999 r. nowe podstawy prawne otrzymały (z dniem 10 listopada 1999 r.):
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej^[24] (do 23 października 2001 r.)
  • Ministerstwo Finansów^[25]
  • Ministerstwo Gospodarki^[26] (do 8 stycznia 2003 r.)
  • Ministerstwo Łączności^[27] (do 25 lipca 2001 r.)
  • Ministerstwo Skarbu Państwa^[28]
  • Ministerstwo Spraw Zagranicznych^[29]
  • Ministerstwo Sprawiedliwości^[30]
  • Ministerstwo Transportu i Gospodarki Morskiej^[31] (do 23 października 2001 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 13 czerwca 2000 r.^[32] po wydzieleniu części komórek z Ministerstwa Gospodarki oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji utworzono:
  • Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i Budownictwa (21 czerwca 2000 r. – 23 października 2001 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2001 r.^[33] zlikwidowano Ministerstwo Łączności (z dniem 25 lipca 2001 r.), a jego komórki włączono do Ministerstwa Gospodarki.

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 października 2001 r.^[34] w miejsce Ministerstwa Edukacji Narodowej utworzono:
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu (23 października 2001 r. – 1 września 2005 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 20 października 2001 r. w miejsce Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Budownictwa (część jego komórek włączono do Ministerstwa Gospodarki),^[35] Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej^[36] oraz po wydzieleniu części komórek z Ministerstwa Gospodarki utworzono:
  • Ministerstwo Infrastruktury (23 października 2001 r. – 31 października 2005 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 października 2001 r.^[37] w miejsce Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego utworzono:
  • Ministerstwo Kultury (23 października 2001 r. – 31 października 2005 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 7 stycznia 2003 r.^[38] w miejsce Ministerstwa Gospodarki oraz Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej utworzono:
  • Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (8 stycznia 2003 r. – 4 maja 2004 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 2003 r.^[39] w miejsce Urzędu Komitetu Badań Naukowych utworzono:
  • Ministerstwo Nauki i Informatyzacji (1 kwietnia 2003 r. – 31 października 2005 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 2 maja 2004 r. w miejsce Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej utworzono:
  • Ministerstwo Gospodarki i Pracy^[40] (4 maja 2004 r. – 31 października 2005 r.)
  • Ministerstwo Polityki Społecznej^[41] (4 maja 2004 r. – 31 października 2005 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 23 sierpnia 2005 r. w miejsce Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu utworzono:
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej^[42] (1 września 2005 r. – 31 października 2005 r.)
  • Ministerstwo Sportu^[43] (1 września 2005 r. – 23 lipca 2007 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 października 2005 r.^[44] w miejsce Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Informatyzacji (część jego komórek włączono do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji)^[45] utworzono:
  • Ministerstwo Edukacji i Nauki (31 października 2005 r. – 5 maja 2006 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 31 października 2005 r. w miejsce Ministerstwa Gospodarki i Pracy (część jego komórek włączono do nowo utworzonego Ministerstwa Rozwoju Regionalnego) oraz Ministerstwa Polityki Społecznej utworzono:
  • Ministerstwo Gospodarki^[46] (od 31 października 2005 r.)
  • Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej^[47] (od 31 października 2005 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 października 2005 r.^[48] po wydzieleniu części komórek ze zlikwidowanego Ministerstwa Gospodarki i Pracy utworzono:
  • Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (od 31 października 2005 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 października 2005 r.^[49] w miejsce Ministerstwa Kultury utworzono:
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (od 31 października 2005 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 31 października 2005 r.^[50] w miejsce Ministerstwa Infrastruktury utworzono:
  • Ministerstwo Transportu i Budownictwa (31 października 2005 r. – 5 maja 2006 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 5 maja 2006 r. w miejsce Ministerstwa Transportu i Budownictwa utworzono:
  • Ministerstwo Budownictwa^[51] (5 maja 2006 r. – 16 listopada 2007 r.)
  • Ministerstwo Gospodarki Morskiej^[52] (5 maja 2006 r. – 16 listopada 2007 r.)
  • Ministerstwo Transportu^[53] (5 maja 2006 r. – 16 listopada 2007 r.)

• Na mocy rozporządzeń Rady Ministrów z 5 maja 2006 r. w miejsce Ministerstwa Edukacji i Nauki utworzono:
  • Ministerstwo Edukacji Narodowej^[54] (od 5 maja 2006 r.)
  • Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego^[55] (od 5 maja 2006 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 24 lipca 2007 r.^[56] w miejsce Ministerstwa Sportu utworzono:
  • Ministerstwo Sportu i Turystyki (od 23 lipca 2007 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 16 listopada 2007 r.^[57] w miejsce Ministerstwa Budownictwa, Ministerstwa Gospodarki Morskiej oraz Ministerstwa Transportu utworzono:
  • Ministerstwo Infrastruktury (16 listopada 2007 r. – 18 listopada 2011 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 21 listopada 2011 r.^[58] w miejsce Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (część jego komórek włączono do nowo utworzonego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji) utworzono:
  • Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (od 18 listopada 2011 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 21 listopada 2011 r.^[59] w miejsce Ministerstwa Infrastruktury (część jego komórek włączono do nowo utworzonego Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji) utworzono:
  • Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (od 18 listopada 2011 r.)

• Na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 21 listopada 2011 r.^[60] po wydzieleniu części komórek ze zlikwidowanego Ministerstwa Infrastruktury oraz zlikwidowanego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji^[61] utworzono:
  • Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji (od 18 listopada 2011 r.)

[edytuj] Zobacz też

• Dział administracji rządowej
• Minister bez teki
• Ministerstwa w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Skład Rady Ministrów.

e Ministerstwa w III Rzeczypospolitej Administracji i Cyfryzacji • Edukacji Narodowej • Finansów • Gospodarki • Kultury i Dziedzictwa Narodowego • Nauki i Szkolnictwa Wyższego • Obrony Narodowej • Pracy i Polityki Społecznej • Rolnictwa i Rozwoju Wsi • Rozwoju Regionalnego • Skarbu Państwa • Sportu i Turystyki • Sprawiedliwości • Spraw Wewnętrznych • Spraw Zagranicznych • Środowiska • Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej • Zdrowia