Nazwisko rodowe – odnotowane w akcie urodzenia lub chrztu nazwisko rodu (rodziny), z którego pochodzi dana osoba. Najczęściej jest nim nazwisko ojca.
Polskie prawo przewiduje również możliwość, by w wyniku zawarcia związku małżeńskiego:
Przyjęty w 2008 przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego projekt księgi pierwszej nowego Kodeksu cywilnego przewiduje w art. 26 § 2 definicję nazwiska rodowego, według której "nazwisko nabyte na podstawie ustalonego pochodzenia jest nazwiskiem rodowym".
Rzadszy, aczkolwiek nabierający popularności, jest obyczaj łączenia nazwiska małżonków.[potrzebne źródło] Przykładem może być nazwisko burmistrza Los Angeles Antonio Villaraigosa. Po zawarciu związku małżeńskiego z Coriną Raigosa, Antonio Villar zdecydował się na połączenie ich nazwisk przyjmując jego obecne nazwisko Villaraigosa. Problemem takich nowo powstałych nazwisk jest trudność w utrzymywaniu genealogii rodzinnych.
