Muzyka poważna – w potocznym znaczeniu muzyka tworzona w celach artystycznych, w przeciwieństwie do muzyki rozrywkowej i ludowej.
Obiegowy podział historii muzyki poważnej na epoki jest podobny jak w literaturze i sztukach pięknych. W specjalistycznych publikacjach stosuje się jednak inne podziały.
[edytuj] Charakterystyka
Do muzyki poważnej zalicza się gatunki przeznaczone tylko do słuchania (np. symfonia, fuga, koncert), nie zalicza się zaś muzyki do tańca (np. polonez, walc) i muzyki filmowej.
Według innego podziału muzykę klasyczną (poważną) od każdej innej odróżniają:
- instrumentarium; wyłącznie instrumenty, z których dźwięk uzyskuje się w sposób mechaniczny; brak instrumentów elektrycznych i elektronicznych; wyjątkiem są tu instrumenty, których zasada działania oparta jest na mechanice, a elementy elektryczne zostały wprowadzone dla uproszczenia obsługi instrumentu, ale bez zmiany jego brzmienia (np. modyfikacje organów w wielu kościołach)
- czerpanie (w różnym zakresie) z klasycznych form muzycznych (sonata, opera, symfonia, preludium itp.)
- oryginalność treści; brak np. tzw. "cytatów" (zapożyczeń z innych dzieł, utworów) występujących często w muzyce filmowej. Nie oznacza to jednak całkowitego braku zapożyczeń. Przykładowo: szczególnie częste w XIX w. były zapożyczenia i inspiracje muzyką ludową (np. duża część twórczości Fryderyka Chopina – walce, polonezy i inne)
- dzieła klasyczne są zapisywane w formie partytur (zapis oparty na nutach), w zasadzie brak improwizacji (odmiennie niż np. w jazzie)
- współczesna muzyka klasyczna jest kontynuatorką wielowiekowej europejskiej tradycji muzycznej. Nie oznacza to braku nowatorstwa czy zamknięcia w schematach, jednak ma pewne wielopłaszczyznowe konsekwencje. Część z nich została już wymieniona wyżej. Inne to np. ogólnie przyjęty sposób dotyczący np. miejsca publicznego jej wykonywania, zachowanie słuchaczy i inne.
[edytuj] Krytyka terminu
Pewne środowiska niepowiązane zawodowo z fachem [[muzykologia|muzykologa] uznają narzucający przez termin podział na muzykę poważną i rozrywkową za sztuczny i niepotrzebny. Przeciwnicy stosowania takiego rozróżnienia argumentują, że muzyka zawsze pełniła funkcję użytkową oraz przedstawiają przykłady form muzycznych lub stylów w muzyce rockowej, które jakoby wymykały się takiej klasyfikacji.[potrzebne źródło]
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
| Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi:
w tej sekcji powinny znaleźć się tylko te pozycje, które zostały wykorzystane przy pisaniu hasła.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
- J. M. Chomiński, K. Wilkowska-Chomińska Historia muzyki, t. 1-2, PWM, Kraków 1989 i 1990
- D. Gwizdalanka Historia muzyki, cz. 1 i 2, PWM Kraków 2005 i 2006
- M. Kowalska ABC historii muzyki, Musica Iagellonica, Kraków 2001
- Encyklopedia muzyczna PWM. Część biograficzna, ukazuje się od 1979 - Kraków, PWM
- Encyklopedia muzyki, red. A. Chodkowski, Warszawa (PWN) 2006 (oraz poprzednie wydania)
- Leksykon muzyki od A do Ż. Warszawa (Muza) 1995
- E. Fubini Historia estetyki muzycznej, Kraków, Musica lagellonica 1997
- N. Cook Muzyka, Prószyński i s-ka, Warszawa, 1998
- E. Macan Progresywny u-rock, C&T, Toruń, 2001
