Odoaker

Odoaker
Władca Italii
Okres panowania	od 476 do 493
Poprzednik	Romulus Augustulus
Następca	Teodoryk Wielki
Dane biograficzne
Urodzony	435
Zmarł	493
Ojciec	Edicon

Odoaker nazywany także Odoacer (ok. 433-493) – wódz germański, prawdopodobnie z plemienia Herulów.

Solid Odoakra, wybity w dowód uznania zwierzchności Zenona

[edytuj] Biografia

Zakres geograficzny władzy Odoakra w r. 480.

Odoaker był synem księcia Skirów Edicona. W młodości został oficerem w świcie Attyli. Później był pretorianinem w służbie cesarstwa zachodniorzymskiego i doszedł do najwyższych stopni wojskowych - magister militum. Stanął na czele spisku wojska i 23 sierpnia 476 został obwołany królem barbarzyńskich oddziałów zbrojnych w Italii. 4 września 476 zdetronizował ostatniego cesarza zachodniorzymskiego Romulusa Augustulusa i wygnał go do dzisiejszego Neapolu (do villi Castllum Lucullanum). W 480 odesłał insygnia cesarskie do Konstantynopola, cesarzowi Zenonowi na znak, że czuje się zależny od władzy cesarzy wschodniorzymskich. W zamian zażądał przyznania mu tytułu patrycjusza. Cesarz Zenon odpowiedział, że Odoaker musi przedłożyć swoje żądania byłemu cesarzowi Juliuszowi Neposowi i przywrócić mu tron cesarstwa zachodniorzymskiego. W liście Zenon zwracał się do Odoakra tytułując go patrycjuszem, tak więc Odoaker uznał, że osiągnął swój cel, czyli podstawę do formalnego sprawowania władzy w Italii jako reprezentant cesarzy wschodniorzymskich. Dla podkreślenia tej sytuacji wybijał na podległym sobie terytorium monety z wizerunkami cesarzy wschodniorzymskich, a nawet przebywającego w Dalmacji cesarza Neposa. Odoaker zachował rzymską armię i administrację. Po śmierci Neposa (480) włączył Dalmację do rządzonego przez siebie państwa. Następnie zdobył Sycylię pokonując Wandalów. Kolejne sukcesy Odoakra w walce z plemionami Rugiów zaniepokoiły cesarza Zenona, który wykorzystując pretekst skargi syna zabitego przez Odoakra króla Rugiów zachęcił króla Ostrogotów Teodoryka do zaatakowania Italii. 28 sierpnia 489^[1] wojska Odoakra przegrały bitwę nad rzeką Isonzo, w wyniku czego Teodoryk opanował północne Włochy. Odoaker bronił się jeszcze do marca 493 w dobrze ufortyfikowanej Rawennie. W wyniku zawartego ostatecznie porozumienia obaj wodzowie mieli sprawować władzę wspólnie. Po kilku dniach Odoaker został jednak razem z żoną, bratem Onuflem i synem Telą zamordowany przez swego rywala podczas uroczystej uczty.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Źródła historyczne

• Paweł Diakon, Historia Rzymska, Historia Longobardów, przekład I. Lewandowski, Dom Wydawniczy PAX, Warszawa 1995.
• Jordanes, O pochodzeniu i dziejach Gotów, [w:]Edward Zwolski, Kasjodor i Jordanes. Historia gocka czyli Scytyjska Europa, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1984.
• Eugipiusz, Żywot św. Seweryna. Reguła, przeł. i opr. ks. Kazimierz Obrycki, z serii: „źródła monastyczne” nr 13, Wydawnictwo Benedyktynów, Tyniec-Kraków 1996. ISBN 83-85433-36-8
• Excerpta Valesiana (Anonymus Valesianus), przeł. i oprac. Lidia Winniczuk, [w:] „Meander” R. 17 (1962), s. 163-172 i 327-337.

[edytuj] Opracowania

• Jerzy Rajman, Encyklopedia średniowiecza, Wyd. Zielona Sowa, Kraków 2006.
• Praca zbiorowa, Historia powszechna Tom 7 Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki, Mediaset Group SA, 2007, ss. 42-43, ISBN 978-84-9819-814-0
• Marek Wilczyński, Germanie w służbie zachodniorzymskiej w V w. n.e. Studium historyczno-prosopograficzne, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2001., ISBN 83-7271-059-7
• Herwig Wolfram, Historia Gotów, przeł. Renata Darda-Staab, Irena Dębek, Krystyna Berger, z serii: „Narody i Cywilizacje”, Dom Wydawniczy Bellona, Wydawnictwo MARABUT, Warszawa-Gdańsk 2003.
• Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.

[edytuj] Zobacz też

• przyczyny upadku zachodniego cesarstwa rzymskiego.

Poprzednik Romulus Augustulus

Przywódca Rzymu 476-493

Następca —

e Władcy i królowie Włoch między 476 a 963 Bez dynastii Odoaker (476–493) Ostrogoci Teodoryk (493–526) • Atalaryk (526–534) • Teodahad (534–536) • Witiges (536–540) • Ildibald (540–541) • Eraryk (541) • Totila (541–552) • Teja (552–553) Bizantyjczycy Justynian I (jako cesarz) (553–565) Longobardowie Alboin (565–572) • Klef (572–574) • Bezkrólewie (574–584) • Autaris (584–590) • Agilulf (590–616) • Adaloald (616–626) • Arioald (626–636) • Rotari (636-652) • Rodoald (652–653) • Aripert I (653–661) • Godepert (661–662) • Perctarit (661–662) • Grimoald (662–671) • Garibald (671) • Perctarit (671–688) • Cunipert (688–689) • Alahis (689) • Cunipert (689–700) • Liutpert (700–702) • Raginpert (701) • Aripert II (702–712) • Ansprand (712) • Liutprand (712–744) • Hildeprand (744) • Ratchis (744–749) • Aistulf (749–756) • Dezyderiusz (756–774) Karolingowie Karol I (774–814) • Pepin (781–810) • Bernard (810–818) • Ludwik I (818-822) • Lotar I (822–855) • Ludwik II (855–875) • Karol II (875–877) • Karloman (877–879) • Karol III (879–888) • Arnulf (896–899) • Ratold (896) Tytuł sporny 887–963 Unruochingowie: Berengar I (887–924) • Gwidonowie: Gwido (889–894) • Lambert (891–897) • Welfowie: Rudolf II Burgundzki (924–926) • Bosonidzi: Ludwik III (900–905) • Hugo (926–947) • Lotar II (945–950) • Anscarydzi: Berengar II (950–963) • Adalbert (950–963)