| Monika Pyrek | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Trener | Edward Szymczak (1995–2001) Wiaczesław Kaliniczenko (od 2002) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Klub | Warszawianka (1998–1999) Lechia Gdańsk (2000–2002) KL Gdynia (2003) MKL Szczecin (2004–2012) Ośrodek Skoku o Tyczce Szczecin (od 2012[1]) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzrost | 168 cm | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa ciała | 52 kg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dyscypliny | lekkoatletyka | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dorobek medalowy | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Monika Zofia Pyrek (ur. 11 sierpnia 1980 w Gdyni) – polska lekkoatletka specjalizująca się w skoku o tyczce.
Przez długi czas była jedyną polską tyczkarką na arenie międzynarodowej. W przeciągu kariery aż 68 razy poprawiała rekord Polski[2]. 1 lipca 2001 wynikiem 4,61 ustanowiła rekord Europy w skoku o tyczce. Olimpijka z Sydney (2000), Aten (2004) i Pekinu (2008). Trzykrotna medalistka mistrzostw świata oraz wicemistrzyni Starego Kontynentu z 2006 roku. Reprezentantka kraju w pucharze Europy i drużynowych mistrzostwach Europy. Jest jedyną zawodniczką, która zakwalifikowała się do wszystkich dotychczasowych finałów olimpijskich w skoku o tyczce kobiet. Jest 1 z 10 multimedalistów, którzy zdobywali dla Polski po więcej niż 2 medale na lekkoatletycznych mistrzostwach świata i jedyną w tym gronie kobietą. Ponadto jest jednym z pięciu sportowców, którzy 6 razy lub więcej reprezentowali Polskę na mistrzostwach świata w lekkiej atletyce. Zdobywając brązowy medal na mistrzostwach świata w Edmonton w 2001, jest najmłodszą medalistką mistrzostw świata w skoku o tyczce (miała wtedy niespełna 21 lat).
Córka Zbigniewa i Bożeny Kuźlik jest absolwentką IX Liceum Ogólnokształcącego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Gdyni, Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku oraz Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego[2]. Mieszka w Szczecinie, gdzie reprezentuje barwy Miejskiego Klubu Lekkoatletycznego. Pięciokrotnie zdobywała nagrodę Złote Kolce dla najlepszej polskiej lekkoatletki sezonu (2001, 2003, 2005, 2006 oraz 2008). Jest dwukrotną laureatką Plebiscytu Przeglądu Sportowego: w 2001 była dziewiąta, a w 2005 siódma. 2 września 2009 została odznaczona przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[3]. 15 września 2009 została wyróżniona odznaczeniem Zasłużony dla miasta Szczecina. Od 2006 jest Honorowym Ambasadorem Szczecina. Wielokrotna zwyciężczyni plebiscytu Kuriera Szczecińskiego na najlepszego sportowca województwa zachodniopomorskiego[4][5]. 28 listopada 2010 zwyciężyła w kolejnej edycji show telewizji TVN Taniec z gwiazdami[6].
Spis treści |
W szkole podstawowej grała w koszykówkę[7], a lekkoatletykę zaczęła uprawiać w 1994 roku w Bałtyku Gdynia. Jej pierwszym trenerem była Bogusława Klimaszewska, a konkurencjami - skok wzwyż i wielobój[8]. W 1995 jej trenerem został Edward Szymczak i dzięki niemu rozpoczęła starty w skoku o tyczce, w powstałym po likwidacji sekcji lekkoatletycznej w Bałtyku Klubie Lekkoatletycznym Gdynia (KL Gdynia). W 1996 osiągnęła już wynik 3,60 (85 na świecie)[9] W 1997 wystąpiła w reprezentacji Polski na mistrzostwach Europy juniorów, podczas których uplasowała na 10. miejscu wyrównując swój – osiągnięty w eliminacjach tych zawodów – rekord Polski wynikiem 3,80[10][11]. W 1998 zadebiutowała w pucharze Europy wygrywając zawody w Malmö[12] i dwukrotnie w czasie konkursu poprawiając własny rekord kraju[10]. Dwa miesiące później została we Francji wicemistrzynią świata juniorek[13] poprawiając w czasie zawodów rekord Polski aż pięciokrotnie[10]. W gronie seniorek zajęła na mistrzostwach Europy w Budapeszcie siódmą lokatę czterokrotnie poprawiając własny rekord kraju[10][2]. 17 września ponownie uzyskała wynik lepszy od rekordy Polski ale już kilka dni później rekordową wysokość odebrała jej Anna Wielgus skacząc 3,84[10]. W debiucie na halowych mistrzostwach świata w 1999 była jedenasta[14]. Nie udało jej się zdobyć medalu (zajęła 4. miejsce) na mistrzostwach Europy juniorów w 1999 roku[15].
Sezon 2000 zaczęła od odpadnięcia w eliminacjach halowych mistrzostw Europy, w których debiutowała[2]. Po zwycięstwie w zawodach I ligi pucharu Europy[12] wygrała mistrzostwa Polski[16], a następnie zajęła siódme miejsce w finale igrzysk olimpijskich w Sydney[2].
1 lipca 2001 zdobyła kolejny złoty medal mistrzostw Polski[16][17] ustanawiając, wynikiem 4,61 m, nowy rekord Europy[18][19]. Podczas młodzieżowych mistrzostw Europy w Amsterdamie osiągnęła wynik 4,40 i została złotą medalistką tej imprezy[20]. Trzy dni po tym sukcesie z rezultatem 4,57 zajęła trzecie miejsce w mityngu DN Galan[21]. Po tych sukcesach wygrała w Ottawie igrzyska frankofońskie[22], których Polska była gościem[23]. Na rozegranych w Edmonton mistrzostwach świata zdobyła pierwszy w karierze medal ogólnoświatowej imprezy seniorskiej – z wynikiem 4,55 była trzecia przegrywając jedynie ze Stacy Dragilą (złoto) i Swietłaną Fieofanową (srebro)[24]. Na koniec sezonu była jeszcze czwarta w igrzyskach dobrej woli[2] oraz finale Grand Prix[25]. Po sezonie rozstała się ze swoim trenerem Edwardem Szymczakiem[26], a jej nowym szkoleniowcem został Wiaczesław Kaliniczenko.
W 2002 na arenie międzynarodowej pojawiła się jej największa krajowa konkurentka Anna Rogowska. W marcu obie reprezentowały Polskę na halowych mistrzostwach Europy – Pyrek zdobyła tam brązowy medal[27], a Rogowska odpadła w eliminacjach. Latem w Monachium podczas czempionatu Starego Kontynentu Pyrek nie awansowała do finału, a Rogowska uplasowała się w nim na siódmym miejscu[28]. Po niepowodzeniach na mistrzostwach na zawodach w Londynie tyczkarka ustanowiła ponownie rekord Polski pokonując poprzeczkę zawieszoną na wysokości 4,62[10].
Na początku 2003 roku zdobyła pierwszy w karierze medal – brązowy – halowych mistrzostw świata[29]. Po zwycięstwie w zawodach I ligi pucharu Europy w Finlandii[12] zajęła w Paryżu czwarte miejsce na mistrzostwach świata po zaliczeniu w pierwszych próbach wysokości 4,25, 4,35 i 4,45 w trzecim podejściu uzyskała 4,55, a na wysokości 4,60 strąciła poprzeczkę trzykrotnie odpadając z walki o medale[30].
W sezonie olimpijskim 2004 najpierw była piąta w halowych mistrzostwach świata, a następnie uplasowała się na drugim miejscu w zawodach superligi pucharu Europy w Bydgoszczy[2]. 4 lipca straciła na rzecz Anny Rogowskiej rekord kraju[10]. Podczas finału igrzysk olimpijskich po zaliczeniu w pierwszych próbach wysokości 4,20, 4,40 oraz 4,45 w konkursie oprócz Pyrek pozostały dwie Rosjanki oraz Rogowska[31]. Tyczkarka strąciła trzy próby na wysokości 4,65 i odpadła z rywalizacji zajmując ostatecznie czwarte miejsce[31]. 3 września w Brukseli skacząc 4,72 poprawiła rekord Polski, który przetrwał do maja 2005[10].
Po igrzyskach w Atenach w marcu 2005 zdobyła brązowy medal halowych mistrzostw Europy przegrywając srebro z koleżanką z reprezentacji Anną Rogowską[27]. W lipcu skończyła studia na Uniwersytecie Gdańskim[7]. W sezonie letnim zdobyła swój drugi medal mistrzostw świata – w Helsinkach została wicemistrzynią globu[32].
Tuż za podium, na czwartym miejscu, uplasowała się w halowych mistrzostwach świata 2006[2]. Latem została wicemistrzynią Europy[33]. Na koniec sezonu zajęła piąte miejsce w pucharze świata[34].
Na mistrzostwach świata w Osace (2007) z wynikiem 4,75 zajęła czwarte miejsce[35]. 22 września Monika Pyrek, podczas zawodów światowego finału lekkoatletycznego w Stuttgarcie, skoczyła 4,82 m, ustanawiając swój rekord życiowy.
W Walencji zdobyła brązowy medal halowych mistrzostw świata (2008)[36]. Przed igrzyskami olimpijskimi wystąpiła gościnnie w nagraniu Marysi Sadowskiej "Szybciej, wyżej, dalej"[37]. W olimpijskim finale w Pekinie zajęła piąte miejsce z wynikiem 4,70 (wysokość tę zaliczyła w drugiej próbie) – wcześniej w pierwszych podejściach skakała na 4,45, 4,55 i 4,65, a 4,75 trzykrotnie strącała[38].
Nie uczestniczyła w marcu 2009 w halowych mistrzostwach Europy, a w czerwcu wygrała rywalizację w zawodach superligi drużynowego czempionatu Starego Kontynentu, a wynikiem 4,70 m ustanowiła rekord imprezy. Na mistrzostwach świata po niezaliczeniu żadnej wysokości przez Jelenę Isinbajewą, zdobyła drugi w karierze srebrny medal globalnego czempionatu, przegrywając tylko z koleżanką z reprezentacji Anną Rogowską[39].
W 2010 po nieudanych startach w mityngach zagranicznych ( spowodowanych kontuzją stopy nogi odbijającej ) i nieuzyskaniu wymaganego przez Polski Związek Lekkiej Atletyki minimum do zakwalifikowaniu się do reprezentacji na mistrzostwa Europy postanowiła zakończyć starty w tym sezonie. 28 listopada 2010 roku wraz z Robertem Rowińskim zwyciężyła w 12. polskiej edycji Tańca z gwiazdami[40][41][42][43].
Po ponad półrocznej przerwie Pyrek wróciła do sportu w sezonie halowym 2011 uzyskując w swoim pierwszym starcie, na mityngu Samsung Pole Vault Stars w Doniecku, wynik 4,60[44][45] – rezultat ten jest lepszy od minimum PZLA do reprezentacji na halowe mistrzostwa Europy w Paryżu[46] jednak tyczkarka zapowiedziała, że nie wystąpi w tych zawodach[47]. Drugim i zarazem ostatnim występem Polski w sezonie halowym 2011 był start w halowym mityngu Pedro's Cup w Bydgoszczy – Pyrek zajęła 4. miejsce uzyskując wynik 4,40 m[48][49]. Podczas mistrzostw świata w Taegu zajęła 10. miejsce (ex aequo z Anną Rogowską i Kristiną Gadschiew[50]), zaliczając 4,55 m.
Sezon 2012 rozpoczęła od 7. miejsce z wynikiem 4,40 m podczas halowego mityngu Pedro's Cup w Bydgoszczy[51]. Letni sezon 2012 Pyrek zainaugurowała 11 maja na mityngu Diamentowej Ligi w Ad-Dausze – nie zaliczyła żadnej wysokości, mając trzy nieudane próby na wysokości 4,20 m[52][53].
Monika Pyrek zdobyła podczas swojej kariery 10 złotych i 3 srebrne medale mistrzostw Polski seniorów – wyczyn ten czyni ją najbardziej utytułowaną zawodniczką w historii skoku o tyczce w Polsce[2][54][55].
| Mistrzostwa Polski | Pozycja | Wynik |
|---|---|---|
| Bydgoszcz 1997 | 3,60 | |
| Wrocław 1998 | 4,00 | |
| Kraków 1999 | 3,70 | |
| Kraków 2000 | 4,00 | |
| Bydgoszcz 2001 | 4,61 | |
| Szczecin 2002 | 4,50 | |
| Bydgoszcz 2004 | 4,45 | |
| Biała Podlaska 2005 | 4,70 | |
| Bydgoszcz 2006 | 4,60 | |
| Poznań 2007 | 4,60 | |
| Szczecin 2008 | 4,70 | |
| Bielsko-Biała 2010 | 4,20 | |
| Bydgoszcz 2011 | 4,60 |
Tyczkarka wywalczyła 11 tytułów halowych mistrzostw Polski seniorów – wyczyn ten czyni ją najbardziej utytułowaną zawodniczką w historii skoku o tyczce w Polsce[2][56].
| Mistrzostwa Polski | Pozycja | Wynik |
|---|---|---|
| Spała 1998 | 3,91 | |
| Spała 1999 | 4,10 | |
| Spała 2000 | 4,15 | |
| Spała 2001 | 4,36 | |
| Spała 2002 | 4,25 | |
| Spała 2003 | 4,50 | |
| Spała 2004 | 4,65 | |
| Spała 2005 | 4,70 CR | |
| Spała 2006 | 4,40 | |
| Spała 2008 | 4,70 =CR | |
| Spała 2009 | 4,60 | |
| Spała 2010 | 4,40 | |
| Spała 2012 | 4,30 |
| Miejsce | Wynik | Miejsce | Data | Wynik w historii |
|---|---|---|---|---|
| |||||||
| |||||||||||