| Nagroda Akademii Filmowej | |
 84. ceremonia wręczenia Oscarów | |
| Prezenter | Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej |
| Lokalizacja |  Stany ZjednoczoneKodak Theatre w Hollywood |
| Pierwsze rozdanie | 16 maja 1929 (przyznanie nagród za lata 1927/1928) |
 Galeria w Wikimedia Commons | |
| Oficjalna strona internetowa | |
Nagroda Akademii Filmowej – powszechnie znana jako Oscar (ang. Oscar lub Academy Awards) – doroczna nagroda przyznawana przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej [1] (Academy of Motion Picture Arts and Sciences) w dziedzinie filmu. Została ufundowana w 1927 roku.
Nagradzane są wstępnie nominowane filmy, których premiera nastąpiła w roku kalendarzowym poprzedzającym przyznanie nagrody. Uroczystość wręczenia Oscarów odbywa się zwykle wczesną wiosną. Oscary, z wyłączeniem jednej kategorii, przyznawane są przeważnie filmom anglojęzycznym. Ceremonia rozdania Oscarów od 2002 roku odbywa się w Teatrze Kodaka w Hollywood. Obecnie nagroda ta jest uznawana za najbardziej prestiżową nagrodę filmową, pomimo że dotyczy głównie kinematografii amerykańskiej.
Spis treści |
Nagrody Akademii Filmowej ufundowano w tym samym roku (1927), co samą Akademię, skupiającą amerykańskich filmowców. Pierwsze nagrody zostały zaprezentowane w 1929 roku w Hollywood Roosevelt Hotel przy udziale 250 osób, ówczesna gala trwała zaledwie 15 minut. Początkowo Oscary budziły umiarkowane zainteresowanie, a przedstawiciele mediów opuścili pierwszą galę jeszcze przed jej zakończeniem. Do zwiększenia popularności nagród przyczyniły się media, radio, a następnie telewizja. Podczas pierwszej dekady wyniki były podawane do gazet do publikacji o godzinie 23.00 w noc gali. Przestano stosować tę metodę, gdy Los Angeles Times zapowiedział zwycięzców zanim rozpoczęła się ceremonia. Do tego incydentu doszło w 1940 roku. W rezultacie od tego czasu Akademia stosuje zapieczętowane koperty do wyjawiania nazwisk zwycięzców. Poza kopertami zmieniło się także miejsce gali. Na początku lat 40. z hoteli uroczystość przeniesiono do teatrów. Pierwszym z teatrów, w jakich się odbyła był Grauman's Chinese Theatre, a odbywająca się w nim w 1944 roku ceremonia była pierwszą transmitowaną poza granice Stanów Zjednoczonych. Od 2002 roku nagrody są przyznawane w nowo zbudowanym Teatrze Kodaka. Pierwsze gale wręczenia nagród Akademii miały najczęściej miejsce na przełomie marca i kwietnia. Począwszy od roku 2004 uroczystości odbywają się w ostatnią niedzielę lutego (z wyjątkiem roku 2006). Ogłaszaną z dużym wyprzedzeniem datę ceremonii przekładano w 1938 roku z powodu powodzi, jakie nawiedziły Los Angeles, w 1968 z powodu pogrzebu Martina Luthera Kinga i w 1981 z powodu próby zabójstwa Ronalda Reagana[2].
Nagroda jest statuetką przedstawiającą rycerza opierającego się na dwuręcznym mieczu, stojącego na rolce filmu posiadającej pięć szprych, z której każda symbolizuje jedną z grup zawodowych reprezentowanych w Akademii: aktorów, scenarzystów, reżyserów, producentów i techników. Statuetka waży ok. 3,9 kg (8,5 funta) i ma ok. 35 cm (13,5 cala) wysokości. Wykonana jest z tzw. "britannium", czyli stopu cyny (93%), antymonu (5%) i miedzi (2%), pokrytego 24-karatowym złotem. Statuetkę zaprojektował Cedric Gibbons w 1928 r., a jej odlew wykonał rzeźbiarz George Stanley. Statuetki są wykonywane przez jedną z fabryk w Chicago. Oficjalnie nagroda Akademii nazywana jest Academy Award of Merit, jednak od roku 1931 używa się potocznej nazwy Oscar, która została uznana za oficjalną w 1939. Pochodzi ona według jednej z legend od uwagi wygłoszonej w roku 1931 przez Margaret Herrick, bibliotekarkę Akademii, która na widok statuetki stwierdziła, że przypomina jej wuja Oscara Pierce'a. Usłyszeć to miał hollywoodzki dziennikarz Sidney Skolsky, któremu bardzo spodobało się to określenie i zaczął go używać w felietonach. Inna legenda głosi, iż nazwę Oscar statuetce nadała aktorka Bette Davis.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
W 1929 roku po raz pierwszy Nagrody Akademii przyznano w 13 kategoriach. Obecnie Oscary są przyznawane w 24 kategoriach (w każdej z nich ogłasza się od 2 do 5 nominacji, oprócz kategorii "Najlepszy film" w której od 2009 roku nominuje się 10 filmów):
Dotychczas trzem filmom udało się zdobyć najwyższą dotąd liczbę jedenastu oscarowych statuetek. Rekordowi zdobywcy Oscarów to:
Choć 11 Oscarów dostały trzy filmy, to jedynie Władca Pierścieni otrzymał 100% nagród; Titanic nominowany był do 14 Oscarów, a Ben-Hur do 12.
Również trzem filmom udało się zdobyć pięć najważniejszych Oscarów (film, reżyseria, scenariusz, główna rola męska i kobieca):
Najwięcej, bo 14 nominacji, do nagrody otrzymały filmy:
Zdobywcy największej liczby nominacji:
Zdobywcy największej liczby nagród:
Osoby z największą liczbą nominacji, które nigdy nie zdobyły Oscara:
Najczęściej nagradzani aktorzy:
Najczęściej nominowany aktor:
Najczęściej nagradzana aktorka:
Najczęściej nominowana aktorka:
Najczęściej nagradzany reżyser:
Najczęściej nominowany reżyser:
Najczęściej nagradzany kraj w kategorii filmu obcojęzycznego:
Najczęściej nominowany kraj w kategorii filmu obcojęzycznego:
Najczęściej nagradzane filmy obcojęzyczne:
Najczęściej nominowany film obcojęzyczny:
Najmłodszy zdobywca Oscara:
Najstarszy zdobywca Oscara:
Zdobywca największej liczby statuetek podczas jednej edycji:
Zdobywca największej liczby nominacji podczas jednej edycji:
Zestawienie obejmuje kategorie, w których przyznawane są nominacje.
Najlepszy aktor pierwszoplanowy:
Najlepsza aktorka pierwszoplanowa:
Najlepszy aktor drugoplanowy:
Najlepsza aktorka drugoplanowa:
Najlepszy reżyser:
Filmy animowane nominowane w kategorii najlepszego filmu:
Tylko czterem kobietom w historii udało się zdobyć nominację w kategorii reżyseria:
Pierwsza kobieta, która zdobyła Oscara dla najlepszego reżysera:
Pierwsza Afroamerykanka, która zdobyła Oscara za rolę pierwszoplanową:
Pierwsza czarnoskóra artystka, która zdobyła Oscara:
Aktorki nominowane do Oscara pięć razy z rzędu:
Aktorzy nominowani do Oscara cztery razy z rzędu:
Aktorzy, którzy w dwóch kolejnych latach otrzymywali Oscary, to:
Polscy zdobywcy Oscarów:
Polskie filmy nominowane do Oscara w kategorii film nieangielskojęzyczny:
Polskie filmy nominowane do Oscara w kategorii film dokumentalny:
Polskie filmy nominowane do Oscara w kategorii krótkometrażowy film dokumentalny:
Polskie filmy nominowane do Oscara w kategorii krótkometrażowy film animowany:
Polskie filmy nominowane do Oscara w kategorii krótkometrażowy film aktorski:
