Oklahoma

Zobacz też: inne znaczenia.

Oklahoma
State of Oklahoma
Flaga stanowa Oklahomy Pieczęć stanowa Oklahomy
Przydomek: Sooner State
Dewiza: Labor omnia vincit
Państwo	Stany Zjednoczone
Stolica	Oklahoma City
Język urzędowy	de iure brak de facto angielski
Mieszkańcy	Oklahoman, Okie, Sooner
Gubernator	Mary Fallin (R)
Największe miasto	Oklahoma City
Powierzchnia  • ogółem  • lądowa  • wodna  • % wodna	na 20. miejscu 181 196 km² 178 023 km² 3173 km² 1,8 %
Szerokość Długość Wzniesienie  • najwyższe  • średnie  • najniższe	645 km 355 km   1516 m 395 m 88 m
Szerokość geograficzna	33°35'N – 37°N
Długość geograficzna	94°29'W – 103°W
Populacja (2000)	na 27. miejscu 3 450 654
Gęstość (2000)	na 35. miejscu 19,40 os./km²
Piramida wieku
Wejście do Unii  • kolejność  • data	46 16 listopada 1907
Strefa czasowa Czas letni	UTC-5:00 [[UTC-{{{czasletni}}}:00]]
ISO 3166-2	US-OK
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Najwyższy gmach w stanie Oklahoma, The BOK Tower w centrum biznesu petrochemicznego i handlowego na wschodzie stanu, Tulsa

Oklahoma (wymowa:/ˌoʊkləˈhoʊmə/ ^?/i) – stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju.

Graniczy od północy ze stanami Kansas i Kolorado, od wschodu ze stanami Missouri i Arkansas, od południa z Teksasem, od zachodu z Nowym Meksykiem.

Na terenie stanu dominują rozległe równinne wyżyny. Równina wznosi się w kierunku zachodnim. Na wschodzie występują niewysokie pasma górskie, znane jako Kraina Ozark, z wyodrębnionym klimatem, także kulturowym.

[edytuj] Historia

• połowa XVI wieku – odkrycie obszaru dzisiejszego stanu przez Hiszpanów.
• 1682 – Terytorium wchodzi w skład francuskiej Luizjany.
• 1803 – Zakup Luizjany od Francji.
• 1819 – Władze federalne przeznaczają terytorium dzisiejszego stanu dla tzw. "pięciu cywilizowanych plemion" indiańskich z terenów wschodnich (Cherokee, Czoktawowie, Chickasaw, Seminole, Krikowie).
• 1837 – Proklamowanie Terytorium Indiańskiego.
• 1830-1842 – Przesiedlanie kolejnych plemion Indian na Terytorium Oklahomy.
• 23 marca 1889 – prezydent Benjamin Harrison ogłosił, że za 30 dni w południe większa część Terytorium Indiańskiego zostanie otwarta dla białych.
• 22 kwietnia 1889, godzina 12.00 – Nowi osadnicy przekraczają granicę Terytorium (tzw. "wyścig po ziemię").
• 16 listopada 1907 – Oklahoma zostaje przyjęta do Unii jako 46 stan.
• lata 30. XX wieku – Stan nawiedza susza. W jej wyniku oraz z powodu kryzysu gospodarczego wielu farmerów opuszcza stan.

[edytuj] Geografia

 Osobny artykuł: Lista hrabstw w stanie Oklahoma.

• Klimat: podzwrotnikowy, suma opadów zmniejsza się w kierunku zachodnim.
• Główne rzeki: Arkansas, Canadian River, Red River
• Liczba hrabstw: 77
• Największe hrabstwo: Oklahoma
• Liczba parków stanowych: 51
• 5 największych miast: Oklahoma City, Edmond, Tulsa, Midwest City, Norman.

[edytuj] Demografia

Oklahoma ma 3 189 977 mieszkańców (2005). Najpowszechniej używanymi językami są:

• język angielski – 92,13%,
• język hiszpański – 5,02%^[1].

[edytuj] Symbole stanu

• Dewiza: Labor Omnia Vincit (łac.) "Praca wszystko zwycięża"
• Przydomek: Sooner State
• Znaczenie przydomka: od wyścigu do działek przez tzw. Sooners^[2]
• Znaczenie nazwy "Oklahoma": "stan czerwonych ludzi" (z języka Czoktawów)
• Symbole: jemioła, judaszowiec, muchołówka

[edytuj] System polityczny

Oklahoma Ten artykuł jest częścią serii: Polityka stanu Oklahoma Gubernator Brad Henry Legislatura Izba Reprezentantów Senat Delegacja do Kongresu Sąd Najwyższy Podział administracyjny Polityka USA Wikiprojekt Polityka

Władzę ustawodawczą na szczeblu stanowym sprawuje dwuizbowa Legislatura Oklahomy, składająca się z liczącego 48 członków Senatu oraz Izby Reprezentantów, w której zasiada 101 deputowanych. Głównym organem władzy wykonawczej jest pochodzący z wyborów bezpośrednich gubernator, któremu podlegają urzędnicy i instytucje niższego szczebla.

[edytuj] Przemysł i bogactwa naturalne

[edytuj] Rolnictwo

• główne uprawy: pszenica, orzeszki ziemne, sorgo, soja, kukurydza, owies, jęczmień,
• hodowla: bydło, drób.

[edytuj] Przemysł

• maszynowy, metalowy, petrochemiczny, wydobycie ropy naftowej

[edytuj] Informacje uzupełniające

• Atrakcje turystyczne:
  • Sporty motorowowodne na akwenie zbiornika sztucznego Lake Texoma na rzece Red River
  • Park stanowy z siedliskiem bobrów Broken Bow State Park,
  • tereny krainy Ozark na wschodzie stanu,
  • profesjonalna koszykówka NBA w Oklahoma City
  • sport uniwersytecki, szczególnie futbol amerykański i koszykówka mężczyzn w wykonaniu drużyn
    • University of Oklahoma w Norman
    • Oklahoma State University w Stillwater.
• Wyścigi konne w Oklahoma City

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona stanu Oklahoma

Przypisy

e Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych Stany Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Connecticut • Dakota Południowa • Dakota Północna • Delaware • Floryda • Georgia • Hawaje • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Karolina Południowa • Karolina Północna • Kentucky • Kolorado • Luizjana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Missisipi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • Nowy Jork • Nowy Meksyk • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pensylwania • Rhode Island • Teksas • Tennessee • Utah • Vermont • Waszyngton • Wirginia • Wirginia Zachodnia • Wisconsin • Wyoming Dystrykt federalny Dystrykt Kolumbii Terytoria zależne Baker • Guam • Howland • Jarvis Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Navassa • Palmyra • Portoryko • Samoa Amerykańskie • Wake • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych