26 Odcinek Taktyczny "Łemko" - jeden z trzech odcinków taktycznych Ukraińskiej Powstańczej Armii, wchodzących w skład WO-6/Grupa "Sian". Dowódcą Odcinka był Wasyl Mizernyj.
[edytuj] Obszar działania
Działalność odcinka obejmowała następujący obszar:
Do końca 1945 działały tutaj dwa kurenie:
- kureń "Rezuna" (Wasyl Andrusiak):
- sotnia "Worona" - 300 osób
- sotnia "Konyka" (Mychajło Galo) - 280 osób
- sotnia "Czornoho" - 180 osób
- sotnia "Jara" (Mychajło Kuczer) - 130 osób
Wskutek ciężkich walk z Wojskiem Polskim, kureń został rozwiązany, a niedobitki wcielone do kurenia "Rena".
Na rozkaz "Oresta", dowódcy Okręgu, na początku 1946 przeprowadzono reorganizację struktury Odcinka :
- dowódcą - "Ren"
- zastępca - "Konyk"
- oficer operacyjny - "Wola" (Roman Dybko)
- oficer taktyczny - "Inżynier"
- oficer polityczny - "Wernyhora"
- oficer personalny - "Kajdanec"
- adiutant dowódcy - "Hałahan"
- pisarz - "Rostysław"
Utworzono dwa nowe kurenie, oraz dwie samodzielne sotnie:
- kureń "Bajdy" (przemyski, wcześniej "Konyka"):
- sotnia "Burłaki" (U-4, 94a) - 120 osób
- sotnia "Łastiwki" (U-7, 94b)- 100 osób
- sotnia "Hromenki" (U-2, 95) - 120 osób
- sotnia "Kryłacza" (U-6, 96a) - 90 osób (wcześniej "Jara")
- kureń "Rena" (łemkowski):
- sotnia "Bira" (U-3, 96) - 100 osób (wcześniej "Nyczaja", "Burego")
- sotnia "Brodycza" (U-1, 94) - 120 osób (wcześniej "Wesełego", "Didyka")
- sotnia "Chrina" (U-5, 95a) - 120 osób
- sotnia "Stacha" (U-8, 95b) - 80 osób
- samodzielna sotnia "Myrona"
- samodzielna sotnia "Smyrnego"
Kryptonimy sotni tego Odcinka Taktycznego (U) pochodzą od kryptonimu Udarnyki, a ten od pseudonimu "Udarnyk" Jakiwa Czornija - dowódcy VI Okręgu.
[edytuj] Chronologia walk oddziałów UPA odcinka "Łemko"
[edytuj] październik
[edytuj] październik
- 27 sierpnia 1946 ; napad sotni Rena na Wołkowyję, podczas napadu zginęło 30 Polaków oraz spłonęło jedno gospodarstwo
[edytuj] październik
- 1 grudnia 1946 ; napad sotni Burłaka na Wołkowyję i strażnicę WOP , upowcy zastrzelili 15 osób, wieś spalono.
- 11 maja 1947 ; rozbicie sotni Stacha w okolicach wsi Rabe przez dwie kompanie KBW i kompanię 11 pułku piechoty WP , w niecałe pół godziny oddział UPA przestał istnieć.
[edytuj] Miejscowości całkowicie lub częściowo spalone przez UPA
Baligród, Berezka, Bereźnica Wyżna, Bereżki, Bezmiechowa, Bóbrka, Brzegi Górne, Brzozowiec, Buk, Bukowsko, Bystre, Chmiel, Cisna, Czarna, Czaszyn, Daszówka, Dębna, Dobra, Dołżyca, Dwerniczek, Falejówka, Glinne, Habkowce, Hłomcza, Hoszów, Jabłonki, Jurowce, Kalnica, Komańcza, Krzywe, Kuźmina, Lalin, Lutowiska, Łodyna, Łopienka, Łubne, Łukowe, Manasterzec, Maniów, Mchawa, Michniowiec, Moczary, Myczkowce, Myczków, Nagórzany, Niebieszczany, Nowosielce, Nowotaniec, Nowy Łupków, Olchowce, Olszanica, Orelec, Pielnia, Płonna, Poraż, Prusiek, Przysłup, Rabe, Rabe, Radoszyce, Rajskie, Ropienka, Rzepedź, Serednica, Serednie Wielkie, Smolnik, Stefkowa, Strzebowiska, Stuposiany, Szczawne, Średnia Wieś, Tarnawa Dolna, Tarnawa Górna, Terka, Turzańsk, Tyrawa Solna, Tyrawa Wołoska, Uherce Mineralne, Wańkowa, Witryłów, Wola Michowa, Wołkowyja, Wujskie, Zadwórze, Zahoczewie, Załuż, Zatwarnica, Żłobek, Bukowsko[1] , Baligród, Sakowczyk, Cisna, Tworylne, Dylągowa, Nowotaniec, Odrzechowa, Bircza[2], Strzebowiska, Borownica, Krzywe, Temeszów[3] , Prusiek, Leszczowate, Brelików, Ropienka, Wańkowa, Wola Michowa, Wola Sękowa, Nowosielce, Nagórzany, Łodzina, Hłomcza, Witryłów i Siemuszowa .
Większość miejscowości została spalona po wysiedleniach ludności ukraińskiej do ZSRR, w celu zapobieżenia osiedleniom ludności polskiej.
[edytuj] Zbrodnie popełnione na obszarze OT Łemko
W okresie swojej działalności UPA dopuściła się wielu mordów na ludności cywilnej obywatelach polskich, grabienia wsi, porywania mieszkańców, m.in. mord w Baligrodzie, Mucznem.
W sprawie zbrodni popełnionych przez żołnierzy UPA na obywatelach polskich prowadzone jest obecnie przez IPN kilka śledztw.
Przypisy
- ↑ W OKŚZpNP Rzeszów, prokuratorzy Marek Sowa, Marian Papiernik. Śledztwo w sprawie zbrodni popełnionych przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej powiatu sanockiego w latach 1944-1947 tj. o przestępstwo z art. 148 § 2 pkt 2, 3, 4 oraz § 3 kk w zw. z art. 3 ustawy o IPN, podjęte 14 listopada 2000.
- ↑ W OKŚZpNP Rzeszów, prokuratorzy Marek Sowa, Marian Papiernik. Śledztwo w sprawie zbrodni popełnionej na ludności polskiej w latach 1944-1948 na terenie byłego woj. przemyskiego (obejmuje okoliczności pojedynczych i zbiorowych mordów) tj. o przestępstwo z art. 148 § 2 pkt 1,2 i 4 oraz § 3 kk w zw. a art. 1 pkt 1 lit., podjęte 8 listopada 2000.
- ↑ W OKŚZpNP Rzeszów, prokuratorzy Marek Sowa, Marian Papiernik. Śledztwo w sprawie zbrodni popełnionych przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1945-1946 na szkodę ludności polskiej zamieszkałej na terenie Temeszowa, Ulucza, Witryłowa pow. Brzozów, tj. przestępstwa z art. 148 § 2 pkt 1, 2, i 4 oraz § 3 kk w zw. z art. 1 pkt 1 lit., podjęte 8 listopada 2000.
[edytuj] Linki zewnętrzne
