Neopoganizm zjawisko społeczne będące powrotem do idei pogańskich zarówno w religii jak i w stylu życia. Przedrostek neo w znaczeniu nowy (analogicznie jak neogotyk czy neobarok) określa ten termin jako nowy poganizm – formalnie nawiązujący do wartości religii etnicznych.
Spis treści |
W pogaństwie nie występuje współzależność między światem bogów i ludzi. Bogowie nie nakładają na życie ludzi swoich praw, pozwalając im postępować wedle własnego uznania. Ludzie mogą jednak wypraszać u bogów różnorodne łaski poprzez składanie im darów ofiarnych oraz obrzędy kultowe. System wierzeń każdej osoby, zakres jej udziału w obrzędach i wartość składanych ofiar, a nawet wybór bogów jakim oddaje się cześć, jest sprawą indywidualną.
Dla porównania, w chrześcijaństwie Bóg utrzymuje kodeks już od czasów Mojżeszowych. Wartość otrzymanych łask nie zależy od wartości ofiar, a jedynie od siły wiary, ofiary są symboliczne i składane Bogu bezinteresownie, istnieje wspólnota wiernych, a relacja z Bogiem utrzymywana jest w regularnych obrzędach.
Neopoganizm (rzadziej poganizacja) pojawia się w dokumentach Kościoła rzymskokatolickiego w pejoratywnym kontekście "odwrócenia od zdobyczy myśli chrześcijańskiej" – zwrócenia się w kierunku idei niezgodnych z wartościami chrześcijańskimi (ateizmu, politeizmu, panteizmu, okultyzmu, sekularyzacji społeczeństwa itp). W tym znaczeniu najczęściej spotykaną formą poganizacji jest sekularyzacja obchodów popularnych świąt chrześcijańskich poprzez wprowadzenie elementów kultury masowej, często kosztem chrześcijańskich aspektów religijnych. Przykładami takiego zjawiska może być obchodzenie Bożego Narodzenia jako "Gwiazdki" (z choinką, świąteczną kolacją, prezentami, Św. Mikołajem, ale bez kolęd czy pasterki), czy też święta Wszystkich Świętych jako "Święta Zmarłych" lub "Halloween".
Neopoganizmem bardzo często nieprawidłowo określa się neopogaństwo, czyli ogół religii bazujących na wierzeniach przedchrześcijańskich. Rozwój religii neopogańskich zawiera się w zjawisku neopoganizmu, lecz nie jest mu tożsamy.
