Widget
Podziel się:

Operon (biologia)


Operon – zbiór położonych obok siebie w genomie, wspólnie transkrybowanych i regulowanych genów[1]. W skład pojedynczego operonu wchodzą:

Operon zawiera też terminator (odcinek genu, na którym kończy się transkrypcja operonu). W skład operonu może też wchodzić atenuator - sekwencja położona między promotorem a genami struktury. Po transkrypcji tej sekwencji powstaje fragment RNA, który może tworzyć strukturę przestrzenną działającą jako sygnał do terminacji transkrypcji.

Operony występują tylko u prokariontów[potrzebne źródło].

Promotor to miejsce rozpoznawane przez polimerazę RNA, zaś operator jest miejscem, gdzie "przyczepia" się regulator (białko), które reguluje operon. Mechanizm regulacji polega na włączaniu lub wyłączaniu transkrypcji.

Rodzaje operonów bakteryjnych:

  • indukowane (kataboliczne) - produkcja enzymów jeśli substrat obecny w środowisku
  • ulegające represji (anaboliczne) - produkcja enzymów jeśli substancja syntetyzowana nie istnieje w komórce
  • podlegające regulacji pozytywnej – transkrypcja w obecności induktora
  • podlegające regulacji negatywnej – blokowanie transkrypcji przez wolny represor

Przykładowe operony:

Termin operon wprowadzili do genetyki w 1961 roku odkrywcy powyższego mechanizmu regulacji François Jacob i Jacques Monod[3].

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. T. A. Brown: Genomy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 232. ISBN 978-83-01-15634-3. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Hans Günter Schlegel: Mikrobiologia ogólna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 613. ISBN 83-01-13999-4. 
  3. Biologia : słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 229. ISBN 83-87977-73-X. 

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne