W artykule przedstawiono zestawienia mostów w Warszawie, wyłącznie na Wiśle, pod względem różnych kryteriów. Uwzględniono zarówno już nieistniejące, obecne, jak i planowane mosty. Przeprawy nad kanałami, jeziorami, starorzeczami i mniejszymi rzekami znajdującymi się w granicach Warszawy nie zostały uwzględnione.
[edytuj] Uwagi ogólne
[edytuj] Układ drogowy
- Trzy warszawskie mosty po obu stronach Wisły posiadają skrzyżowania z ulicami równoległymi do rzeki, umożliwiające bezkolizyjny ruch w każdą stronę. Most Poniatowskiego posiada taką łącznicę tylko po lewej stronie Wisły, a mosty Śląsko-Dąbrowski, Świętokrzyski i Gdański nie posiadają tego typu połączeń.
- Większość warszawskich mostów ma wysoko usytuowaną powierzchnię jezdni zarówno nad Wisłą, jak i nad terenami położonymi za wałami przeciwpowodziowymi. Trasy mostów przebiegają powyżej zarówno lewobrzeżnych i prawobrzeżnych ulic. Jedynym wyjątkiem jest obecnie most Świętokrzyski, który po obu stronach Wisły ma powierzchnię jezdni na poziomie gruntu. Po stronie praskiej łączy się skrzyżowaniem z Wybrzeżem Szczecińskim, a w Centrum z dawnymi jezdniami Wisłostrady. Jezdnie Wisłostrady do jazdy na wprost przebiegają obecnie w tunelu pod skrzyżowaniem. Projektowany most Krasińskiego będzie kończył się na poziomie gruntu, Wisłostrada będzie przebiegała ponad trasą mostu. Pozostałe przeprawy, jak większość warszawskich mostów, będą wyższe.
[edytuj] Konstrukcja
Zachodnie podpory mostu Świętokrzyskiego
- Spośród ośmiu warszawskich przepraw sześć to mosty wolno stojące, a dwie – mosty wantowe. Most Świętokrzyski jest podwieszony na jednym pylonie, a Siekierkowski na dwóch. Wśród mostów nie ma ani wspornikowych, ani wiszących. Planowany do wykonania w pierwszej kolejności wśród projektowanych przepraw most Południowy ma także być mostem wolno stojącym.
- Spośród istniejących mostów większość składa się konstrukcyjnie z jednej części. Wyjątkami są most Grota-Roweckiego, most Gdański i most Skłodowskiej-Curie (Północny). Ten pierwszy składa się z 2 podobnych części z czterema pasami ruchu i chodnikiem każda. Na szczególną uwagę zasługuje most Gdański, gdyż nie dość, że składa się z dwóch oddzielnych części, to obie są piętrowe. Część południowa posiada na górze 4 pasy ruchu oraz chodniki, a na dole 2 tory tramwajowe, drogę rowerową i chodniki. Część północna na górnym piętrze ma dwa tory kolejowe, a na dole m.in. magistralę ciepłowniczą. Jego poprzednik, czyli most przy Cytadeli także składał się z dwóch dwupiętrowych części. Most Północny składa się z trzech części, dwóch przepraw drogowych i trzeciej dla tramwajów i pieszych; planowany most Południowy będzie prawdopodobnie składał się dwóch z oddzielnych części.
- Most Poniatowskiego, most Śląsko-Dąbrowski, most Średnicowy i most Gdański zostały po wojnie odbudowane na w części lub w całości ocalałych przedwojennych podporach. Pozostałe mosty są w całości nowe.
[edytuj] Usytuowanie
- Warszawskie mosty (podobnie jak większość mostów na świecie) tworzą z osią rzeki w przybliżeniu kąt prosty. Wyjątkiem jest most Poniatowskiego, który nie jest prostopadły do osi, a jest po prostu przedłużeniem Alej Jerozolimskich. Most Łazienkowski jest natomiast prostopadły nie tyle do samej Wisły, ale koryta rzeki i jej zatoki (starorzecza).
- Wszystkie warszawskie mosty przebiegają w przybliżeniu pod kątem 30-40° do równoleżników. Wyjątkiem jest most Siekierkowski, który przebiega w zakolu Wisły i w stosunku do równoleżników przebiega pod kątem około 60°.
- Najbardziej oddalone od siebie kolejne mosty to most Północny i most Grota-Roweckiego. Odległość między nimi to ok. 4 km. Przed oddaniem do użytku mostu Północnego najbardziej oddalonymi od siebie kolejnymi mostami były most Łazienkowski i most Siekierkowski, które dzieli odległość ok. 3,5 km. Most Siekierkowski od projektowanego mostu na zaporze ma dzielić ok. 4 km.
- Obecnie najbliżej siebie znajdują się most Świętokrzyski, most średnicowy i most Poniatowskiego. Stoją w odległości ok. 400 m. W podobnej odległości od mostu Śląsko-Dąbrowskiego mają znajdować się dwa planowane mosty śródmiejskie.
[edytuj] Podział chronologiczny
- Poniżej zestawienie w kolejności, w jakiej mosty były budowane. Spis podzielono na trzy części: przed rokiem 1944, po II wojnie światowej oraz planowane. Przełomowym rokiem był 1944, gdyż wycofujący się z Pragi Niemcy wysadzili wszystkie istniejące jeszcze mosty i przez kolejna 2 lata stałej przeprawy w Warszawie nie było. Most średnicowy i most Poniatowskiego zostały ujęte w obu grupach: za pierwszym razem w roku wybudowania, za drugim w roku powojennej odbudowy.
- W zestawieniu uwzględniono większość historycznych mostów Warszawy. Spis nie obejmuje jednak mostów typowo tymczasowych, np. tymczasowy, drewniany tzw. Most Beselera (most na palach), który powstał na krótko w 1915 r., w trakcie odbudowy uszkodzonych przez Rosjan przęseł mostu Kierbedzia.
most Zygmunta Augusta – 1573-1603
- Pierwszy stały most w Warszawie (drewniany) zbudowany w związku z unią realną z Litwą. Rozpoczęcie budowy nastąpiło w 1568 roku na mocy rozporządzenia króla Zygmunta Augusta w związku z rozwojem Warszawy. Budowa została zakończona w 1573 roku przez Annę Jagiellonkę. Most służył mieszkańcom przez okres 30 lat. Zawalił się pod naporem wiosennej kry. Most umiejscowiony był przy północnych murach Starego Miasta i prowadziła do niego ulica Mostowa, która istnieje do dziś.
mosty łyżwowe i pontonowe – 1656-1707
- Były to prowizoryczne mosty budowane z okazji przeprowadzania elekcji lub przeprawy wojsk. Budowano je aby nie ryzykować budowy stałego mostu ze względu na koszty i niespokojne czasy. W latach 1656-1657 wybudowano 2 mosty, a w 1702-1707 – 6 mostów. Zbudowanie mostu stałego uchwalił Sejm Czteroletni. Ostatni most łyżwowy sprzedano do Włocławka po wybudowaniu mostu Kierbedzia 1864.
most Ponińskiego – 1775-1794
- Wybudowany w 1775 roku u wylotu ulicy Bednarskiej, przeznaczony do normalnego ruchu. Inwestorem mostu był podskarbi wielki koronny Adam Poniński, który za wybudowanie mostu posiadał prawo przez 10 lat pobierać opłaty za korzystanie z niego. W 1781 i 1786 został uszkodzony przez lody i naprawiony. W 1794 po rzezi Pragi przez Rosjan, naczelnik powstania kościuszkowskiego Tomasz Wawrzecki nakazał most spalić, by uniemożliwić przedostanie się wroga na lewy brzeg Wisły.
most Kierbedzia – 1864-1944
- Pierwszy stały most stalowy. Zbudowano go w latach 1859-64. W pierwszych planach miał być mostem kolejowym łączącym dworzec Petersburski (obecnie Wileński) z dworcem Wiedeńskim. Zaniechano jednak prowadzenia kolei przez centrum Warszawy i most ten ukończono wyłącznie jako drogowy (z torem dla tramwajów konnych). W 1915 wycofujące się z warszawy wojska rosyjskie wysadziły dwa środkowe przęsła. Most został odbudowany w 1916. Został ponownie zniszczony 13 września 1944 przez wojska niemieckie. Po wojnie na ocalałych filarach zbudowano nowy most, który został nazwany mostem Śląsko-Dąbrowskim.
most przy Cytadeli – 1875/1908-1915/1944.
- Most budowano od kwietnia 1873 r. i został otwarty w listopadzie 1875 r. Zbudowano go na północy ówczesnej Warszawy, przy Cytadeli, jako most piętrowy. Most ten okazał się niewystarczający głównie z powodu posiadania tylko jednego toru kolejowego. Z tego powodu już w 1908 r. dobudowano drugą jego część tzw. wtedy Drugi Most Kolejowy lub też Czwarty Most z dwoma torami kolejowymi. Dotychczasowy most Kolejowy został przekazany miastu i adaptowany do ruchu wyłącznie drogowego i pieszego. Jedna z części mostu przy Cytadeli została zniszczona w 1915 r. przez wycofujących się Rosjan, druga w 1944 przez wycofujących się Niemców. Na filarach mostu przy Cytadeli, po II wojnie światowej stanął istniejący do dziś most Gdański.
most Poniatowskiego – 1914-1944
- Zbudowany w latach 1904-14 tzw. Trzeci Most. Razem z mostem zbudowano 700 m wiadukt nad Powiślem, będący przedłużeniem Alei Jerozolimskich. Most otwarto 6 stycznia 1914. W 1915 wycofujące się z Warszawy wojska rosyjskie wysadziły cztery przęsła mostu. Stosunkowo szybko odbudowano je prowizorycznie, ale po roku konstrukcja spłonęła. Most odbudowano w latach 1921-26. Ponownie most został zniszczony przez Niemców w 1944 r. Odbudowany został oddany do użytku 22 lipca 1946.
most średnicowy – 1931-1944
- Drugi przedwojenny most kolejowy w Warszawie. Został zbudowany w latach 1921-1931 w celu połączenia dworca Głównego z dworcem Terespolskim (Wschodnim) i był częścią kolei średnicowej. 13 września 1944 most został wysadzony przez wycofujących się z Pragi Niemców. Odbudowano go w zmienionej postaci po wojnie.
- W zestawieniu umieszczono wszystkie stałe przeprawy mostowe powstałe po II wojnie światowej. Wyjątkiem jest most Syreny, który był mostem tymczasowym, jednak przetrwał aż 15 lat. Nie uwzględniono innych tymczasowych przepraw powojennych. Wszystkie powstały natychmiast po zakończeniu II wojny światowej i przetrwały do 1947 r. Były to:
- wąski most pontonowy na przedłużeniu Ratuszowej;
- wąski most drewniany w miejscu mostu Gdańskiego;
- szeroki, wysokowodny most łączący Karową i Okrzei.
most Poniatowskiego – 1946
- Po raz pierwszy oddany do użytku w 1904 r., wielokrotnie uszkodzony, a ostatecznie zniszczony przez wycofujących się Niemców w 1944 r. Po wojnie został odbudowany jako pierwszy warszawski most już w 1946 r. i oddano go do użytku z okazji nowo powstałego święta 22 lipca. W latach 1963-66 most został poszerzony oraz zbudowano drugą łącznicę z Wisłostradą na zachodnim brzegu rzeki. W trakcie kolejnego remontu w latach 1985-90 dobudowano drugą łącznice po stronie praskiej (z Wałem Miedzeszyńskim). Na czas tego remontu w pobliżu powstał most Syreny.
most Gdański – 1946 i 1959
- Most kolejowy został zbudowany już w 1946 r. na filarach zburzonego mostu przy Cytadeli. Most drogowy otwarto dopiero 31 lipca 1959 r.
- Most drogowy jest częścią obwodnicy śródmiejskiej. Łączy lewobrzeżną ul. Słomińskiego z prawobrzeżną ul. Starzyńskiego. Most ma rzadko spotykaną konstrukcję, gdyż jest mostem dwupiętrowym. Na dolnym poziomie przebiegają linie tramwajowe, chodnik i droga rowerowa, a na górnym umieszczono czteropasmową jezdnię i chodniki. Most ten, podobnie jak Most Świętokrzyski spełnia bardziej rolę lokalną niż tranzytową.
- Drugą częścią mostu Gdańskiego jest most kolejowy. Stoi ona na północ (czyli z biegiem Wisły) w stosunku do części drogowej. Umieszczono na niej dwa tory kolejowe oraz wiele instalacji, m.in. magistralę ciepłowniczą. Most ten łączy dwie stacje kolejowe: Warszawa Gdańska i Warszawa Zoo. Znaczenie kolejowe mostu Gdańskiego jest nieco inne niż mostu Średnicowego. Jest on mostem do ruchu towarowego oraz lokalnego osobowego.
most Śląsko-Dąbrowski – 1949
- Druga powojenna przeprawa mostowa w Warszawie. Zbudowano go w latach 1947-1949 na ocalałych po II wojnie światowej filarach mostu Kierbedzia. Nazwa mostu ma upamiętniać wkład Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego w odbudowę stolicy. W latach 1992-1993 przeszedł generalny remont. Most jest mostem kołowo-tramwajowym, jednak w odróżnieniu od większości warszawskich torowisk, w tym przypadku tory tramwajowe są poprowadzone na jezdni dla samochodów.
most Średnicowy – 1949
- Most kolejowy, który został zbudowany w latach 1921-1931 w celu połączenia dworca Głównego z dworcem Terespolskim (Wschodnim). 13 września 1944 most został wysadzony przez wycofujących się Niemców. W latach 1945-1949 most został w zmienionej postaci odbudowany, na obniżonych o 5 m filarach. Most ma 5 przęseł i długość 445 m. Po moście przebiegają 4 tory kolejowe, łączące główne dworce kolejowe Warszawy. Dwa tory przeznaczone są dla ruchu dalekobieżnego, dwa pozostałe są zwykle używane przez pociągi podmiejskie. Most składa się w rzeczywistości z dwóch niezależnych pomostów wspierających się na wspólnych filarach, a na każdym z nich znajdują się po dwa tory.
most Łazienkowski – 1974
- Most Łazienkowski, dawniej im. gen. Zygmunta Berlinga – został otwarty 22 lipca 1974 razem z Trasą Łazienkowską po trzech latach budowy. Most otwierano jak zwykle bardzo hucznie, jednak okazało się, że nie został solidnie zbudowany. Pierwszego remontu doczekał się już kilka lat po otwarciu. Co kilka lat miały miejsce kolejne remonty. Na początku XXI w., po wykonaniu ekspertyz obiektów mostowych w Warszawie, stwierdzono katastrofalny stan wszystkich łącznic łączących most Łazienkowski z wałem Miedzeszyńskim oraz Wisłostradą. W latach 2002-2008 zamknięto zjazdy z mostu na wał Miedzeszyński, zburzono i wybudowano je od nowa. Obecnie most Łazienkowski jest drugim co do wielkości ruchu mostem w Warszawie – dziennie przejeżdża po nim 110 tys. samochodów. Przed oddaniem do użytku mostu Siekierkowskiego był najbardziej wysuniętym na południe mostem w Warszawie z natężeniem ruchu ok. 130 tys. samochodów dziennie.
most im. gen. Stefana Grota-Roweckiego – 1981
- Most został zbudowany w latach 1977-1981 jako część Trasy Toruńskiej i Etapowej obwodnicy Warszawy. Most jest obok mostu Siekierkowskiego jednym z największych mostów Warszawy. Ma 645 m długości. Składa się z dwóch niezależnych konstrukcyjnie części, z których każda ma po cztery pasy ruchu. Wg pomiarów ruchu z 2011 przez most przejeżdżało ok. 147 tys. samochodów dziennie, co jest wynikiem największym spośród wszystkich warszawskich mostów[1]. W najbliższych latach GDDKiA planuje przebudowę Trasy Toruńskiej wraz z mostem do parametrów drogi ekspresowej, przy jednoczesnym poszerzeniu mostu do dziesięciu pasów ruchu (po pięć w każdą stronę).
most Syreny – 1985-2000
- Został zbudowany w 3 miesiące w 1985 r. przez żołnierzy LWP jako most zastępczy na czas remontu mostu Poniatowskiego. Po zakończeniu remontu mostu Poniatowskiego postanowiono go pozostawić na czas remontu mostu Śląsko-Dąbrowskiego. W międzyczasie ruch samochodów w Warszawie wzrósł na tyle, że postanowiono po zakończeniu tych remontów, pozostawić most Syreny w eksploatacji do czasu budowy nowej przeprawy przez Wisłę. Łączył okolice ul. Tamka i wybrzeże Szczecińskie. Zbudowany właściwie z dwóch mostów o szerokości 6 metrów. Służył jako rozwiązanie prowizoryczne jeszcze do 22 września 2000 roku i został zastąpiony 6 października tego roku mostem Świętokrzyskim.
most Świętokrzyski – 2000
- Most został otwarty 6 października 2000 roku. Łączy Powiśle z Pragą w okolicach Portu Praskiego. Most razem z wiaduktem ma długość 477 metrów, po dwa pasy ruchu w każdą stronę i dwa pasy dla pieszych i rowerzystów. Konstrukcja podwieszana, wsparta na pylonie, na którym zaczepiono 48 lin podtrzymujących jego płytę. Budowa mostu wiązała się z zamierzeniami intensywnej zabudowy okolic Portu Praskiego przez współfinansującą inwestycję firmę Elektrim, a także miasteczka uniwersyteckiego na Powiślu. Ponieważ plany te nie zostały zrealizowane, a most jest słabo połączony z większymi arteriami komunikacyjnymi (miał obsługiwać ruch lokalny) jego obecne wykorzystanie jest nieznaczne. Z tego powodu most ten przez wielu Warszawiaków uważany jest za niepotrzebny (a przynajmniej mniej potrzebny niż np. most Północny). Budzi zatem największe kontrowersje spośród wszystkich warszawskich mostów. Trzeba jednak zaznaczyć, że most ten doskonale spina ścisłe centrum miasta z Pragą, dzięki czemu ułatwia dojazdy z/do pracy. Ponadto jest to najlepiej przystosowany do potrzeb rowerzystów most w Warszawie. Obecnie doskonale wrósł w krajobraz warszawski i stał się jednym z symboli miasta.
most Siekierkowski – 2002
- Został oddany do użytku 21 września 2002 roku. Jego budowa wraz z drogami dojazdowymi trwała 2 lata. Most i Trasa Siekierkowska jest arterią łączącą węzeł komunikacyjny u zbiegu ulic Czerniakowskiej i Witosa na Mokotowie ze skrzyżowaniem ulic Ostrobramskiej, Marsa i Płowieckiej w dzielnicy Wawer. Cała konstrukcja mostu jest podwieszana, na dwóch pylonach w kształcie litery H. Most nie posiada żadnych podpór w nurcie rzeki. Most składa się z dwóch jezdni o trzech pasach ruchu w każdą stronę. Dla ruchu pieszego i rowerowego wybudowane zostały chodniki i drogi rowerowe.
most Marii Skłodowskiej-Curie (Północny) - 2012
- Na początku 2002 roku gminy Bielany i Białołęka podpisały z miastem porozumienie dotyczące przygotowań do budowy przeprawy. W 2009 roku została podpisana umowa na budowę i rozpoczęły się prace. Most Północny został wybudowany w ciągu Trasy Mostu Północnego. Ma poprawić komunikację Białołęki (w szczególności Tarchomina i Nowodworów) z lewobrzeżną częścią miasta. Przed jego powstaniem ruch kołowy z tej dzielnicy koncentrował się na najbardziej zatłoczonym warszawskim moście Grota-Roweckiego, zaś najbliższą przeprawą dla komunikacji tramwajowej był odległy most Gdański. Na zachodnim brzegu Wisły most znajduje się na przedłużeniu ul. Zgrupowania AK "Kampinos" (dawniej ul. Wincentego Pstrowskiego) a na wschodnim ul. Obrazkowej.
[edytuj] Mosty planowane
- Według oficjalnych planów Miasta Stołecznego Warszawy przewiduje się obecnie budowę 5 dodatkowych przepraw mostowych. W pierwszej kolejności ma być wybudowany most Krasińskiego a następnie prawdopodobnie most Południowy. Do roku 2020 ma być zbudowany także most na zaporze. Po roku 2020 mają być wybudowane dwa mosty śródmiejskie.
- Oprócz tego inne instytucje także projektują dodatkowe przeprawy. Na przykład Tramwaje Warszawskie projektują w dalekosiężnych (po roku 2020) planach dodatkową przeprawę. Most ten miałby znajdować się nieco na północ od Siekierkowskiego i w przybliżeniu łączyć Bananową na lewej i Fieldorfa po prawej stronie Wisły. Przeprawa ta miałaby być częścią projektowanej linii tramwajowej przebiegającej ulicami Zamieniecką, Fieldorfa, Bananową i dalej aż do projektowanej pętli przy ulicy Bartyckiej. Budowa linii tramwajowej do Wilanowa z odnogą do ul. Bartyckiej planowana jest na lata 2010-2020 i jest dość prawdopodobna, jednak budowa kolejnej przeprawy wydaje się być obecnie wyłącznie na planach i jej budowa jest obecnie mało prawdopodobna. Ponieważ most ten jest wyłącznie w planach Tramwajów Warszawskich, trudno powiedzieć jakie innego typu (poza tramwajowymi) pasy ruchu miałby się na nim znajdować.
most Południowy – 2013-2017
- Popularna nazwa planowanego mostu autostradowego w ciągu planowanej Południowej Obwodnicy Warszawy. Zlokalizowany będzie na południe od Powsinka i Bartyk na lewym brzegu Wisły i na południe od Julianowa na prawym. Według obecnych planów jest to most, który zostanie wykonany w następnej kolejności po Moście Skłodowskiej-Curie.
most Krasińskiego – 2011-2015
- Most Krasińskiego ma łączyć ulicę Krasińskiego na Żoliborzu z Budowlaną na Targówku i ma być częścią tzw. Trasy Krasińskiego. Prawdopodobnie po stronie praskiej zbudowany będzie wiadukt długości porównywalnej z mostem, który pozwoli poprowadzić trasę ponad terenami po prawej stronie Wisły. Prawdopodobnie miałby się łączyć z planowanym Traktem Nadwiślańskim i przebiegać bez połączenia nad ulicą Jagiellońską. Jego usytuowanie jest prawie dokładnie pośrodku sąsiednich mostów. Ma być mostem drogowo-tramwajowym (dwupasmowa jezdnia i tory tramwajowe) z ciągiem pieszym i drogą rowerową. Most ma mieć długość 722 metrów. Władze Warszawy zapowiedziały na 2007 rok ogłoszenie przetargu na budowę mostu[potrzebne źródło].
most na zaporze – około 2015
- Nazwa "most na zaporze" wywodzi się z planowanego w latach 80. XX w. stopnia wodnego, jaki miał powstać na Wiśle. Naturalne wydawało się poprowadzenie na nim przeprawy drogowej, dlatego też w planach zarezerwowano dojazdy do zapory, które pozostają na mapach do dziś. Trasa miała biec od ul. Augustówka w Wilanowie koło elektrociepłowni Siekierki, krzyżować się z Wałem Miedzeszyńskim w okolicach ul. Chodzieskiej i dalej koło cmentarza w Zerzeniu prowadzić aż do centrum Międzylesia przez wiadukt nad torami linii otwockiej. Koncepcja tamy na Wiśle upadła, jednak pomysł Mostu na zaporze odkurzył w 1997 r. zarząd Wawra. W tych latach powstanie mostu Siekierkowskiego było wątpliwe i jedynym sposobem na podniesienie atrakcyjności Wawra dla inwestorów był pomysł budowy Mostu na Zaporze. Ani ówczesnej gminy Wawer, ani miasta Warszawy nie było jednak wówczas stać na budowę mostu w tym miejscu. Most ma zostać wykonany do roku 2020.
mosty śródmiejskie – po 2020
- Mosty są przewidywane w bardzo dalekich planach, dlatego żaden z nich nie ma nawet nazwy (dlatego bywają nazywane śródmiejskimi lub staromiejskimi). Przewidywany rok budowy mostów także nie jest znany (wg obecnych planów wiadomo, że mają być wybudowane po roku 2020). Oba mosty mają łączyć Śródmieście (Stare Miasto i Mariensztat) z Pragą Północ. Mosty mają być zbudowane blisko mostu Śląsko-Dąbrowskiego i pełnić rolę wyłącznie połączenia lokalnego (lub awaryjnego). Według znanych planów nie przewiduje się wprowadzania na nich ruchu tramwajowego. Jeden z mostów ma być przedłużeniem praskiej ulicy Ratuszowej, a drugi ulicy Okrzei. Mosty są w bardzo dalekosiężnych planach i nie przewiduje się ich budowy w ciągu najbliższych 20 lub nawet więcej lat.
[edytuj] Podział funkcyjny
W tabeli przedstawiono ilość różnych typów pasów ruchu. Uwagi:
- W nawiasach przedstawiono ilość planowanych pasów ruchu.
- Strzałkami oznaczono kolejne zmiany ilości pasów.
- Literą N oznaczono pasy niewydzielone, tj. tory tramwajowe niewydzielone z jezdni lub drogi rowerowe niewydzielone z chodnika.
- Najstarsze mosty nie miały wydzielonych pasów i dlatego dane te nie są umieszczone. Mosty te miały jedna wspólną przestrzeń dla poruszania się pieszych i wozów konnych.
[edytuj] Lokalizacja
Mosty w Warszawie
drogowe
kolejowe
drogowo-kolejowe
projektowane
Na mapie zaznaczono lokalizację istniejących obecnie oraz planowanych mostów kolejowych i drogowych w Warszawie. Mosty drogowe zaznaczono na odcinku pomiędzy najbliższymi zjazdami.
| 9 | most Skłodowskiej-Curie (Północny) |
| 8 | most Grota-Roweckiego |
| 7 | most Gdański |
| 6 | most Śląsko-Dąbrowski |
| 5 | most Świętokrzyski |
| 4 | most średnicowy |
| 3 | most Poniatowskiego |
| 2 | most Łazienkowski |
| 1 | most Siekierkowski |
[edytuj] Podział ze względu na usytuowanie
W zestawieniu przedstawiono miejsca usytuowania mostów w kolejności od południa (z biegiem Wisły). Nie uwzględniono mostów łyżwowych i pontonowych, które budowane były na krótko w różnych miejscach oraz innych przepraw tymczasowych.
Ursynów – Miedzeszyn
- Przy południowej granicy Warszawy ma powstać most Południowy. Będzie on łączył Wilanów i Wawer w okolicach osiedli Bartyki na Wilanowie i Julianów w Wawrze. Ma być częścią planowanej drogi ekspresowej S2.
Siekierki – Międzylesie
- Kolejnym projektowanym mostem jest most na zaporze. Podobnie jak Południowy ma łączyć Wilanów i Wawer, ale mieć znaczenie bardziej lokalne. Na lewym brzegu Wisły ma przebiegać bardzo blisko Siekierkowskiego, jednak na prawym zupełnie się od niego oddalać aż do ulicy Chodzieskiej.
Siekierki – Gocław
- W tym miejscu powstał już w okresie międzywojennym planowano przeprawę mostową. Projekt zrealizowano dopiero w 2002 roku budując Most Siekierkowski. Znajduje się tu duże zakole Wisły, dzięki czemu most przebiega w dość charakterystyczny sposób. Na lewym brzegu przechodzi z dala od gęstej zabudowy, poza tym jako jedyny z istniejących i planowanych mostów przebiega bardziej w kierunku północ-południe, niż wschód-zachód.
Ochota – Grochów
- Most Łazienkowski oddano do użytku w 1974 r. jako część Trasy Łazienkowskiej. Jest ważną trasą przelotową łączącą aleję Armii Ludowej po lewej i aleję Stanów Zjednoczonych po prawej stronie Wisły. Przebiega zarówno nad rzeką jak i nad szerokim starorzeczem.
Solec – Saska Kępa
- Most Poniatowskiego zbudowano po raz pierwszy w 1914 r. wraz z wiaduktem długości większej niż sam most, który to wiadukt przebiegał nad niżej położonym Solcem. W 1915 wycofujące się z Warszawy wojska rosyjskie wysadziły cztery przęsła mostu. Stosunkowo szybko odbudowano je prowizorycznie, ale po roku konstrukcja spłonęła. Most w całości odbudowano dopiero w 1926 r. Ponownie został zniszczony przez Niemców w 1944 r. i odbudowano go po wojnie w 1946 r. W latach 1963-66 oraz 1985-90 most przeszedł przebudowy i remonty.
Kolej Średnicowa
- Most średnicowy został zbudowany w latach 1921-1931 w celu połączenia dworca Głównego z dworcem Terespolskim (Wschodnim). 13 września 1944 most został wysadzony przez wycofujących się z Pragi Niemców. W latach 1945-1949 most został w zmienionej postaci odbudowany, na obniżonych o filarach.
Powiśle – Port Praski
- Most w tym miejscu miał powstać według dawnych planów PRL. Początkowo planowano go nawet wcześniej niż most Łazienkowski.
- Pierwszy raz stanął w tym miejscu w 1985 r. most Syreny, jako tymczasowa przeprawa na czas remontu mostu Poniatowskiego. Po zakończeniu remontu mostu Poniatowskiego postanowiono go pozostawić na czas remontu mostu Śląsko-Dąbrowskiego. W międzyczasie ruch samochodów w Warszawie wzrósł na tyle, że postanowiono po zakończeniu tych remontów, pozostawić most Syreny w eksploatacji do czasu budowy nowej przeprawy przez Wisłę.
- We wrześniu 2000 r. został zastąpiony przez most Świętokrzyski, a następnie rozmontowany. Most Świętokrzyski stoi kilkadziesiąt metrów na północ od swojego poprzednika – mostu Syreny.
Mariensztat – Praga
- W 1775 roku u wylotu ulicy Bednarskiej wybudowano most Ponińskiego. W 1794 po rzezi Pragi przez Rosjan, naczelnik powstania kościuszkowskiego Tomasz Wawrzecki nakazał most spalić, by uniemożliwić przedostanie się wroga na lewy brzeg Wisły.
- Most w tym miejscu projektowano już w okresie międzywojennym, jednak z powodu wybuchu wojny planów nie zrealizowano.
- W przybliżeniu w miejscu starego mostu ma po roku 2020 powstać południowy z projektowanych mostów śródmiejskich.
Stare Miasto – Praga
- Most Kierbedzia oddano do użytku w 1864 i był pierwszym stałym warszawskim mostem. Łączył Stare Miasto na południu od murów z Pragą. W 1915 wycofujące się z warszawy wojska rosyjskie wysadziły dwa środkowe przęsła. Most został odbudowany w 1916. Został ponownie zniszczony 13 września 1944 przez wojska niemieckie.
- W latach 1947-1949 na ocalałych po II wojnie światowej filarach mostu Kierbedzia wybudowano most Śląsko-Dąbrowski. Nazwa mostu ma upamiętniać wkład Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego w odbudowę stolicy. W latach 1992-1993 przeszedł generalny remont.
Nowe Miasto – Praga
- Rozpoczęcie budowy mostu Zygmunta Augusta nastąpiło w 1568, a budowa została zakończona w 1573 roku przez. Most służył mieszkańcom przez okres 30 lat. Zawalił się pod naporem wiosennej kry. Most umiejscowiony był przy północnych murach Starego Miasta i prowadziła do niego Ulica Mostowa, która istnieje do dziś.
- W przybliżeniu w miejscu starego mostu ma po roku 2020 powstać północny z projektowanych mostów śródmiejskich.
Cytadela – Praga
- Most przy Cytadeli budowano został otwarty w 1875 r. Górą biegł tor kolejowy będący częścią tzw. Kolei Obwodowej, a jezdnia dolna była przeznaczona do ruchu pieszego i kolejowego.
- Most ten okazał się jednak niewystarczający głównie z powodu posiadania tylko jednego toru kolejowego. Z tego powodu już w 1908 r. wybudowano drugą część mostu, dzięki czemu most posiadał już 2 tory kolejowe i 2 jezdnie dla pojazdów i pieszych. Został zburzony już w 1915 r.
- Na filarach mostu przy Cytadeli, w 1959 r. stanął most Gdański. Współczesne części mostu stoją w miejscu swoich przedwojennych odpowiedników. Most drogowy łączy lewobrzeżną ul. Słonimskiego z prawobrzeżną ul. Starzyńskiego i jest częścią tzw. Obwodnicy Śródmiejskiej. Część kolejowa także stoi na miejscu przedwojennego odpowiednika i ma 2 tory kolejowe.
Żoliborz – Targówek
- Most w tym miejscu projektowano już w okresie międzywojennym, jednak z powodu wybuchu wojny planów nie zrealizowano.
- Most Krasińskiego ma łączyć ulicę Krasińskiego na Żoliborzu z Budowlaną na Targówku. Prawdopodobnie po stronie praskiej zbudowany będzie wiadukt długości porównywalnej z mostem, który pozwoli poprowadzić trasę ponad terenami po prawej stronie Wisły. Jego usytuowanie jest prawie dokładnie po środku sąsiednich mostów. Ma być mostem drogowo-tramwajowym i być m.in. częścią Małej Obwodnicy Tramwajowej oraz nowej wersji Obwodnicy Śródmiejskiej.
Marymont – Targówek/Białołęka
- Pierwsze projekty mostu w tym miejscu powstały w latach 60. XX wieku. Most im. gen. Stefana Grota-Roweckiego został oddany w roku 1981 r. Most powstał jako część Trasy Toruńskiej, która natomiast jest częścią Obwodnicy Etapowej Warszawy. W najbliższych latach GDDKiA planuje przebudowę Trasy Toruńskiej wraz z mostem do parametrów drogi ekspresowej.
Bielany – Białołęka
- Most Marii Skłodowskiej-Curie (Północny) został zbudowany w ciągu planowanej Trasy Mostu Północnego, dla poprawy komunikacji Białołęki z lewobrzeżną częścią miasta. W przybliżeniu łączy obecną ul. Zgrupowania AK "Kampinos" (dawniej ul. Pstrowskiego) na Bielanach z Obrazkową na Tarchominie. W lewobrzeżnej części łączy się z wielopoziomowym skrzyżowaniem Pułkowej, Marymonckiej, Zgrupowania AK "Kampinos" (d. Pstrowskiego) i wybrzeża Gdyńskiego.
[edytuj] Natężenie ruchu
Uwagi:
- Najbardziej obciążonym mostem jest pod każdym względem most Grota-Roweckiego, a drugim w kolejności - Łazienkowski. Po wybudowaniu mostu Skłodowskiej-Curie, most Grota-Roweckiego zostanie prawdopodobnie odciążony, ale potem ma zostać poszerzony i będzie nim biegła trasa S8, tak więc jego obciążenie ponownie wzrośnie.
- Do czasu wybudowania mostu Siekierkowskiego najbardziej obciążoną przeprawą był most Łazienkowski.
- Po wybudowaniu tunelu Wisłostrady w rejonie mostu Świętokrzyskiego ruch na przeprawie zmniejszył się ze względu na brak bezpośredniego z połączenia z Wisłostradą. Wcześniej najmniej wykorzystywanym mostem był most Gdański, obecnie jest nim most Świętokrzyski. Po wybudowaniu estakad nad Rondem Starzyńskiego dysproporcja powiększyła się jeszcze bardziej.
- Natężenie ruchu na moście Śląsko-Dąbrowskim spadło po wydzieleniu torowiska tramwajowego i ograniczeniu ruchu samochodowego do jednego pasa w każdą stronę.
- Regułą jest, że na warszawskich mostach większe natężenie ruchu występuje w szczycie porannym w kierunku ze wschodu na zachód (do dzielnic śródmiejskich), a w szczycie popołudniowym - z zachodu na wschód.
Zestawienie w tabeli wykonano na podstawie badań opublikowanych przez Zarząd Dróg Miejskich[2][3].
| nazwa mostu | Średnia liczba pojazdów na dobę | Udział procentowy w ruchu na mostach | Pojazdów na godzinę w szczycie porannym w październiku 2005 |
| w 2000 | w 2003 | w 2007 | w 2008 | w 2009 | Zmiana 2000-2003 (%) | Zmiana 2003-2007 (%) | w 2000 | w 2003 | w 2007 | w 2008 | w 2009 | Zmiana 2000-2003 (p.p.) | Zmiana 2003-2007 (p.p.) | wschód-zachód | zachód-wschód | suma |
| most Siekierkowski | – | 61218 | 88737 | 97204 | 101644 | – | + 57,13 | 0,00 | 11,78 | 16,58 | 17,80 | 18,00 | + 11,78 | + 4,80 | 2444 | 1247 | 3691 |
| most Łazienkowski | 162327 | 135076 | 128855 | 134870 | 131072 | – 17,00 | – 3,17 | 33,24 | 25,99 | 24,08 | 24,70 | 23,21 | – 1,91 | – 7,25 | 3395 | 3742 | 7137 |
| most Poniatowskiego | 66174 | 54369 | 43820 | 51980 | 59733 | – 17,84 | – 19,40 | 13,55 | 10,46 | 8,19 | 9,52 | 10,58 | – 3,09 | – 2,27 | 3775 | 1947 | 5722 |
| Syreny i Świętokrzyski | 51925 | 29214 | 33725 | 34306 | 45522 | – 43,74 | + 15,44 | 10,63 | 5,62 | 6,30 | 6,28 | 8,06 | – 5,01 | + 0,68 | 681 | 903 | 1584 |
| most Śląsko-Dąbrowski | 56540 | 55560 | 37015 | 37696 | -
remont | – 1,73 | – 33,38 | 11,58 | 10,69 | 6,92 | 6,90 | - | – 0,89 | – 3,77 | 2695 | 1732 | 4427 |
| most Gdański | 39243 | 38165 | 54631 | 55144 | 62507 | – 2,75 | + 43,14 | 8,04 | 7,35 | 10,21 | 10,10 | 11,07 | – 0,69 | + 2,86 | 2317 | 1746 | 4063 |
| most Grota-Roweckiego | 112106 | 145965 | 148377 | 134935 | 164171 | + 30,20 | + 1,65 | 22,96 | 28,09 | 27,73 | 24,71 | 29,07 | + 5,14 | + 0,36 | 8187 | 4302 | 12489 |
[edytuj] Podział wg klasyfikacji drogowej
W rozdziale ujęto wyłącznie mosty drogowe, zatem bez średnicowego i części kolejowej Gdańskiego.
[edytuj] Stan obecny
- Drogi główne ruchu przyspieszonego:
- Drogi zbiorcze:
[edytuj] Stan planowany
- Drogi ekspresowe:
- Drogi główne ruchu przyspieszonego:
- Drogi główne:
- Drogi zbiorcze:
- Drogi lokalne:
[edytuj] Mosty poza Warszawą
Nowy Dwór Mazowiecki i Góra Kalwaria
- W powyższych zestawieniach nie uwzględniono mostów na Wiśle znajdujących się poza granicami Warszawy, gdyż w pobliżu miasta nie ma żadnego. Najbliższa przeprawa na północ jest w Nowym Dworze Mazowieckim (DK85), a na południu obok Góry Kalwarii (DK50). Są one na tyle oddalone od miasta, że nie wpływają w zauważalny sposób na miejscowy ruch i układ drogowy.
Łomianki – Jabłonna
- Na uwagę zasługuje planowana budowa mostu przy granicach Warszawy – miałby on łączyć Jabłonnę i Łomianki. Most ten jest od lat w planach zagospodarowania przestrzennego zarówno lokalnych jak i wojewódzkich, jednak jego zbudowanie jest w najbliższych latach wątpliwe ze względów finansowych. Most miałby być połączeniem trasy DK61 z Augustowa z DK7 z Gdańska, zatem miałby on wpływ na ruch pojazdów w mieście.
Ciszyca (gmina Konstancin-Jeziorna) – Józefów
- Planowane jest także zbudowanie mostu przy południowej granicy Warszawy. Miałby on charakter lokalny, łącząc gminy Konstancin-Jeziorna i Józefów. Wykonanie przeprawy w tym miejscu jest możliwe przy udziale funduszy z Unii Europejskiej, jednak ze względu na planowany przebieg przez rezerwat przyrody - Wyspy Świderskie oraz w pobliżu kolejnego rezerwatu - Wysp Zawadowskich istnieją przeciwnicy, którzy obawiają się degradacji środowiska tym bardziej, że Dolina Środkowej Wisły, której leżą oba rezerwaty należy do sieci obszarów Natura 2000. Co ciekawe most planowany był tu od lat, po obu stronach do Wisły dochodzi droga wojewódzka nr 721 i jakby urywa się przy brzegach rzeki. W latach 1939-44 istniały w tym miejscu dwie konstrukcje mostowe, zniszczone podczas działań wojennych najpierw przez Niemców, a potem przez Sowietów.
Gassy (gmina Konstancin-Jeziorna) – Karczew
- Praktycznie taka sama sytuacja drogowa jest między Gassami a Karczewem, na południowym skraju rezerwatu Wyspy Świderskie. Po obu stronach rzeki znajdują się fragmenty drogi wojewódzkiej nr 712. Do lat 60-tych XX wieku funkcjonował w tym miejscu dogodny przewóz promowy, łączący mieszkańców obu brzegów Wisły.
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Mosty w Warszawie |
|---|
| | Istniejące | |  | | | Historyczne | | | | Projektowane | |
|
.jpg)
