| Nandrolon |
|
| Nazewnictwo |
| Nomenklatura systematyczna (IUPAC) |
|---|
| 17β-Hydroksyestr-4-en-3-on |
|
| Inne nazwy i oznaczenia |
|---|
| Nandrolonum, Norandrostenolone, Nortestosterone, Nortestrionate, Oestrenolone |
|
| Ogólne informacje |
| Wzór sumaryczny | C18H26O2 |
| Masa molowa | 274,40 g/mol |
| Identyfikacja |
| Numer CAS | 434-22-0 |
| PubChem | 9904[1] |
| Podobne związki |
| Pochodne | cykloheksylopropionian, cyklopentanopropionian, dekanian, fenylopropionian, heksanian, heksyloksyfenylopropionian, propionian, undekanian, wodorobursztynian, laurynian, sól sodowa siarczanu |
|
| Klasyfikacja |
| ATC | A14 AB01 S01 XA11 |
Nandrolon (19-nortestosterone) – steryd anaboliczny, lek o działaniu anabolicznym i androgennym. Spośród 11-tu pochodnych nandrolonu najpopularniejszy jest dekanian, rzadziej fenylopropionian. W Polsce występował w latach 80. i 90. XX w. wieku jako fenylopropionian pod nazwą Nerabolil (Gedeon Richter, 25 mg.) importowany z Węgier. Obecnie oficjalnie dostępna jest pochodna dekanian pod nazwą Deca-Durabolin (50 mg., Organon) oraz siarczan Keratyl (5 ml., Bausch & Lomb).
Jak większość sterydów anabolicznych przyspiesza syntezę białek i spowalnia rozkład azotu, zwiększa mineralizację i rozrost kości, pobudza łaknienie. Podany doustnie nie działa.
Zalecany jest w stanach ujemnego bilansu azotowego, np. w okresie przed i pooperacyjnym, przy osteoporozie, gośćcu, złamaniach, oparzeniach, po radioterapii, w stanach niedożywienia i wyniszczenia oraz rekonwalescencji. Najbardziej jest rozpowszechniony w postaci iniekcji domięśniowych, jednak produkowane są również preparaty stosowane domiejscowo, tj. krople do oczu stosowane w wypadku potrzeby przyspieszenia gojenia powierzchni gałki ocznej.
[edytuj] Interakcje
Ogólnie, przeciwwskazania i działania niepożądane są takie same jak w wypadku testosteronu. Może wzmagać działanie leków przeciwzakrzepowych i insuliny.
[edytuj] Środek dopingujący
Nandrolon, ze względu na swoje korzystne właściwości, jest jednym z najbardziej popularnych środków dopingujących używanych w sporcie wyczynowym[2]. Najczęściej jest to Deca-Durabolin (dekanian). Jest on jednak dość długo wykrywalny w organizmie, co w przeszłości było przyczyną wielu "afer" antydopingowych. W historii walki z dopingiem w sporcie światowym, najgłośniejsze przypadki wykrycia tego specyfiku związane były z następującymi nazwiskami:
- Ralf Möller – aktor i czołowy niemiecki kulturysta, którego zdyskwalifikowano po wykryciu nandrolonu na zawodach Arnold Classic w 1990[3];
- Francois Botha – bokser zawodowy, mistrz świata organizacji IBF i WBF u którego nandrolon wykryto po zwycięskiej walce o mistrzostwo świata IBF w 1995[4];
- Daniel Plaza – hiszpański lekkoatleta, mistrz olimpijski z Barcelony w 1992 roku i dwukrotny olimpijski medalista, nandrolon wykryto u niego w 1996 roku[5];
- Petr Korda – czeski tenisista, wykrycie nandrolonu w badaniu przeprowadzonym po wygraniu Australian Open w 1998 roku[6];
- Linford Christie – brytyjski sprinter i mistrz olimpijski z 1992 roku, u którego nandrolon wykryto w 1999 roku[7];
- Roger Clemens – amerykański bejsbolista, u którego wykryto dekanian po rozgrywkach ligowych w 2000 roku[8];
- Guillermo Coria – argentyński tenisista u którego nandrolon wykryto u progu jego kariery w 2001. 19-letniego wtedy gracza ATP ukarał 2-letnią dyskwalifikacją, skrócona po odwołaniu do 7 miesięcy[9].
- Josep Guardiola – hiszpański trener i były piłkarz u którego nandrolon wykryto w 2001 roku (skazany na 4-miesięczną dyskwalifikację, w 2007 roku oczyszczony z zarzutów)[10].
- Barry Bonds – amerykański bejsbolista, który w 2006 roku przyznał się do stosowania nandrolonu od 1999 roku[11];
- Shoaib Akhtar – pakistański krykiecista, u którego specyfik ten wykryto w 2006 roku[12];
- Sean Sherk – mistrz MMA organizacji UFC z 2006 roku, którego pozbawiono tytułu po wykryciu nandrolonu[13];
- Royce Gracie – brazylijski mistrz sztuk walki, nandrolon wykryto w jego organizmie w 2007 roku, w wyniku badania przeprowadzonego przed galą Dynamite!! w Los Angeles[14];
- Juan Dixon – koszykarz NBA u którego środek ten wykryto w 2009 roku[15].
Specyfik ten wykrywano również u polskich sportowców, m.in. u długodystansowca Antoniego Niemczaka – w 1986 roku po zajęciu II miejsca w maratonie nowojorskim i ciężarowca, dwukrotnego wicemistrza olimpijskiego Szymona Kołeckiego. Obydwaj sportowcy twierdzili, ze nandrolon został im zaaplikowany bez ich wiedzy w lekach podczas rekonwalescencji (u Niemczaka po operacyjnej ekstrakcji zęba, a u Kołeckiego po operacji kręgosłupa)[16][17]. W 2006 podczas gali MMA w Stanach Zjednoczonych nandrolon wykryto u mistrza olimpijskiego w judo z Atlanty, Pawła Nastuli[18].
[edytuj] Bibliografia
- Jan K. Bolewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. Warszawa: Medical Tribune Polska, 2009, s. 537. ISBN 978-83-60135-51-8.
Przypisy
| ATC (S01) – Leki oftalmologiczne |
|---|
| | S 01 A – Leki stosowane w zakażeniach oczu | S 01 AA – Antybiotyki | | | | | | S 01 AD – Preparaty przeciwwirusowe | | | S 01 AX – Inne | |
| | | S 01 B – Leki przeciwzapalne | S 01 BA – Kortykosteroidy | | | S 01 BB – Kortykosteroidy w połączeniach z lekami rozszerzającymi źrenice | | | S 01 BC – Niesteroidowe leki przeciwzapalne | |
| | S 01 C – Połączenia leków przeciwzapalnych z przeciwinfekcyjnymi | S 01 CA – Połączenia kortykosteroidów z lekami przeciwinfekcyjnymi | | | S 01 CB – Połączenia kortykosteroidów, leków przeciwinfekcyjnych i leków rozszerzających źrenice | | | S 01 CC – Niesteroidowe leki przeciwzapalne w połączeniach z lekami przeciwinfekcyjnymi | |
| | S 01 E – Leki stosowane w jaskrze i zwężające źrenicę | S 01 EA – Sympatykomimetyki stosowane w jaskrze | | | S 01 EB – Parasympatykomimetyki | | | S 01 EC – Inhibitory anhydrazy węglanowej | | | S 01 ED – Leki β-adrenolityczne | | | | | | S 01 EX – Inne | |
| | | S 01 F – Leki rozszerzające źrenicę | S 01 FA – Preparaty przeciwcholinergiczne | | | S 01 FB – Preparaty sympatykomimetyczne (bez preparatów stosowanych w jaskrze) | |
| | S 01 G – Leki zmniejszające przekrwienie oraz przeciwalergiczne | | | | S 01 H – Środki znieczulające miejscowego | S 01 HA – Środki do znieczulenia miejscowego | |
| | | S 01 J – Preparaty diagnostyczne | S 01 JA – Środki barwiące | |
| | | S 01 K – Preparaty pomocnicze w chirurgii oka | S 01 KA – Substancje wiskoelastyczne | | | S 01 KX – Inne | |
| | S 01 L – Leki stosowane w leczeniu zaburzeń naczyniowych oka | S 01 LA – Leki przeciwneowaskularyzacyjne | |
| | | S 01 X – Pozostałe leki oftalmologiczne | S 01 XA – Inne preparaty oftalmologiczne | |
|
|