Monarcha – osoba będąca głową państwa w monarchii. Tytuł monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (z wyjątkiem niektórych państw, np. Państwo Kościelne, Polska z XVI-XVIII w.) i dożywotni.
Wstąpienie monarchy na tron związane jest z uroczystością koronacji.
W państwach chrześcijańskich wyróżnia się trzy tytuły monarchy:
Dodatkowo, za tytuły monarsze uważa się również tytuły:
Monarcha na koronacji otrzymuje prawo do noszenia atrybutów władzy monarszej. W tradycji europejskiej najczęściej są to: korona, berło, jabłko. Grupę monarchów pochodzącej z tej samej rodziny (rodu), dziedziczących po sobie dany tytuł, nazywa się dynastią.
Obecnymi monarchami są:
