Nils Gustaf Dalén

Nils Gustaf Dalén

Data i miejsce urodzenia	30 listopada 1869 Stenstorp
Data i miejsce śmierci	9 grudnia 1937 Lidingö
Zawód	wynalazca
Multimedia w Wikimedia Commons

Nils Gustaf Dalén (ur. 30 listopada 1869 w Stenstorp, zm. 9 grudnia 1937 w Lidingö) – szwedzki wynalazca, założyciel firmy AGA. Laureat nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1912 za wymyślenie automatycznych regulatorów przeznaczonych, w połączeniu z zasobnikami gazu, do zasilania światłem latarni morskich i pław świetlnych.

Nagroda przyznana Dalénowi jest często uważana za kontrowersyjną. Alfred Nobel napisał co prawda w swoim testamencie, że nagrody należy przyznawać osobom, które "szczególnie zasłużyły się ludzkości", ale tradycyjnie nagrody z dziedziny fizyki były przyznawane za osiągnięcia teoretyczne (odkrycie naukowe), a nie za praktyczne wynalazki.

Dalén został oślepiony przez wybuch gazu rok przed przyznaniem mu nagrody Nobla, pomimo tego kierował on założoną przez siebie firmą AGA aż do 1937 r.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Nagrody Nobla (ang.)

e Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki

1901: Röntgen • 1902: Lorentz, Zeeman • 1903: Becquerel, P. Curie, M. Curie • 1904: Rayleigh • 1905: Lenard • 1906: Thomson • 1907: Michelson • 1908: Lippmann • 1909: Marconi, Braun • 1910: van der Waals • 1911: Wien • 1912: Dalén • 1913: Kamerlingh Onnes • 1914: von Laue • 1915: W. L. Bragg, W. H. Bragg • 1917: Barkla • 1918: Planck • 1919: Stark • 1920: Guillaume • 1921: Einstein • 1922: N. Bohr • 1923: Millikan • 1924: Siegbahn • 1925: Franck, Hertz • 1926: Perrin • 1927: Compton, Wilson • 1928: Richardson • 1929: de Broglie • 1930: Raman • 1932: Heisenberg • 1933: Schrödinger, Dirac • 1935: Chadwick • 1936: Hess, Anderson • 1937: Davisson, Thomson • 1938: Fermi • 1939: Lawrence • 1943: Stern • 1944: Rabi • 1945: Pauli • 1946: Bridgman • 1947: Appleton • 1948: Blackett • 1949: Yukawa • 1950: Powell • 1951: Cockcroft, Walton • 1952: Bloch, Purcell • 1953: Zernike • 1954: Born, Bothe • 1955: Lamb, Kusch • 1956: Shockley, Bardeen, Brattain • 1957: Yang, T. D. Lee • 1958: Czerenkow, Frank, Tamm • 1959: Segrè, Chamberlain • 1960: Glaser • 1961: Hofstadter, Mössbauer • 1962: Landau • 1963: Wigner, Goeppert-Mayer, J. Hans D. Jensen • 1964: Townes, Basow, Prochorow • 1965: Tomonaga, Schwinger, Feynman • 1966: Kastler • 1967: Bethe • 1968: Alvarez • 1969: Gell-Mann • 1970: Alfvén, Néel • 1971: Gabor • 1972: Bardeen, Cooper, Schrieffer • 1973: Esaki, Giaever, Josephson • 1974: Ryle, Hewish • 1975: A. Bohr, Mottelson, Rainwater • 1976: Richter, Ting • 1977: Anderson, Mott, van Vleck • 1978: Kapica, Penzias, Wilson • 1979: Glashow, Salam, Weinberg • 1980: Cronin, Fitch • 1981: Bloembergen, Schawlow, Siegbahn • 1982: Wilson • 1983: Chandrasekhar, Fowler • 1984: Rubbia, van der Meer • 1985: von Klitzing • 1986: Ruska, Binnig, Rohrer • 1987: Bednorz, Müller • 1988: Lederman, Schwartz, Steinberger • 1989: Ramsey, Dehmelt, Paul • 1990: Friedman, Kendall, Taylor • 1991: de Gennes • 1992: Charpak • 1993: Hulse, Taylor • 1994: Brockhouse, Shull • 1995: Perl, Reines • 1996: D. Lee, Osheroff, Richardson • 1997: Chu, Cohen-Tannoudji, Phillips • 1998: Laughlin, Störmer, Tsui • 1999: 't Hooft, Veltman • 2000: Ałfiorow, Kroemer, Kilby • 2001: Cornell, Ketterle, Wieman • 2002: Davis Jr., Koshiba, Giacconi • 2003: Abrikosow, Ginzburg, Leggett • 2004: Gross, Politzer, Wilczek • 2005: Glauber, Hall, Hänsch • 2006: Mather, Smoot • 2007: Fert, Grünberg • 2008: Nambu, Kobayashi, Maskawa • 2009: Kao, Boyle, Smith • 2010: Gejm, Nowosiołow • 2011: Perlmutter, Schmidt, Riess