| Niue Niuē Niue | |||||
| |||||
| Hymn: Ko e Iki he Lagi (Pan Nieba) | |||||
 | |||||
| Język urzędowy | angielski, niue | ||||
| Stolica | Alofi | ||||
| Ustrój polityczny | monarchia konstytucyjna | ||||
| Status terytorium | samorządne terytorium stowarzyszone | ||||
| Zależne od | Nowej Zelandii | ||||
| Głowa terytorium | królowa Elżbieta II | ||||
| W imieniu królowej | Wysoki Komisarz Anton Ojala | ||||
| Szef rządu | premier Toke Talagi | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe | 260 km² 0% | ||||
| Liczba ludności (2010) • całkowita • gęstość zaludnienia • narody i grupy etniczne | 236. na świecie 1 354 5,20 osób/km² Niue: 78,2% | ||||
| Jednostka monetarna | dolar nowozelandzki (NZD) | ||||
| Rok utworzenia | wydzielenie z Wysp Cooka 1903 | ||||
| Strefa czasowa | UTC -11 | ||||
| Kod ISO 3166 | NU/NIU/570 | ||||
| Domena internetowa | .nu | ||||
| Kod telefoniczny | +683 | ||||
 | |||||
| ¹ Dane szacunkowe podane za CIA The World Factbook [1] | |||||
Niue – wyspa koralowa na Oceanie Spokojnym, w Polinezji. Nazwa pochodzi od dwóch słów: 'niu' czyli 'palma kokosowa' oraz 'e' tzn. 'oglądać, patrzeć'.
Położona jest ok. 2 400 km na północny wschód od Nowej Zelandii, w trójkącie utworzonym przez Wyspy Cooka, Tonga oraz Samoa. Niue posiada status Terytorium stowarzyszonego z Nową Zelandią.
Na wyspie o powierzchni 260 km² mieszka zaledwie 1 354 osoby (2010). Stolicą Niue jest Alofi. Na wyspie wychodzi gazeta Niue Star.
Niue posiada domenę internetową .nu. W okresie od 23 czerwca do 13 października 2003 Niue było jedynym terytorium na świecie oferującym mieszkańcom oraz turystom darmowy dostęp do Internetu w technologii Wi-Fi na całym swoim obszarze[1].
Spis treści |
Niue jest największą na świecie wyspą koralową (tzw. atol wyniesiony, charakteryzujący się wysokimi brzegami i obniżeniem po dawnej lagunie wewnątrz wyspy). Jej powierzchnia jest nizinna, osiąga wysokość do 68 m n.p.m. (w pobliżu osady Mutalau). Położona jest w odległości 2 400 km od Nowej Zelandii. Wybrzeże wyspy to zazwyczaj klif. Długość linii brzegowej wynosi 64 km. Wyspa jest otoczona przez rafę koralową. Na wyspie brak stałych rzek i wód powierzchniowych. Ok. 13% powierzchni wyspy to lasy tropikalne. Na Niue rosną palmy kokosowe. Na obszarze wyspy żyją liczne gatunki ptaków, owadów i ryb.
Na Niue występuje klimat zwrotnikowy wilgotny, równomiernie ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +25 °C, a roczna suma opadów to w granicach 2000 - 2200 mm. Od grudnia do kwietnia nad wyspą wieją tajfuny, które przynoszą gwałtowne opady deszczu i powodują duże zniszczenie. Okresowo występują również susze.
Niue jest terytorium stowarzyszonym z Nową Zelandią. Obowiązuje konstytucja z 19 października 1974. Głową państwa jest królowa Elżbieta II, a przedstawicielem jest wysłannik gubernatora Nowej Zelandii. Obroną i polityką zagraniczną wyspy zajmuje się nowozelandzki rząd. Sprawy wewnętrzne leżą w gestii parlamentu Niue - Assembly (władza ustawodawcza, zasiada w nim 20 członków) i rządu wyspy (władza wykonawcza). Stali mieszkańcy wyspy są również pełnoprawnymi obywatelami Nowej Zelandii.
Niue zostało zasiedlone przez Polinezyjczyków z Samoa około 900. Według miejscowej legendy inna grupa przybyła z wysp Tonga około XVI w., co stało się powodem długotrwałych walk. Około 1700 grupa z Tonga podbiła całą wyspę i wprowadziła instytucję króla z jednoczesnym zachowaniem Rady Wodzów. Instytucja króla działała z w latach 1700-1774 i 1875-1917.
W 1774 została odkryta przez przedstawiciela Starego Świata Jamesa Cooka, który nadał jej nazwę Savage Island (pol. Dzika Wyspa), co automatycznie uczyniło ją brytyjską kolonią. W połowie XIX w. działało na wyspie Londyńskie Towarzystwo Misyjne, które postawiło sobie za cel nawrócenie tubylców na chrześcijaństwo oraz rozpropagowanie europejskich zwyczajów i osiągnięć technicznych. W latach 60 XIX w. tubylcy często padali ofiarą łowców niewolników. W 1900 Niue została protektoratem brytyjskim, rok później administrację wyspy przejęła Nowa Zelandia w ramach protektoratu Wysp Cooka. W 1903 wyspa Niue stała się odrębnym terytorium. 19 października 1974 Niue uzyskała pełną autonomię od Nowej Zelandii i została państwem stowarzyszonym z tym krajem. Tego samego dnia uchwalono konstytucję.
W styczniu 2004 Niue przeżyło atak cyklonu Heta, określanego jako najsilniejszy w całej historii kraju. Wiatr wiejący z prędkością przekraczającą 300 km/h kompletnie zniszczył niemal wszystkie budynki i całą infrastrukturę. Wskutek kataklizmu zginęła też jedna osoba a kilkadziesiąt zostało rannych[2]. Po tym zdarzeniu mieszkańcy Niue masowo zaczęli wyjeżdżać z wyspy.
Stolicą kraju jest Alofi, zamieszkane przez 581 osób (IX 2006)[3]. Na wyspie istnieje 12 innych miejscowości:
Produkt Narodowy Brutto - 7 393 $/osobę (2003)[4]
Struktura użytkowania ziemi:
Ze względu na niski poziom gospodarczy i brak perspektyw część mieszkańców emigruje w poszukiwaniu pracy głównie do Nowej Zelandii. Pozostający trudnią się plantacyjną uprawą palmy kokosowej i bananów, które są towarem eksportowym. Na własne potrzeby uprawia się jams i taro. Niewiele hoduje się bydła, trzody chlewnej i drobiu. Powoli zaczyna rozwijać się turystyka.
Kontakty miejscowej ludności możliwe są dzięki obwodnicy biegnącej wzdłuż wybrzeża, natomiast transport zewnętrzny, towarowy i pasażerski, zapewnia linia lotnicza łącząca stolicę z Nową Zelandią.
Kontrahentami w wymianie gospodarczej z Niue są: Fidżi, Wyspy Cooka, Australia, Nowa Zelandia, Japonia i Stany Zjednoczone.
| |||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
