Widget
Podziel się:

Oleśnica


Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta dolnośląskiego. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Oleśnica.
Oleśnica
HerbFlaga
Herb OleśnicyFlaga Oleśnicy
Państwo Polska
Województwodolnośląskie
Powiatoleśnicki
Gminagmina miejska
Prawa miejskie22 luty 1255 r.
BurmistrzJan Bronś
Powierzchnia20,96 km²
Wysokośćok. 150 m n.p.m.
Ludność (30.06.2010)
• liczba
• gęstość
36 957[1]
1 762,7 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 71
Kod pocztowy56-400
Tablice rejestracyjneDOL
Położenie na mapie Polski
Poland location map.svg
"Oleśnica"
Oleśnica
51°12′N 17°23′E / 51.2, 17.383Na mapach: 51°12′N 17°23′E / 51.2, 17.383
TERC
(TERYT)		5020314011
Hasło promocyjne: Oleśnica - miasto wież i róż
Urząd miejski
Rynek-Ratusz
56-400 Oleśnica
Wikisłownik Hasło Oleśnica w Wikisłowniku
Strona internetowa
BIP
Uproszczony Herb Miasta
Brama Wrocławska
furta w bramie zamku książęcego
Fragment dziedzińca zamkowego

Oleśnica (niem. Oels) – miasto i gmina w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, położone na lewym brzegu rzeki Oleśnicy (dopływ Widawy). Pod względem geograficznym Oleśnica leży na Nizinie Śląskiej na wysokości 150 m n.p.m.

Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wrocławskiego.

Spis treści

[edytuj] Historia

Od 1294 roku należała do księstwa głogowskiego. Prawa miejskie uzyskała 22 lutego 1255 roku – książę wrocławski Henryk III Biały nadał lokację na prawie średzkim Civitas nostra Olsnicz. Od 1320 r. Oleśnica staje się stolicą księstwa i miastem rezydencjalnym księcia Konrada I, tytułującego się spadkobiercą Korony Polskiej. Po śmierci Konrada Białego Młodszego, ostatniego władcy z miejscowej linii Piastów w roku 1492, Oleśnica wraz z księstwem została przekazana ziębickiej linii czeskich Podiebradów, a od 1647 r. przechodzi pod władanie książąt wirtemberskich.

Już pod koniec XIII wieku działała tu mennica. Oleśnica korzystała ze swego położenia na szlaku z Wrocławia do Wielkopolski. Miała znaczące związki z Krakowem. W Oleśnicy znajdowała się ważna drukarnia, a także znane gimnazjum. W 1824 powstała tu loża wolnomularska "Wilhelm pod ukoronowaną kolumną", która istniała do 1935 roku[2].

W połowie XVII wieku polsko-niemiecka granica językowa przebiegała niedaleko Oleśnicy, włączając miasto do terytorium o dominacji języka polskiego[3].

Ponowny rozkwit miasta nastąpił w 2. połowie XIX w. W 1850 r. ulokowano w Oleśnicy garnizon, zaś w 1868 r. przeprowadzono przez miasto strategiczną linię kolejową, łączącą Wrocław z Górnym Śląskiem. Miasto rozbudowało się w trzech kierunkach:

  • na południe, wzdłuż Ohlauer Straße (dziś ul. 3 maja), gdzie wzniesiono m.in. gmachy poczty, sądu, gimnazjum, starostwa, szkoły ewangelickiej, a także gazownię miejską
  • na wschód, wzdłuż Nachodstraße (dziś ul. Lwowska), gdzie wzniesiono szpital miejski, szkołę (Logau-Oberrealschule), a w 1913 r. obszerne zakłady naprawcze kolei niemieckich (Reichsbahn-Ausbesserungswerk)
  • na północny wschód, wzdłuż Wartenberger Straße (dziś ul. Wojska Polskiego), gdzie w latach 70. XIX w. zbudowano koszary, a później także wieżę ciśnień, urząd skarbowy i stadion miejski

Zimą 1945 r. miasto zostało zniszczone prawie w 80% na skutek grabieży oraz pożarów wzniecanych przez okupującą miasto od 24 stycznia 1945 r. Armię Czerwoną. W rezultacie II wojny światowej zostało ponownie przyłączone do Polski, zaś jego niemiecka ludność wysiedlona do Niemiec. W latach powojennych dokonano powolnej odbudowy i rozbudowy miasta.

[edytuj] Geografia

Dzielnice miasta Oleśnica
Centrum, Serbinów, Lucień, Lucień Osiedle, Wądoły, Rataje (Stare, Nowe), Zielone Ogrody.

Według danych z roku 2008 powierzchnia: 20,96 km kwadratowych liczba ludności: 37414 ogólna powierzchnia gruntów 2096 hektarów, w tym: grunty orne 1107 ha sady 37 ha łąki i pastwiska 160 ha

Miasto stanowi 2% powierzchni powiatu.

[edytuj] Edukacja

Szkoły oraz instytucje oświatowe w Oleśnicy

  • Szkoła Podstawowa Gminy Oleśnica,
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Kilińskiego,
  • Szkoła Podstawowa nr 4 im. Romana Podoskiego,
  • Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 6 im. Janusza Korczaka,
  • Szkoła Podstawowa nr 7 im. Jana Pawła II,
  • Szkoła Podstawowa nr 8, im. Noblistów Polskich
  • Katolicka Szkoła Podstawowa w Oleśnicy,
  • Gimnazjum nr 1 im. Książąt Oleśnickich,
  • Gimnazjum nr 2 im. Armii Krajowej,
  • Gimnazjum nr 3 im. Podróżników i Odkrywców Polskich,
  • Gimnazjum Gminy Oleśnica
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego,
  • II Liceum Ogólnokształcące im. ks. Jana Twardowskiego,
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Marii Skłodowskiej-Curie,
  • Powiatowe Centrum Kształcenia Zawodowego,
  • Powiatowe Centrum Edukacji i Kultury,
  • Miejski Ośrodek Kultury i Sportu – MOKiS

[edytuj] Architektura

[edytuj] Zabytki

  • Zamek oleśnicki z XIII wieku przebudowany w latach 1542–1616
  • Bazylika św. Jana Apostoła (XIII wiek)
  • Dom Wdów, czyli dzisiejsza Szkoła Muzyczna I stopnia Im. Fryderyka Chopina i Społeczne Ognisko Muzyczne
  • połączone kościoły pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny i św. Jerzego (XIV w.), obecnie parafialna cerkiew prawosławna Zaśnięcia Bogurodzicy
  • kościół św. Salwatora (XV wiek)
  • kościół św. Trójcy (XVIII wiek)
  • wieża Bramy Wrocławskiej – XIV wiek
  • ratusz (XV wiek)
  • duże fragmenty średniowiecznych murów obronnych (XIV wiek), także mury obronne zachodnie
  • Kolumna Złotych Godów (XVIII wiek)
  • Kolumna Zwycięstwa (1873)
  • wieża ciśnień przy ul. Wojska Polskiego
  • budynek I Liceum Ogólnokształcącego i Gimnazjum nr 2

[edytuj] Miejsca pamięci narodowej

  • Pomnik Braterstwa Broni Polsko-Radzieckiego
  • cmentarz wojskowy Armii Czerwonej
  • pomnik Fryderyka Chopina
  • Skwer Kombatantów II Wojny Światowej

[edytuj] Transport

[edytuj] Transport drogowy

Przez Oleśnicę przebiega droga krajowa oraz drogi wojewódzkie:

Komunikację miejską w Oleśnicy od lutego 2008 r. obsługuje firma Polbus Sp. z o.o. Są to cztery linie komunikacji miejskiej[4].

Miasto posiada duży dworzec autobusowy i dogodne połączenia z dużymi miastami w Polsce. Autobusy do sąsiedniego Wrocławia kursują tu średnio co 30 minut[5]. Można także dojechać autobusami obsługiwanymi przez Polbus PKS do miasteczek w powiecie oleśnickim.

[edytuj] Kolej

Oleśnica posiada dwie stacje kolejowe. Oleśnica (stacja kolejowa) i Oleśnica Rataje Jest to duży węzeł kolejowy, krzyżują się tu linie z Wrocławia, Ostrowa Wielkopolskiego i z Katowic przez Lubliniec, Kluczbork.

Niegdyś na Ratajach można było rozpocząć podróż ekspresem. Po blisko 40 latach kursowania odjechał z Oleśnicy Rataje ostatni pociąg międzynarodowy Bohemia, łączący stolice Polski i Czech. Dwa lata wcześniej zakończył tu kursowanie pociąg relacji Warszawa – Drezno.

[edytuj] Demografia

Dane z 30 czerwca 2006[6]:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób %osób %osób %
populacja36 92710019 25152,117 71747,9
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		1764,6918,9845,7

[edytuj] Kultura

Oleśnicki ratusz

Imprezy kulturalne:

  • Święto Miasta (Dni Oleśnicy)
  • Dni Europy
  • Oleśnicki Wyskok
  • Festiwal Jazz na Kanapie
  • Próba mikrofonu
  • Powiatowe Prezentacje Kulturalne

[edytuj] Media

W Oleśnicy są media, które relacjonują bieżące wydarzenia:

  • Panorama Oleśnicka
  • Oleśniczanin
  • Lokalny Portal Internetowy MojaOlesnica.pl
  • Radio RMF MAXXX
  • TerazOlesnica.pl

[edytuj] Wspólnoty religijne

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Oleśnica jako garnizon wojskowy

Jednostki stacjonujące po 1945 (rozwiązane):

  • 51. zapasowy batalion specjalistów lotniczo-technicznych
  • Techniczna Oficerska Szkoła Wojsk Lotniczych w Oleśnicy
  • 19 Samodzielny Batalion Rozpoznawczy
  • 1 Szkolny Pułk Samochodowy
  • Wojskowy Ośrodek Szkolenia Spadochronowego (WOSSpad)

KBW Oleśnica

Jednostki stacjonujące po 1945:

Jednostki stacjonujące w Garnizonie Oleśnica od 2004 roku:

  • 2 kompania regulacji ruchu od 01.04.2005r.
  • 3 kompania regulacji ruchu ( przeniesiona w 2011 r. do Niska )
  • 82 batalion ewakuacji sprzętu
  • 10 Rejonowe Warsztaty Techniczne
  • 3 Wojskowy Ośrodek Metrologii
  • Wojskowa Administracja Koszar nr 1
  • Archiwum Wojskowe w Oleśnicy
  • Garnizonowy Węzeł Łączności w Oleśnicy
  • Centrum Koordynacji Ruchu Wojsk na Teatrze Oleśnica

[edytuj] Sport w Oleśnicy

W mieście przy ul. Brzozowej znajduje się stadion miejski z dwoma boiskami do gry w piłkę nożną i bieżnią lekkoatletyczną oraz zabytkową trybuną krytą z 1936 r. Przy ul. Spacerowej znajduje się nowo wybudowany kompleks sportowo-rekreacyjny, a przy ul. Kochanowskiego nowoczesna hala sportowa wraz z boiskami zewnętrznymi. Bazę sportową uzupełniają trzy boiska "Orlik".

Kluby sportowe
  • Miejski Klub Sportowy "POGOŃ" Oleśnica (wielosekcyjny: piłka nożna - liga okręgowa, piłki ręczna - II liga, brydż - III liga, szachy - III liga)
  • Młodzieżowa Szkółka Piłkarska "RATAJE" Oleśnica
  • Miejski Klub Pływacki "ATOL" Oleśnica
  • Stowarzyszenie Piłki Ręcznej Oleśnica
  • Oleśnicki Klub Hokejowy "ORŁY" Oleśnica
  • Integracyjne Stowarzyszenie Rozwoju Sportu MOKiS "SIATKARZ" Oleśnica
  • Powiatowy Integracyjny Klub Sportowy "ORZEŁ" Oleśnica z wychowankiem, ostatnim medalistą olimpijskim w boksie z Barcelony Wojciechem Bartnikiem
  • Klub Taekwon-do Ge-Baek
  • Klub Sportowy "DOSAN"
  • Judo "TIGERS" Oleśnica
  • Yureco Bike Team Oleśnica
  • Powiatowy Szkolny Związek Sportowy w Oleśnicy
  • Międzyszkolny Integracyjny Klub Sportowy "JUNIOR"
  • Oleśnicki Klub Modelarski
  • Oleśnickie Stowarzyszenie Sportowe
  • Oleśnickie Towarzystwo Tenisowe "Smecz"
  • Powiatowy Integracyjny Klub Sportowy "Orzeł
  • Wojskowy Klub Sportowy "OLEŚNICZANKA"
  • Wojskowy Klub Spadochronowy "SKRZYDŁO"
  • Wojskowe Koło PTTK nr 20

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

[edytuj] Oleśniczanie

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2010
  2. ↑ Wolnomularstwo w Oleśnicy (pol.). olesnica.org. [dostęp 2011-09-08].
  3. ↑ Dorota Borowicz: "Mapy narodowościowe Górnego Śląska od połowy XIX wieku do II Wojny Światowej". Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2004, s.33. ISBN 83-229-2569-7
  4. ↑ Komunikacja miejska w Oleśnicu (pol.). polbus.pl. [dostęp 2011-09-08].
  5. ↑ Odjazdy autobusów z Dworca Centralnego PKS. , 2011-06-01. wroclaw.pl (pol.). 
  6. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  7. ↑ Wykaz parafii na stronie Kościoła

[edytuj] Bibliografia

  • Starzewska M. "Oleśnica" Ossolineum. Wrocław. 1963
  • "Historia Śląska" pr. zbior. pod red. Marek Czapliński. Uniwersytet Wrocławski. Wrocław 2002
  • Kulak T., Mrozowicz W. "Syców i okolice od czasów najdawniejszych po współczesność" Wrocław-Syców. 2000
  • Jasiński. K. "Rodowód Piastów śląskich" T.2 Wrocław 1972
  • Galas Al., Galas Ar. "Dzieje Śląska w datach" Wrocław 2001

[edytuj] Linki zewnętrzne

Miasta województwa dolnośląskiego
Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród
Herb województwa dolnośląskiego
Powiat oleśnicki
Miasta
Bierutów • Oleśnica • Międzybórz • Syców • Twardogóra
Powiat oleśnicki
Gminy miejskie
Oleśnica
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne