| Mszana Dolna | |||
 Mszana Dolna, ul. Św. Maksymiliana Marii Kolbego | |||
| |||
| Państwo |  Polska | ||
| Województwo | małopolskie | ||
| Powiat | limanowski | ||
| Gmina | gmina miejska | ||
| Prawa miejskie | 1952 | ||
| Burmistrz | Tadeusz Filipiak | ||
| Powierzchnia | 27,1 km² | ||
| Wysokość | 400-968 m n.p.m. | ||
| Ludność (2010) • liczba • gęstość | 7605[1] 280,6 os./km² | ||
| Strefa numeracyjna | +48 18 | ||
| Kod pocztowy | 34-730 | ||
| Tablice rejestracyjne | KLI | ||
Położenie na mapie Polski   Mszana Dolna | |||
| Na mapach: | |||
| TERC (TERYT) | 2121607021 | ||
Urząd miejski ul. Piłsudskiego 234-730 Mszana Dolna | |||
 Multimedia w Wikimedia Commons | |||
 Hasło Mszana Dolna w Wikisłowniku | |||
| Strona internetowa | |||
Mszana Dolna – miasto w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. W latach 1934-1952 była to gmina Mszana Dolna I. Jest siedzibą Gminy Mszana Dolna.
Spis treści |
Mszana Dolna leży w zachodniej części Beskidu Wyspowego w zlewisku rzeki Raby, 50 km na południe od Krakowa, 50 km na północ od Zakopanego i 12 km na północny wschód od Rabki. Jest światowym przykładem okna tektonicznego. Kotlina, w której miasto jest położone, otoczona jest szczytami Gorców i Beskidu Wyspowego: Lubogoszcz, Czarny Dział, Grunwald, Kobyla Głowa, Luboń Wielki (1022 m n.p.m.) i Szczebel.
Przez miejscowość przechodzi ważny szlak komunikacyjny, droga krajowa nr 28, zwana także trasą karpacką.
Według danych z 2002[2] Mszana Dolna ma obszar 27,1 km², w tym:
Miasto stanowi 2,85% powierzchni powiatu.
Według danych z 30 czerwca 2004[3] miasto miało 7431 mieszkańców.
Dane z 30 czerwca 2004[1] [3]:
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| populacja | 7605 | 100 | 3980 | 52,3 | 3625 | 47,7 |
| gęstość zaludnienia (mieszk./km²) | 280,6 | 146,8 | 133,8 | |||
Pierwszy dokument wzmiankujący Mszanę Dolną pochodzi z 1365. Jej lokacja w poł. XIV w. była zasługą Kazimierza Wielkiego. Prawa miejskie otrzymała jako Kinsbark (Königsberg) pod koniec panowania tego władcy lub pod koniec XIV w. decyzją Władysława Jagiełły. Jednak już w XV w. osada utraciła prawa miejskie, a pozostałość po mieście Kinsbark, zwana Mieściskiem, została w 1464 włączona do istniejącej równolegle starej wsi Mszany[4]. Podczas potopu szwedzkiego miasto zostało doszczętnie zburzone. Istnieją też źródła z 1254 roku mówiące o rzece Mszanka figurującej pod nazwą Mschena[5]. Według niektórych źródeł słowo Mszana jest nazwą topograficzną i pochodzi od słowa Mech[6]. Warto w tym miejscu też wspomnieć o miejscowości Mszana Górna. W dzisiejszych okolicach Mszany Dolnej istniały też miejscowości takie jak: Słomka (ap. Słona) i Gronoszowa[6][5].
W 1772, w wyniku I rozbioru Polski miejscowość przeszła pod władzę Austrii.
W rejonie miasta działania obronne w Kampanii wrześniowej prowadziła 10 Brygada Kawalerii pułkownika Stanisława Maczka. Dnia 4 września 24 Pułk Ułanów, wspomagany przez kompanię czołgów Vickers natarł z zaskoczenia na Niemców zdobywając wzgórza w rejonie Kasiny Wielkiej i Mszany Dolnej. Podczas ataku zniszczono 3 wrogie czołgi. Dwa silne niemieckie kontrataki pancerne odrzuciły ułanów na poprzednie pozycje, którzy nazajutrz wycofali się[7]. W czasie II wojny światowej miasto straciło ok. 1/3 ludności. Niedaleko ul. Kościuszki i Mroza jest mogiła 881 Żydów z Mszany i okolic, zamordowanych przez hitlerowców 19 sierpnia 1943 r. W Kronice Mszany Dolnej zanotowano, że Żydzi przeczuwali nadchodzącą tragedię. Ludność ta od pierwszych tygodni okupacji była traktowana w okrutny sposób. Ulubioną rozrywką burmistrza było obcinanie im bród i pejsów. Wydawał często zarządzenia, by wszyscy Żydzi o godzinie 4 rano gromadzili się w rynku. Ustawiał ich w rzędy i komenderując prowadził z nimi męczącą gimnastykę. Trwało to kilka godzin, a doprowadzonych do kresu sił kazał polewać zimną wodą[8].
W 1952 ponownie przyznano Mszanie Dolnej prawa miejskie.
Miejscowość położona u podnóży dużych szczytów Beskidu Wyspowego jest atrakcyjna turystycznie. Ma bazę noclegową i infrastrukturę turystyczną. Z miejscowości wychodzą liczne szlaki turystyczne:
– czerwony przez przełęcz Glisne na Luboń Wielki – czerwony przez Lubogoszcz do Kasiny Wielkiej
– żółty przez Czarny Dział na Ćwilin
– zielony na Lubogoszcz – zielony przez Kobylicę na Jasień
– czarny z Lubogoszczy przez Mszanę Dolną i Szczebel do Lubnia
| |||||||||||
| |||||||||||||
| ||||||||||||||||||||
| |||||||||||||
