Mocz

Ten artykuł od 2007-11 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Mocz człowieka

Mocz (łac. urina) - uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty przemiany materii bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju.

Dobowa ilość moczu wydalanego przez zdrowego człowieka waha się od 600 do 2500 ml. Zależy ona od wielu czynników, m.in. ilości spożytych płynów i temperatury otoczenia.

W skład moczu wchodzi:

• 96% wody
• 2,5% azotowych produktów przemiany materii (głównie mocznik)
• 1,5% soli mineralnych
• minimalne ilości innych substancji, np. barwników żółciowych (nadają moczowi kolor, zapach i smak).

W moczu zdrowego człowieka nie powinny znajdować się cukry, białka, krwinki czerwone i krwinki białe oraz bakterie. Obecność któregoś z tych czynników może być objawem choroby:

• cukier w moczu może oznaczać cukromocz - objaw cukrzycy
• białko w moczu może oznaczać białkomocz - zaburzenia w pracy wątroby (np. żółtaczka)
• limfocyty oraz bakterie w moczu - objaw (np. roponercza).

 Osobny artykuł: Badanie moczu.

Choroby związane z wydalaniem moczu:

• moczówka prosta
• kamienie nerkowe.

Wydzielanie moczu ściśle uzależnione jest także od kontroli nerwowej, ilość wazopresyny (hormonu wydzielanego przez przysadkę), posiada także związek z układem krążenia. Wypływ moczu następuje w wyniku skurczu mięśni pęcherza i rozkurczu zwieracza pęcherza moczowego. W zasadzie jest to akt odruchowy, którego kontroli dziecko uczy się w wieku ok. 1,5 roku. Zbyt wypełniony pęcherz powoduje mimowolne oddawanie moczu, czasem także w czasie snu (u dorosłych osób również).

Powstawanie moczu:

1. Tętnica nerkowa doprowadza do nerki krew z mocznikiem, nadmiarem wody oraz innymi zbędnymi i szkodliwymi substancjami.
2. Krew z mocznikiem, nadmiarem wody oraz zbędnymi i szkodliwymi substancjami dostaje się do warstwy korowej kłębuszków nerkowych.
3. W kłębuszkach nerkowych następuje filtrowanie krwi.
4. W kanalikach nerkowych następuje resorpcja moczu pierwotnego - czyli wchłonięcie z moczu pierwotnego do krwi cennych substancji (glukozy, witamin, soli mineralnych, wody).
5. Z kanalików nerkowych wypływa mocz ostateczny i wpada do kanalików zbiorczych.
6. Z miedniczek nerkowych mocz przedostaje się do moczowodów.
7. Moczowodami mocz spływa do pęcherza moczowego.
8. Przez cewkę moczową mocz jest wydalany na zewnątrz organizmu.

[edytuj] Właściwości fizykochemiczne

[edytuj] Zobacz też

Zobacz hasło mocz w Wikisłowniku

• Mocz pierwotny
• Mocz ostateczny
• Nerka
• Nefron
• Urofilia
• Izostenuria

Przypisy

e Anatomia człowieka: układ moczowy jama brzuszna nerka osłonki nerki powięź nerkowa • torebka tłuszczowa • włóknista (błona włóknista, błona mięśniowa) elementy budowy kora nerki (kolumny nerkowe) • rdzeń nerki (zatoka nerkowa, piramidy nerkowe) • tkanka śródmiąższowa • płat nerki • płacik kory nerki • promień rdzeniowy • nefron krążenie czynnościowe tętnica nerkowa → tętnica segmentowa → tętnica międzypłatowa → tętnica łukowata → tętnica międzyzrazikowa → tętniczka doprowadzająca → kłębuszek nerkowy → tętniczka odprowadzająca → tętniczka prosta (tętniczka prosta prawdziwa, tętniczka prosta rzekoma)→ żyła łukowata → żyła międzypłatowa → żyła nerkowa kanaliki nerkowe kanalik proksymalny → pętla Henlego (ramię zstępujące, ramię wstępujące) → kanalik dystalny → kanalik zbiorczy → brodawka nerkowa → kielich mniejszy → kielich większy → miedniczka nerkowa aparat przykłębuszkowy plamka gęsta • komórki przykłębuszkowe • mezangium (mezangium zewnętrzne) filtracja błona podstawna ciałka nerkowego • podocyty • szczelina filtracyjna • mezangium (mezangium wewnętrzne) • płyn kanalikowy moczowód ujście moczowodu inne mocz (pierwotny, ostateczny) • diureza • natriureza